Intel introduceert zijn nieuwe mobiele Pentium II-processoren. Volgend jaar zullen ze al in draagbare systemen onder de 1200 dollar verschijnen. Daar krijgen ze concurrentie van een nieuwe trend: sub-notebooks met Mips-, Power PC- en andere niet-Intel chips en het besturingssysteem Windows CE 3.0 van Microsoft.
Sinds een half jaar neemt Intel de onderkant van de PC-markt bloedserieus. Vanaf volgende week zal de chipgigant ‘ground zero’ aanboren met een goedkope variant van de Pentium II, de Celeron. Ook de mobiele Pentium II’s die vorige week voor het eerst op de markt kwamen, moeten zo snel mogelijk in laaggeprijsde systemen verkrijgbaar zijn. Nog dit jaar komen ze in notebooks van minder dan tweeduizend dollar. Volgend jaar duiken dergelijke systemen onder de twaalfhonderd dollar. "We zullen steeds meer divergeren naar verschillende markten", zegt Peter van Haendel van Intel Benelux.
Sub-notebook
Intel kijkt zelfs naar notebooks onder de duizend dollar. Die markt kan echter nog voor verrassingen zorgen. De introductie van Windows CE 2.0 leidde begin dit jaar al tot een verschuiving van CE-palmtops naar sub-notebooks. Vorige maand kondigden Hewlett-Packard, Hitachi en NEC producten aan met dit besturingssysteem. Volgens Microsoft zullen Casio en Compaq volgen. Sinds de lancering vorige week van versie 2.1 zijn computerfabrikanten ook niet meer afhankelijk van Intel-processoren.
De derde versie van Windows CE, met de codenaam Jupiter, doet daar straks nog een schepje bovenop, ondermeer met realtime-functionaliteit. Volgens verschillende waarnemers is er een botsing op komst tussen krachtige CE- en goedkope Windows-systemen. Hoewel Microsoft en Intel naar buiten toe volhouden dat er nog een flink gat zit tussen beide markten, staan veel elektronicafabrikanten te popelen om krachtige CE 3.0-systemen op de markt te brengen. Mitsubishi zegt in juni met zo’n computer onder de duizend dollar te komen, in de behuizing van zijn bestaande Windows 95 mini-notebook. Deze draagbare computer zal een PowerPC-processor van Motorola bevatten.
CE zonder Intel
NEC zal in juni een CE-systeem op basis van zijn eigen Mips-processoren op de markt brengen. Ook Philips is Mips-licentiehouder en produceert zijn eigen lijn Velo-handcomputers met deze chips. Een woordvoerder van Philips Semiconductors bevestigt dat de elektronica-fabrikant momenteel werkt aan een nieuwe Mips-chipset die deze maand nog zal verschijnen. Kloksnelheden hiervan nemen toe van 75 MHz naar 120 MHz. IBM zal zijn Thinkpad-lijn uitbreiden met een Windows CE 3.0-systeem. Intels Van Haendel ziet Windows CE echter als een uitdaging: "Dit besturingssysteem draait perfect op Intel."
Intel wil mobiele gebruikers uitrusten met dezelfde kracht en hetzelfde comfort als ze op hun bureau hebben. De mobiele Pentium II-processoren (233- en 266-MHz, respectievelijk 466 en 696 dollar) zijn in staat om via software MPEG2-video en AC-3-audio te decomprimeren, hoewel dat pas soepel verloopt met processoren boven de 300 MHz. Verschillende fabrikanten zullen notebooks met een DVD-Rom-speler op de markt brengen. Het is echter de vraag of vertegenwoordigers en reizigers op films zitten te wachten. Voor professionele gebruikers zullen krachtige systemen aantrekkelijk zijn, als tenminste Intels Wired for Management-technologie helpt om de bedrijfskosten werkelijk laag te houden.
Kracht en stroom
Intels zwakste plek is waarschijnlijk het energiegebruik van de mobiele Pentium II’s. Inclusief de L2-cachegeheugens verbruiken de 233 MHz- en de 266 MHz-versie 7,5 en 8,6 watt. Speciaal voor notebooks brengt Fujitsu een 6,6 millimeter hoge fan op de markt om deze chips te koelen. Mips, Power PC, ARM en andere ‘Windows CE-chips’ zijn veel zuiniger.
Mocht Intels Pentium-lijn op termijn geen sterke technologie blijken te zijn in de markt voor kleine mobiele systemen, dan heeft het bedrijf nog een troef achter de hand. Door de overeenkomst tussen Intel en Digital Equipment kreeg de chipfabrikant een van de beste technologieën in handen voor draagbare rekenapparatuur: de StrongArm-riscprocessor. De Amerikaanse Handelscommissie (FTC) moet die overeenkomst overigens nog wel goedkeuren. De StrongArm-processoren zijn leidinggevend voor Windows CE als het gaat om prestaties per watt. Na de onderhandelingen tussen de twee firma’s is weliswaar bijna het hele Strong Arm-ontwerpteam naar concurrenten vertrokken, maar het lijdt geen twijfel dat Intel de expertise in huis heeft om deze processorlijn verder te ontwikkelen.
Mobiele Pentium II ligt onder vuur
IBM uit kritiek op de nieuwste Pentium II-processoren voor mobiele computers. Woordvoerders van het bedrijf zeggen dat het prestatieniveau van deze chips nauwelijks verschilt van Intels voorgaande mobiele processor, de Tillamook. IBM brengt eind deze maand echter wel nieuwe Thinkpad-laptops uit met de Pentium II.
Intel levert de Pentium II-processor voor draagbare computers in twee varianten met kloksnelheden van 233 en 266 MHz. De fabrikant beweert dat de chip de krachtigste applicaties aankan en tegelijkertijd tegemoet komt aan de vereisten voor stroomconsumptie en de grootte van draagbare computers. De mobiele Pentium II is gehuisvest in een speciale mini-cartridge, die de processor zelf en een direct gekoppeld Level 2 cache-geheugen bevat. Deze verpakking zorgt voor afvoer van de hitte die de snelle chip opwekt, maar levert nog wel problemen op voor notebook-fabrikanten. Die moeten de warmte van deze relatief grote module nog buiten de machine afvoeren. Leverancier Intel vergelijkt de omvang van de verpakking met de desktop-variant, die vanzelfsprekend groter is. JB
