Opnieuw is ASML slachtoffer geworden van bedrijfsspionage. Nadat in 2023 een Chinese ingenieur broncodes bleek te hebben gestolen, is nu een Rus tegen de lamp gelopen. De Russische ex-medewerker, German A., verschijnt vandaag voor de Rotterdamse rechter.
De ingenieur begon in 2015 voor Mapper Lithography te werken. Na het faillissement van dat Delftse e-beam-lithografiebedrijf in 2018 behoorde hij tot het team medewerkers dat naar ASML overging. Daarvoor rekruteerde ASML ook al bij Mapper, dat mede werd gefinancierd door een Russisch staatsbedrijf.
Van Mapper kwam ook een Russin, aan wie korte tijd daarna bij Yacht Semicon de werving van hoog opgeleide ingenieurs op gebied van elektronica, mechatronica en mechanica werd toevertrouwd. De productie in Moskou van elektronische optische componenten ten behoeve van lithografie-systemen ging gewoon door. Ook na het faillissement van Mapper bleef deze fabriek doordraaien.
De komende tijd zal moeten blijken of German A. bij zijn spionage alleen handelde dan wel deel uitmaakte van een spionagenetwerk. Meer recent werkte de Rus voor chipfabrikant NXP en de TU Delft. Tijdens de oorlog in Oekraïne zijn meerdere keren chips van NXP in Russisch wapentuig aangetroffen.
Beijing
Drie jaar geleden bleek Zongchang Yu, een ex-ingenieur van een Amerikaanse ASML-dochter, zich schuldig te hebben gemaakt aan grootschalige diefstal van broncodes. De Chinees vluchtte naar Beijing en nam ook een groot netwerk mee. Een twintigtal ingenieurs volgde hem. Ook toen ging het om e-beam-lithografie.
In 2020 kwam het tot de uitzetting van twee Russische diplomaten die betrapt werden op spionage in de Nederlandse hightechsector. Volgens de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) hadden de Russen interesse in informatie over kunstmatige intelligentie, halfgeleiders en nanotechnologie. ASML zei toen geen signalen van bedrijfsspionage te hebben ontvangen. NXP kwam met een soortgelijke reactie.
Volgens de AIVD had het duo een substantieel netwerk van bronnen in de Nederlandse hightechsector opgebouwd. Sommige personen kregen geld in ruil voor gevoelige informatie. Ook bij German A. was financieel gewin de drijfveer. Een jaar geleden meldde NRC dat Chinese staatshackers ruim twee jaar lang ongehinderd in het it-netwerk van NXP toegang hadden tot servers met chip-ontwerpen.
