De Amerikaanse regering heeft voormalige Europees commissaris Thierry Breton een visum- en inreisverbod opgelegd. In totaal zijn vijf Europese kopstukken, waaronder Breton, getroffen door deze sanctie, die door de VS wordt gezien als een reactie op eerdere hun rol in het reguleren van Amerikaanse techbedrijven.
Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zouden Breton en anderen ‘georganiseerde pogingen’ hebben geleid om Amerikaanse platforms te dwingen ‘Amerikaanse standpunten te censureren en te onderdrukken.’ Breton wordt door de VS omschreven als het mastermind achter de Europese Digital Services Act (DSA), die platforms als Google, Meta en X dwingt harder op te treden tegen haatzaaien, desinformatie en schadelijke content.
Breton reageerde scherp op de maatregel. Op X bestempelde hij het als een ‘McCarthyaanse heksenjacht’ en wees hij rop dat de DSA wordt ondersteund door 90 procent van het Europees Parlement en alle 27 EU-lidstaten. Ook de Europese Commissie veroordeelde de VS hard. De EU heeft om opheldering gevraagd. “Onze digitale regels garanderen een veilig, eerlijk en gelijk speelveld voor alle bedrijven, en worden eerlijk en zonder discriminatie toegepast. Als het nodig is, zullen wij snel en resoluut reageren om onze regelgevende autonomie te verdedigen’, staat in een verklaring van de Commissie.
De spanningen tussen Washington en Brussel lopen op. Amerikaanse functionarissen waarschuwden dat soortgelijke sancties kunnen volgen voor anderen als EU-regels niet worden heroverwogen.
Nieuwe roman?
Oud-Eurocommissaris Breton (Interne Markt) gold als een zwaargewicht (met groot ego) binnen de Europese Commissie maar zag in september 2024 af van een tweede termijn na politieke steekspelletjes van voorzitter Ursula von der Leyen. Een zijn stokpaardjes was het versterken van de Europese innovatie. Net als de regulering van de digitale wereld om de afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese technologie te verminderen.
Breton bekleedde voor zijn commissariaat topfuncties bij Atos, France Telecom, Thomson en Bull. Breton toonde altijd belangstelling voor technologie. De kleurrijke Fransman heeft diverse publicaties op het gebied van it en economie op zijn naam staan. En zelfs een roman: in 1984 verbeeldde hij het gevaar van computervirussen tegen een achtergrond van geopolitieke spanningen in ‘Softwar’, een sciencefictionverhaal dat hij samen met de Franse auteur Denis Beneich schreef. In Nederland verscheen het boek bij Elsevier onder de aanmoediging ‘De eerste roman over een mondiale computeroorlog’. Wellicht zit er nu een tweede geopolitieke techroman in: de Amerikaanse wraakactie leent zich er goed voor.
Lees ook: Thierry Breton: voorvechter van een sterke digitale markt in Europa
De V.S. hebben gelijk: de regels zijn politiek gemotiveerd om de Amerikaanse techgiganten dwars te zitten. Roepen dat de regels “democratisch” overeen zijn gekomen doet daar niets aan af. Ook wetten en regels worden door de politiek verzonnen met een doel.
Het valt mij vaak op dat Chinese techbedrijven zoals TikTok geen strobreed in de weg wordt gelegd terwijl dit bedrijf maling heeft aan de Europese regels. China maakt het ook onmogelijk voor Europa om te onderzoeken of TikTok überhaupt aan de regels voldoet.
TikTok stelt adverteerders in staat om kinderen te targetten, terwijl dit volgens de Europese regels expliciet verboden is. Veel westerse bedrijven gaan juist bij TikTok adverteren omdat ze weten dat dit daar kan en bij westerse bedrijven niet.
“Oud-Eurocommissaris Breton (Interne Markt) gold als een zwaargewicht (met groot ego) binnen de Europese Commissie maar zag in september 2024 af van een tweede termijn na politieke steekspelletjes van voorzitter Ursula von der Leyen.”
Dat klinkt inderdaad als politiek gemotiveerd waarbij wel duidelijk is wie de Judas is. Frans of Duits is lood om oud ijzer want argumentatie over harder op te treden tegen haatzaaien, desinformatie en schadelijke content raakt vooral de vrijheid van meningsuiting.
Hoe ironisch is daarom de reactie op X als het om de moderatie gaat. De sterkste generaal wordt tenslotte gevaarlijk zodra hij te zichtbaar wordt. Dat gaat meer om de Patton-paradox dan McCarthyisme want Europese steekspelletjes gaat om het ‘Et tu Brute?’ van een technocratisch Caesarisme:
“They didn’t fire him because he lost wars — they sidelined him because he might win the wrong kind.”