De pc-markt blijft in een dip zitten die is voortgekomen uit de relatieve malaise van de gehele economie. De belofte van Microsofts Windows XP en de aanloop naar de traditioneel gunstige kerstperiode hebben de verkoop vooralsnog niet de gehoopte oppepper gegeven.
| Computable publiceert om de week een overzicht van een ict-segment. Wie zijn de sterke spelers, waar zitten de zwakke broeders, en welke kansen heeft de branche ondanks de economische malaise? |
In het derde kwartaal van dit jaar vertoonden de cijfers van de grote leveranciers nogal wat teruggang. Daarnaast zien de meeste hun marktaandeel dalen. Zoals gebruikelijk gebeurde dit op de Europese markt wat later dan op de Amerikaanse.
Pc’s zijn gewone verbruiksgoederen geworden; universeel, uitwisselbaar, verkrijgbaar bij vele leveranciers, en bovenal goedkoop. De marges zijn al geruime tijd aan forse erosie onderhevig. De diverse leveranciers zoeken dan ook hun heil in aanvullende verkoop van bijvoorbeeld diensten, software of servers die zijn verbonden met de ‘nederige’ pc’s.
Elders
Analisten menen dat er nog wel geld valt te verdienen in de pc-sector, maar niet meer aan met assembleren en leveren van pc’s. De meerwaarde zou juist zitten in de grootschalige productie van componenten enerzijds en het verlenen van diensten – denk aan onderhoud en ondersteuning – anderzijds.
Daarom proberen pc-producenten al enige tijd een gevarieerder activiteiten- en producten-portfolio te scheppen. Voorbeelden zijn de overnames van Compaq, de mislukte vrijage van HP met consultancy Price Waterhouse Coopers, en de opslagproducten van Dell en diens gereanimeerde overeenkomst met opslagreus EMC.
Toch wil het nog niet zo vlotten, mede door de economische dip. Sommige pc-producenten kunnen de tegenvallende pc-verkoop afdekken door andere, wel winstgevende, groeiende of simpelweg stabiele, activiteiten, zoals it-reus IBM of serverproducent Hewlett-Packard.
De door HP gewenste aankoop van Compaq stuit dan ook op veel weerstand van de eigen aandeelhouders die vrezen dat het zich hiermee teveel pc-activiteiten op de hals haalt. Dat zou de waarde van de totale onderneming negatief kunnen beïnvloeden. Dit zegt onder meer grootaandeelhouder William Hewlett, nazaat van één van de oprichters.
Het is een feit dat Compaq ondanks het leveren van zware servers, software, opslag en diensten toch de helft van zijn omzet uit pc’s haalt. HP is veel minder afhankelijk van deze productgroep.
Hulp nodig
Alles bij elkaar hebben de pc-producenten hulp nodig. Sommige krijgen die uit vreemde hoek; Online-dienst America Online, dochter van mediaconcern AOL Time Warner, koopt voor tweehonderd miljoen dollar aan aandelen in de Amerikaanse pc-fabrikant Gateway.
Die ‘directe verkoop’-leverancier heeft zich in september dit jaar noodgedwongen teruggetrokken op zijn thuismarkt. AOL breidt met deze aankoop een overeenkomst uit die de twee bedrijven reeds twee jaar terug sloten voor investering en wederzijdse marketing.
De pijn bij Gateway toont aan dat het directe model geen succes in barre tijden garandeert. Leverancier Dell, het schoolvoorbeeld van het op bestelling fabriceren van pc’s, waardoor weinig tot geen voorraden nodig zijn, doet graag geloven dat dit directe model het wondermiddel is.
De prestaties, zowel financieel als marktgewijs, van het bedrijf lijken dit te bevestigen. Dell maakt nog altijd winst, hoewel die fors is teruggelopen. Het weet marktaandeel te winnen, hoewel dat vooral gebeurt ten koste van concurrenten en niet door groei van de gehele markt. Naast het ‘directe verkoop’-model is omvang, die Gateway ontbeert, kennelijk ook van belang.
Worstelen
Naast de economische dip worstelt de pc-markt met twee andere verschijnselen. De vooruitgang in hardwarekracht heeft de laatste jaren een grote voorsprong genomen op de vereisten van software. Tenminste, op die van killer apps, applicaties waar gebruikers niet buiten kunnen.
Daarnaast speelt het reeds lang geleden voorspelde probleem van marktverzadiging. De mensen die niet zonder pc kunnen, hebben er één – of meerdere. De mensen die ‘nog niet weten’ dat ze een pc nodig hebben, lijken maar niet overtuigd te raken.
Diverse pogingen om de markt te vergroten zijn reeds stukgelopen; design-machines, webtabletten, ultraslanke bedrijfs- en hand-pc’s, om er enkele te noemen, zijn niet aangeslagen. De prijserosie in de pc-markt, gecombineerd met de huidige economische dip, saboteert dergelijke initiatieven Het blijft dus wachten op betere tijden.
