Het is de vraag of gemeenten, provincies en waterschappen vanaf 1 mei 2022 allerlei informatie actief openbaar kunnen maken, zoals voorgeschreven in de Wet open overheid (Woo). Die decentrale overheden vrezen dat het platform waarop ze de documenten verplicht moeten publiceren, dan nog niet gereed is. Dat melden ze in een brief aan de Eerste Kamer, die de nieuwe wet komende week behandelt.
De Wet open overheid is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De nieuwe wet verplicht decentrale overheden om documenten in elf informatiecategorieën actief openbaar te maken. Hiervoor moeten de organisaties hun informatiehuishouding op orde brengen, een forse inspanning waaraan de Unie van Waterschappen (UvW), de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO) zich committeren.
Bezorgdheid
De decentrale overheden zijn bezorgd over de tijdige oplevering van het zogeheten Platform Open Overheidsinformatie (Plooi). Het platform, waarop zij hun Woo-documenten openbaar moeten maken, wordt ontwikkeld en beheerd door een onderdeel van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). ‘Bij de decentrale overheden bestaat zorg of dit platform op de voorziene ingangsdatum voldoende is ontwikkeld en of overheden kunnen worden aangesloten om te starten met actieve openbaarmaking.’
Volgens de drie belangenorganisaties heeft BZK nog geen aansluitstrategie voor Plooi ontwikkeld, waardoor de overheden zich niet goed kunnen voorbereiden. Ook is onduidelijk wat de technische aansluitvoorwaarden zijn en welke kosten decentrale overheden moeten maken voor de verplichte aansluiting. Bovendien zijn ze kritisch over het plan om ook de interne beslisnota’s van de rijksoverheid via Plooi te openbaren.
Wet open overheid (Woo)
De Woo is bedoeld om overheden en semi-overheden transparanter te maken. Overheidsinformatie moet beter vindbaar, uitwisselbaar, ontsluitbaar en archiveerbaar zijn, is het idee. Het belangrijkste verschil met de Wob is dat de Woo uitgaat van actieve openbaarmaking.
De wet betreft elf informatiecategorieën die overheden actief moeten publiceren: wet- en regelgeving, organisatiegegevens, raadsstukken, bestuursstukken, stukken van adviescolleges, convenanten, jaarplannen en -verslagen, wob/woo-verzoeken, onderzoeken, beschikkingen en klachten.
De voorbereidingen voor de implementatie Woo begonnen al in 2012. Afgelopen januari werd het betreffende wetsvoorstel aangenomen in de Tweede Kamer. Op 28 september behandelt de Eerste Kamer het voorstel, waarna de wet vanaf 1 mei 2022 in werking treedt.
