Terwijl de wereld steeds meer ‘open’ wordt, willen bedrijven meer in controle zijn over hun eigen data. Deze behoefte is al zo oud als dat kennis macht is. Onder invloed van nieuwe ontwikkelingen blijft de behoefte aan controle hetzelfde, maar is de dynamiek van de controle verschillend. Zeker in logistieke ketens is er een sterke behoefte om op een eenvoudige en, mits voorhanden, breed gedragen manier controle over data te regelen. Expert Michiel Haarman, programmamanager bij Neutraal Logistiek Informatie Platform, signaleert hierin vier ontwikkelingen.
1. Internet of things
Apparaten gaan op basis van beschikbare data anticiperen en beslissingen nemen. De verwachting is dat IoT grote kansen biedt om logistieke processen te optimaliseren, kosten te besparen én toegevoegde waarde te bieden voor de klant. Vervoerders zullen niet langer met een pakket voor een dichte deur staan als vooraf kan worden vastgesteld of de klant thuis is. Containers zullen zelf communiceren wanneer een vracht beschadigd is. Wagons die gevaarlijke stoffen vervoeren, informeren lokale hulpdiensten wanneer ze voorbijkomen. Informatiestromen moeten hier goed worden ingeregeld zodat de eigenaars van data controle houden over hun informatie en zo waarde realiseren voor hun eigen business.
2. Open data
Om het rendement op vervoerscapaciteit te verhogen, maken vervoerders gebruik van legio verschillende planningssystemen. De data in deze systemen worden slechts met een beperkt aantal partijen, in gesloten netwerken, gedeeld. De gemiddelde beladingsgraad bedraagt daardoor nog geen 50 procent in Nederland. Dat betekent bijvoorbeeld dat er veel te veel vrachtwagens leeg rondrijden. Hoe fijn zou het zijn als niet meerdere leveranciers afzonderlijk van elkaar gaan leveren en er met één vrachtwagen belevert wordt? Open data kunnen inzicht geven in vervoerscapaciteit en een boost geven aan de gemiddelde beladingsgraad. Tegelijkertijd vermindert de druk op onze infrastructuur en milieu. Dit kan alleen als de controle over data goed is geregeld.
3. Blockchain
In de logistiek zijn, net als in andere sectoren, de eerste experimenten met Blockchain-technologie waar te nemen. De verwachting is dat Blockchain transparantie en samenwerking in ketens kan bevorderen doordat informatie en transacties betrouwbaar in decentrale netwerken kunnen worden afgehandeld. Zo werkt Havenbedrijf Rotterdam aan een experiment om scheepsladingen die in de haven komen te registreren via een Blockchain om alle gegevens over die ladingen op één plek te zien en te controleren. Hoewel het nog even zal duren voordat deze experimenten zullen doorgroeien naar implementaties, staat ook hier controle over data centraal.
4. iShare
Bij bovengenoemde technologieën is goed vormgegeven toegang tot data cruciaal. De brede adoptie van de technologieën binnen de logistieke sector is nog niet vanzelfsprekend, maar wordt in belangrijke mate afhankelijk van het vermogen om data ter beschikking te stellen op een manier die controle geeft aan de eigenaar van de data.
Data delen met partijen waar je nu geen zaken mee doet en die tot dusver onbekend zijn, vraagt afspraken over de manier waarop data gedeeld wordt, wie welke data wanneer mag zien en hoe controle wordt gehouden. Afspraken waar iedereen zich aan houdt en toezicht op de naleving ervan. Los van de onderliggende technologische trend. Het iShare-project gaat in zulke afspraken voorzien.
Vanaf juni 2016 ontwikkelen private en publieke partijen uit de logistieke sector afspraken voor identificatie, authenticatie en autorisatie. iShare regelt onder andere het delegeren van rechten aan derden in de keten, waardoor data delen wordt gestimuleerd en samenwerking wordt aangejaagd. Vanaf 1 januari 2018 is iShare beschikbaar voor de sector.
Dit artikel is ook gepubliceerd in Computable Magazine 1 van januari 2017.
