Onderwijsbestuurders halen een dikke onvoldoende als het aankomt op het inschatten van cyberrisico’s. Terwijl instellingen steeds vaker onder vuur liggen, wordt de dreiging van online aanvallen ernstig onderschat. Onderwijsinstellingen reserveren gemiddeld 5 procent van hun ict-budget aan beveiliging terwijl in het bedrijfsleven een kwart de norm zou zijn.
Dat blijkt uit een onderzoek van Kantar onder bestuurders en ict-specialisten binnen het voortgezet en mbo-onderwijs in opdracht van ict-organisatie Breens Network.
Meer dan veertig procent van de onderzochte onderwijsinstellingen heeft het afgelopen jaar naar eigen zeggen te maken gehad met problemen op het gebied van it-beveiliging. Ddos-aanvallen (62 procent), ransomware (50 procent) en malware (50 procent) zijn de drie meest genoemde risico’s in de onderwijssector. Verder wordt phishing onderschat, terwijl het in werkelijkheid vaker voorkomt dan ransomware- en malware-aanvallen.
De meest genoemde gevolgen van een cyberaanval zijn tijd- en energieverlies met 69 procent, 65 procent van de respondenten noemt ‘kosten’ en bijna de helft (48 procent) vreest voor verminderde bereikbaarheid. De drie grootste zorgen die onderwijsinstellingen hebben als het om de gevolgen van cyberaanvallen gaat zijn de continuïteit van het onderwijs, het lekken van persoonsgegevens en misbruik van ict door leerlingen en medewerkers. Doordat steeds meer ict in de cloud draait zijn scholen afhankelijker geworden van ict-leveranciers. Zeker in tijden van de coronapandemie zorgen verstoringen meteen voor problemen met onderwijs op afstand.
Zorgwekkende trend
In Nederland waren onder andere het Staring College, de NWO, UvA, Hogeschool Inholland, de Radboud Universiteit en de Universiteit Maastricht het slachtoffer van cyberaanvallen. Volgens Kantar wordt die ‘zorgwekkende trend’ die door ‘slechts’ één op de vijf ondervraagde onderwijs- bestuurders en ict-specialisten op waarde geschat.
Het team haalt ook cijfer aan van Microsoft’s Security Intelligence divisie. Daaruit blijkt dat ruim 60 procent van de wereldwijde cyberaanvallen worden uitgevoerd op onderwijsinstellingen.
Uit het onderzoek blijkt dat er veel gesproken wordt over it-security, maar vaak alleen binnen de it-afdelingen. Wat ontbreekt is bestuurlijk inhoud geven aan de thematiek, er actie op ondernemen, de situatie monitoren en er in openheid en transparantie over rapporteren. ‘Er is een discrepantie tussen ‘zeggen’ en ‘doen’, tussen bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen en verantwoordelijkheid delegeren’, aldus de samenstellers. In een brief aan informateur Hamer roept Geert-Jan van der Snoek, directeur Breens Network, een volgend kabinet op om een heldere visie te ontwikkelen om onderwijsinstellingen, leerlingen en studenten beter te beschermen tegen cybercriminelen.
