Software is de nieuwe hardware

Hoe spectaculair het ook is, hardwarevirtualisatie is eigenlijk slechts een bescheiden stap in het abstraheren van computerhardware. Bescheiden omdat dit soort virtualisatie probeert om zoveel mogelijk een hardwareplatform te simuleren dat we al kenden: cpu's, memory, diskopslag, netwerkverbindingen. De grote voordelen daarvan zijn zonneklaar: bestaande applicaties kunnen ongewijzigd op reeds bestaande besturingssystemen draaien, die op hun beurt ongewijzigd denken op échte'hardware te draaien. In werkelijkheid wordt die hardware gesimuleerd door de hypervisor-component van de virtualisatiesoftware. Daardoor kun je bijvoorbeeld voor één server doen alsof het er twintig zijn.

Cloud computing – en dan met name de 'Platform-as-a-Service' (PaaS) variant – voegt een nieuwe abstractielaag toe aan deze virtualisatie. Zo'n cloud computing platform probeert namelijk niet langer de hardware te simuleren die we al kenden. Dat zou immers al snel belemmerend gaan werken voor de 'scale out'-groei die cloud computing nodig heeft. In plaats daarvan worden massaal parallel werkende goedkope componenten samengevoegd tot één platform voor de applicaties.

Van zulke applicaties weet je nauwelijks nog op welke cpu's ze draaien, op welke schijven ze hun gegevens hebben staan of zelfs in welk continent ze zich bevinden. Wat je daarvoor terug krijgt is een bijna oneindig schaalbare prestatie en een zeer hoge beschikbaarheid. Google heeft inmiddels onmiskenbaar aangetoond wat de kracht daarvan is. Die zie je niet alleen terug in de snelheid van de zoekmachine, maar ook in het onderliggende Google File System en de MapReduce software.

Een probleem van zo'n PaaS is wel dat applicaties opnieuw ontwikkeld moeten worden. Of op z'n minst tegen relatief hoge kosten gemigreerd moeten worden. Daar komt bij, dat het platform van de ene cloud provider (bijvoorbeeld Google App Engine) niet gelijk is aan dat van de ander (bijvoorbeeld Microsoft Azure). We gaan wat dat betreft dus waarschijnlijk weer een tijdperk van proprietary omgevingen tegemoet.

Daar staat tegenover dat de onderliggende toeleveranciers, met name die van high-end servers en storage, hun marges – en uiteindelijk misschien wel hun voortbestaan – dreigen te verliezen. Voorlopig zullen zakelijke toepassingen en private clouds nog redelijk behoudend blijven met betrekking tot zulke drastische architectuurveranderingen. Zij zullen nog wel een tijdlang blijven kiezen voor een 'just in case' overkill aan capaciteit, in plaats van het 'just in time' aanvragen en afrekenen ervan.

Uiteindelijk zal echter het it-landschap toch wel gedomineerd gaan worden door goedkope en gestandaardiseerde hardware-componenten, die zich geografisch verspreid over meerdere datacenters gedragen als één supercomputer. Dat gedrag wordt dan geleverd door de 'supervirtualisatie'-software, die een onafhankelijk leven leidt van de hardware. VMware heeft al getoond hoe je dat op bescheiden schaal voor servers doet, met ook al de eerste uitstapjes richting storage. En de ambities van VMware ten aanzien van cloud computing worden ook bepaald niet onder stoelen of banken gestoken.

Het wachten is nu op een storage-leverancier die voor data-opslag hetzelfde doet als wat VMware voor servers deed: het ontkoppelen van software en de onderliggende gestandaardiseerde hardware. Het probleem voor de huidige startups – die er op dat gebied best wel zijn – is dat ze vaak nog onvoldoende vertrouwd worden door zakelijke gebruikers met bedrijfskritische toepassingen. Immers, vaak kan potentieel verlies van data nog veel dramatischer zijn dan het tijdelijk niet beschikbaar zijn ervan. Net als bij hardwarevirtualisatie het geval was, zullen daarom minder bedrijfskritische toepassingen als ontwikkeling en test waarschijnlijk eerder hun weg vinden naar zulke nieuwe storage-software.