De heffing voor consumenten op mp3-spelers en harddiskrecorders dreigt al per 1 januari 2007 in Nederland een feit te worden. Dat blijkt uit een brandbrief van drie verontruste branche-organisaties aan de Minister van Justitie. Deze zogenaamde thuiskopievergoeding zou de prijs van een mp3-speler in Nederland met tot € 25 verhogen, evenals die van een gangbare harddiskrecorder, de opvolger van de videorecorder.
De branche-organisaties STOBI, FIAR en ICT~Office vragen de minister om in te grijpen bij de SONT, de Stichting Onderhandelingen Thuiskopieregeling. In deze door de minister aangewezen stichting dreigt de op voorhand omstreden beslissing al op korte termijn genomen te worden. Dit terwijl de minister recentelijk aan de SONT heeft aangegeven dat, vóór ze hier überhaupt een beslissing over mag nemen, moet zijn voldaan aan bepaalde voorwaarden.
Gestelde voorwaarden
Het ministerie voelt voor Europese harmonisatie, en een van de voorwaarden die het nadrukkelijk aan de SONT stelt, is dat ze met de introductie van nieuwe vergoedingen op blanco dragers of apparatuur wacht op de op handen zijnde Europese aanbeveling. Die wordt later dit najaar van de Europese Commissie verwacht. In andere landen vertonen de thuiskopieregelingen onderling grote verschillen, of ontbreken helemaal. Dat leidt tot een onduidelijke en onrechtvaardige situatie.
Een andere voorwaarde die de minister aan de SONT stelt, is dat de stichting eerst grondig kijkt naar de criteria die ze hanteert bij het toepassen van de thuiskopievergoeding. Daarbij valt onder meer te denken aan de beschikbaarheid van technologische beveiligingsvoorzieningen: deze zouden de huidige thuiskopieregeling -die dateert uit de analoge jaren negentig- zelfs volledig overbodig kunnen maken.
Daarnaast heeft de minister van Justitie eerder in de Tweede Kamer al aangegeven dat pas over een mogelijke uitbreiding van de regeling kan worden gesproken 'als de problemen bij Stichting de Thuiskopie definitief tot het verleden behoren'. Hiermee reageerde de minister op Kamervragen over de nog steeds ondoorzichtige financiële huishouding van deze stichting, die de genoemde consumentenopslag – vorig jaar in totaal circa € 30 miljoen- moet verdelen onder auteursrechthebbenden.
Niet meer van deze tijd
Directeur André Habets van FIAR, de branchevereniging van de Nederlandse consumentenelektronicamarkt: "Het erdoor drukken van een toeslag op mp3-spelers en harddiskrecorders is een onterechte aanslag op de portemonnee van de Nederlandse consument. Bovendien heeft het tot gevolg dat de Nederlandse industrie de dupe wordt doordat weldenkende consumenten uitwijken naar het buitenland vaak via internet- om daar hun mp3-spelers, harddiskrecorders, CD's, DVD's en tapes te kopen. Immers, daar bestaat zo'n toeslag niet, of is doorgaans lager."
Alexander Hent, voorzitter van de STOBI (producenten, importeurs en distributeurs van blanco informatiedragers in Nederland): "Dit voorbeeld van een nieuwe toeslag op hardware is exemplarisch en toont aan dat de huidige thuiskopieregeling volstrekt niet meer van deze tijd is. Het huidige thuiskopiesysteem is aantoonbaar onduidelijk, onrechtvaardig en oncontroleerbaar. Het dupeert niet alleen consumenten en industrie, maar ook de overheid en zelfs auteursrechthebbenden. Het is de hoogste tijd voor een beter functionerend systeem."
Bernd Taselaar, operationeel directeur ICT~Office (branchevereniging van de Nederlandse IT, Telecom, Kantoor en Internetbedrijven): "De voorgestelde heffing ondermijnt de innovatieve kracht van de ICT-sector, zeker zolang er geen Europese harmonisatie is. Ook het Innovatie Platform heeft zich expliciet uitgesproken tegen deze heffing. Bovendien is het heffingensysteem geen garantie voor een eerlijke vergoeding aan auteursrechthebbenden. ICT~Office bepleit daarom een systeem waarbij rechthebbenden daadwerkelijk een eerlijke vergoeding krijgen. Hierbij zou de inzet van DRM-technologieën (Digital Rights Management) een oplossing kunnen zijn. Consumenten kunnen tegenwoordig rechtstreeks afrekenen bij de artiest van hun keuze. Daar hoeft geen ingewikkeld inning-systeem voor worden in stand gehouden."
De thuiskopieregeling
De SONT is in het leven geroepen door het Ministerie van Justitie en bepaalt op welke blanco informatiedragers (CD's, DVD's, tapes) de thuiskopievergoeding in Nederland van toepassing is, en wat de hoogte is. De vergoeding is bedoeld als compensatie voor auteursrechthebbenden in het geval dat consumenten voor persoonlijk gebruik een kopie maken van auteursrechtelijk beschermd werk.
Iedere consument die in Nederland blanco informatiedragers koopt, betaalt voor dit zogenaamde thuiskopiëren automatisch een vergoeding. Producenten en leveranciers van blanco informatiedragers (vertegenwoordigd in STOBI) zijn wettelijk verplicht de vergoeding af te dragen aan Stichting de Thuiskopie. Voor de consument wordt deze vergoeding doorbelast via de verkoopprijs. Op dit moment bedraagt de heffing op een blanco DVD-R in Nederland 45% van de consumentenprijs. Vorig jaar kostte deze opslag de Nederlandse consument circa € 30 miljoen.
In de SONT onderhandelden tot dusver enerzijds Stichting de Thuiskopie (namens auteursrechthebbenden) en anderzijds STOBI. Sinds kort is ook FIAR tot de SONT toegetreden, maar die wenst eerst duidelijkheid over de voorwaarden waaronder onderhandeld kan worden. Bij het staken van stemmen tijdens SONT-onderhandelingen – hetgeen meer regel dan uitzondering is- bepaalt nu uiteindelijk de – onafhankelijke voorzitter? feitelijk de hoogte van de thuiskopievergoeding, en op welke dragers de vergoeding van toepassing is.
