Het harde conflict tussen Nederland en China over chipfabrikant Nexperia lijkt met een sisser af te lopen. De constructieve gesprekken met de regering in Beijing geven demissionair minister Vincent Karremans (Economische Zaken) reden om zijn ingreep bij Nexperia op grond van de stokoude en nooit eerder gebruikte Wet beschikbaarheid goederen (Wbg) op te schorten.
De bewindsman heeft ook goede hoop om een blijvende oplossing te vinden voor het probleem dat de Chinese ceo van de Nexperia groep buiten dit bedrijf om productiemiddelen, geld en kennis naar zijn land wil verplaatsen. Volgens Karremans was de productie van zogenaamde ‘legacy’ chips zonder zijn eerdere ingrijpen, als gevolg van het handelen van de topman, op korte termijn uit Europa verdwenen.
Karremans heeft de Chinese autoriteiten uitgelegd dat zijn bevelschrift waarover ‘Beijing’ laaiend was, geen overname of overname van controle van het bedrijf betekent. Volgens de minister zijn berichten dat Nederland de ‘controle of macht’ over Nexperia over zou hebben genomen, dan ook onjuist.
Leegtrekken
De maatregel was alleen bedoeld om te voorkomen dat ceo Xuezheng Zhang de Europese vestigingen van Nexperia zou leegtrekken ten gunste van zijn andere bedrijven in China die geen onderdeel uitmaken van de Nexperia-groep. Volgens Karremans zou de leveringszekerheid op die manier in gevaar zou komen.
Hij schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat het beschermen van deze publieke belangen, ook op lange termijn, nog steeds even belangrijk is. Het bevel wordt opgeschort vanwege de goede voortgang van de diplomatieke gesprekken over een langetermijnoplossing. Karremans rekent erop dat China daadwerkelijk exportvergunningen zal blijven afgeven voor alle (Europese) bedrijven en alle landen zodat de levering aan Europese afnemers zoals de Duitse auto-industrie niet in gevaar komt.
Informatieplicht
Verder is relevant dat de Nexperia-groep en diens ceo Xuezheng Zhang thans geen tekenen meer vertoont van voortzetting van het gedrag dat de aanleiding vormde voor zijn bevel, noch van een intentie daartoe. Wel blijft een informatieplicht gelden: de onderneming dient Karremans te informeren over verplaatsingen van productiemiddelen en kennis tussen de faciliteiten van de onderneming.
Na eerder machtsvertoon, wat gepresenteerd werd als daadkrachtig ingrijpen, neemt Karremans nu genoegen met een lege eierdop. Want de façade van controle wordt zorgvuldig gepolijst maar de inhoud is verdampt doordat er geen structurele waarborgen en transparante toetsingskaders zijn. Enkel het uitblijven van ‘nieuwe signalen’ als een reden voor beleidsmatige terugtrekking maakt duidelijk dat de minister in dit dossier een lichtgewicht zonder geopolitieke diepgang is want zelfs de lege eierdop is niet van Europa door de structurele afhankelijkheid van Chinese belangen in Europese chipproductie.
Ik vind het diep teleurstellend dat andere Europese landen zo openlijk kritiek op onze politici uitten. China ziet dit natuurlijk als een signaal om verdere tweespalt te zaaien en om Nederland door de knieën te laten gaan. Zo komt er van Europese samenwerking, laat staan integratie, niets terecht. Grote kans dat China nu de export blijft dwarsbomen totdat Nederland alle beperkingen opheft en dat zij gewoon door kunnen gaan met hun kwaadaardige beleid.
Deze ingreep is belangrijk voor heel Europa en voorkomt dat China het bedrijf gewoon verhuisd (inclusief de kennis) naar hun thuisland. De kortzichtigheid van andere landen is geen goed teken dat dit dossier tot een goed einde komt.