Gemeenten met meer dan honderdduizend inwoners huurden vorig jaar minder vaak ict’ers in. De grotere gemeenten hebben meer eigen personeel aangetrokken, wat een afname van de inhuur van 39 procent op de formatie betekent. Ook is er een daling van 20 procent op de inhuur voor de uitvoering van projecten.
Dat blijkt uit cijfers van de twintigste ICT Benchmark Gemeenten van M&I/Partners. Dat rapport geeft inzicht in de ict-kosten en -ontwikkelingen bij Nederlandse gemeenten en gaat in op de belangrijkste ict-trends en uitdagingen binnen die organisaties.
Het percentage personeelskosten dat gemeenten aan inhuur besteedden, daalde van 31 procent in 2022 naar 23 procent in 2023. Deze daling is grotendeels te verklaren doordat gemeenten met meer dan honderdduizend inwoners aanzienlijk minder zijn gaan inhuren. De onderzoekers schrijven dat in 2023 de ict-personeelskosten met 1 euro per inwoner stegen naar een totaal van 54 euro per inwoner. ‘Dit komt deels doordat het aantal medewerkers in automatiseringsfuncties groeide, vooral systeembeheerders, die essentieel zijn voor het beheren van steeds complexere ict-omgevingen.’
M&I duidt dat gemeenten zich vaak bevinden in een hybride situatie waarin zowel on-premises als cloud-oplossingen worden beheerd. ‘Dit vergt andere kennis en vaardigheden en gaat gepaard met extra ict-personeel. Daarnaast is het opvallend dat er geen toename in informatiemanagementfuncties is, terwijl de opdracht op dit gebied groot is.’
Kosten
De ‘ICT Benchmark Gemeenten 2024’ vergelijkt gegevens van 43 Nederlandse gemeenten, die gezamenlijk 2,6 miljoen inwoners vertegenwoordigen. De ict-kosten voor gemeenten zijn in 2023 gestegen met drie euro per inwoner naar gemiddeld 109 euro per inwoner, een bescheiden stijging vergeleken met de forse stijging van tien euro per inwoner in 2022. De stijging in 2022 werd voornamelijk veroorzaakt door een grotere inhuur van extern ict-personeel, iets wat in 2023 juist afnam doordat gemeenten meer eigen personeel aantrokken. Desondanks zijn er op alle fronten – software, infrastructuur en personeel – kostenstijgingen waarneembaar.
Hogere kosten door prijsverhoging VMware
In 2023 zijn de softwarekosten 1 euro per inwoner gestegen naar 37 euro. Deze toename is deels toe te schrijven aan de invoering van de Omgevingswet, waarvoor veel gemeenten nieuwe vergunningensystemen en andere gerelateerde software moesten aanschaffen. Daarnaast zijn de prijzen voor servervirtualisatie gestegen, met name bij VMware-producten na de overname door Broadcom. Deze overname heeft geleid tot een prijsverhoging van 10 procent. In de nabije toekomst worden verdere prijsstijgingen verwacht, wat extra druk zet op de softwarekosten van gemeenten. Voor het eerst in jaren is het aandeel software-as-a-service (saas)-applicaties niet verder gestegen, wat duidt op een afvlakking van de migratie naar cloud-oplossingen. Dit komt voornamelijk doordat enkele grote softwareleveranciers pas net klaar zijn voor volledige saas-integratie.
Ook de kosten voor ict-infrastructuur zijn 1 euro per inwoner gestegen. De uitgaven voor hardware, zoals werkplekken en mobiele telefoons, namen toe als gevolg van hogere productiekosten door duurdere grondstoffen. De kosten voor de hardware van de werkplek zijn ook omhoog gegaan. ‘Deze ontwikkeling komt onder meer door de pandemie, die de vervangingscycli voor hardware versnelde. Veel gemeenten bevinden zich nu op hetzelfde moment in een fase waarin werkplekken en apparaten moeten worden vernieuwd, wat leidt tot hogere uitgaven in 2023.’
Toekomst
De verwachting is dat de ict -kosten de komende jaren blijven toenemen. Nieuwe Europese wetgeving en technologische ontwikkelingen zullen gemeenten dwingen om verder te investeren in digitale infrastructuur en beveiliging. Bovendien zal de verwachte economische crisis in het zogenaamde ‘Ravijnjaar’ 2026, – het gat tussen het oude en het nieuwe financieringssysteem, waar gemeenten op de een of andere manier mee moeten omgaan’ – de financiële druk verder vergroten, terwijl de vraag naar digitale transformatie blijft groeien.
Op dinsdag 5 november van 12:00 tot 13:00 uur licht M&I de resultaten van de benchmark toe in een online-lunchsessie. Aanmelden kan hier.
