Nu de geopolitieke spanningen oplopen, is het van groot belang dat Nederland op gebied van high tech zogenoemde control points in handen krijgt; unieke en moeilijk vervangbare strategische posities in wereldwijde waardeketens. Peter Stolk, bestuursvoorzitter van Nxtgen Hightech, pleitte daarvoor.
Stolk deelde zijn standpunt tijdens een toelichting op de mid-term evaluatie van Nxtgen. Na twee jaar uitvoering presenteerde dit Nederlandse tech-programma de belangrijkste resultaten van de eerste fase.
Nxtgen investeert tot 2030 ruim één miljard euro in de ontwikkeling van nieuwe generaties hightech apparatuur. Het programma telt zestig projecten met 330 partners in zes domeinen: laser-satellietcommunicatie (veiligere en snellere uitwisseling van data via licht en laser), composieten (geautomatiseerde productie van zeer sterke materialen), semicon (snelle en energiezuinige chips), agrifood, biomed en energie. Stolk: ‘Het streven is om in elk focusgebied zo’n control point te bezitten. Het is niet nodig de gehele waardeketen te beheersen.’
Vooral de maakindustrie en in het bijzonder de machinebouw rond halfgeleidertechnologie zijn en blijven een belangrijk speerpunt, aldus Stolk. Artificial intelligence speelt in het programma meer op de achtergrond. ‘We zijn vooral een hardware-programma,’ aldus de bestuursvoorzitter.
Complete project-consortia nodig
De tussentijdse evaluatie van Nxtgen Hightech kwam kort voordat oud-ASML-topman Peter Wennink aanstaandee vrijdag zijn rapport uitbrengt. Het vorige kabinet had hem gevraagd te onderzoeken hoe de Nederlandse economie verder kan worden aangezwengeld.
Vooruitlopend op de conclusies van Wennink zei Stolk dat complete project-consortia nodig zijn: van het laboratorium tot partijen die de markt snappen. Een andere les uit de afgelopen periode is de noodzaak een consequente focus te hebben op de business en toepassingen.
Verder heeft men geleerd dat een langdurige publiek-private investering nodig is: van idee tot en met productieomgeving. Tenslotte is ook doorselecteren gewenst van de meest kansrijke projecten. In 2027 volgt weer zo’n moment om het kaf van het koren te scheiden. Doel van Nxtgen is in 2040 voor zes tot negen miljard euro bij te dragen aan de economie alsmede in te spelen op maatschappelijke uitdagingen rond bijvoorbeeld de zorg, veiligheid en strategische autonomie.
Nxtgen Hightech “investeert”.
Aanpak is zoals gewoonlijk compleet fout maar laten we hopen dat er desondanks wat mooie resultaten geboekt zullen worden. De overheid moet voor alle belastingbetalers voorwaarden scheppen. Tunnelvisie en onzichtbare vriendjespolitiek ligt op de loer. Maar zo gericht met zoveel geld “investeren” kan gelukkig niet alles bij mis gaan.