Wij brengen digitale en AI-geletterdheid structureel naar het basisonderwijs. Met vakdocenten, train-de-trainer en ouderprogramma’s bereiken we jaarlijks duizenden leerlingen op 50+ scholen. Zij leren o.a. hoe AI, algoritmes en online informatie werken en hoe zij technologie kritisch gebruiken.
Algemene beschrijving (incl. samenvatting van onderstaande vier punten)
Digitale technologie en kunstmatige intelligentie ontwikkelen zich razendsnel. Toch ontbreekt het in veel basisscholen nog aan kennis, tijd en structuur om digitale geletterdheid goed te implementeren en blijvend borgen in het onderwijs.
Wij ontwikkelden daarom een praktische, direct inzetbare, altijd actuele en schaalbare aanpak (een complete leerlijn met meer dan 50 lessen) waarmee scholen digitale en AI-geletterdheid daadwerkelijk in de klas kunnen brengen.
Het programma bestaat uit drie pijlers:
1. Vakdocenten digitale geletterdheid in de klas
Gepassioneerde onderwijsprofessionals met veel ervaring, onze vakdocenten, verzorgen lessen voor leerlingen van groep 1 t/m 8. Zij behandelen onderwerpen zoals AI, mediawijsheid, programmeren, online veiligheid en digitale creativiteit. Ook gaan ze praktisch met de leerlingen aan de slag, denk aan VR-brillen, 3D-pennen, hologrammen, robots en muziek componeren.
2. Train-de-trainer voor leerkrachten
Tijdens het eerste jaar geven onze vakdocenten de lessen, terwijl leerkrachten meekijken en leren. In het tweede jaar draaien de rollen om en geven leerkrachten de lessen zelf, ondersteund door coaching. Daarna geven de leerkrachten de lessen volledig zelfstandig waarbij ze gebruik kunnen maken van een 24/7 bereikbaar online portal met alle lessen en handleidingen.
3. 'Digitale opvoeding' voor ouders
Via ouderavonden en workshops worden ouders betrokken bij onderwerpen als schermgebruik, AI, online veiligheid en sociale media.
Door deze aanpak ontstaat een structurele leerlijn digitale geletterdheid waarin leerlingen, leerkrachten en ouders samen leren omgaan met technologie. Want alleen dan krijgen kinderen een complete mediaopvoeding en groeien ze uit tot echte wereldburgers die zich meer dan staande kunnen houden in onze online samenleving.
Beschrijf welke uitdagingen en risico's er met dit ict-project zijn overwonnen
Veel scholen herkennen het probleem: digitale en AI-geletterdheid is belangrijk, maar er ontbreekt tijd, expertise en concreet lesmateriaal.
Belangrijke uitdagingen waren:
1. Het tekort aan specialistische kennis over AI en digitale technologie in het onderwijs
2. De hoge werkdruk van leerkrachten
3. De snelle ontwikkeling van technologie
4. De behoefte aan structurele implementatie en borging in plaats van losse workshops
Wij hebben een concept ontwikkeld, ons train-de-trainer, waarbij vakdocenten tijdelijk het onderwijs ondersteunen en tegelijkertijd kennis overdragen aan het schoolteam. Hierdoor wordt digitale geletterdheid geen extra belasting of een op zichzelf staand lesonderdeel, maar een geïntegreerd onderdeel van het onderwijs.
Beschrijf de gerealiseerde toegevoegde waarde voor de interne of externe klant
Het project heeft op meerdere niveaus impact:
Voor leerlingen
1. Zij leren kritisch omgaan met AI en digitale media
2. Zij ontwikkelen digitale vaardigheden en probleemoplossend denken
3. Zij worden bewuste digitale burgers
Voor leerkrachten
1. Zij krijgen praktische kennis over digitale technologie en AI
2. Zij leren hoe zij digitale geletterdheid kunnen integreren in hun lessen
3. Hun zelfvertrouwen in het geven van digitale lessen groeit
Voor scholen
1. Zij krijgen een structurele aanpak voor digitale geletterdheid
2. Het programma sluit aan bij de nieuwe SLO-conceptkerndoelen digitale geletterdheid
3. Scholen bouwen duurzame expertise op binnen hun team
Hierdoor ontstaat een onderwijsomgeving waarin technologie niet alleen wordt gebruikt, maar ook kritisch wordt begrepen.
Voor ouders
Digitale opvoeding is voor veel ouders een uitdaging. Kinderen groeien op met smartphones, sociale media en steeds vaker ook met AI-tools zoals chatbots en beeldgeneratoren. Veel ouders voelen zich onzeker over hoe zij hun kinderen hierin kunnen begeleiden.
Wij betrekken ouders daarom actief bij het programma via interactieve ouderavonden en workshops. Tijdens deze bijeenkomsten leren ouders hoe digitale technologie werkt, welke kansen en risico’s er zijn en hoe zij thuis het gesprek kunnen voeren over onderwerpen zoals gameverslaving, cyberpesten, schermgebruik, online veiligheid, nepnieuws en kunstmatige intelligentie.
De impact voor ouders is drieledig:
1. Meer kennis en bewustwording. Ouders krijgen inzicht in hoe technologie en AI werken en wat dit betekent voor de ontwikkeling van hun kind.
2. Praktische handvatten voor digitale opvoeding. Ouders leren hoe zij thuis gezonde schermgewoonten kunnen stimuleren, online risico’s kunnen herkennen en hun kinderen kunnen begeleiden in het gebruik van technologie.
3. Betere samenwerking tussen school en thuis. Doordat ouders en scholen dezelfde taal spreken over digitale geletterdheid, ontstaat een gezamenlijke aanpak. Dit versterkt de digitale weerbaarheid van kinderen.
Door ouders actief te betrekken, zorgen wij ervoor dat digitale geletterdheid niet alleen in de klas plaatsvindt, maar ook thuis wordt versterkt. 'Van klas tot keukentafel'.
Beschrijf de originaliteit en/of innovatieve kracht van/in het ict-project
Wij onderscheiden ons door een integrale aanpak waarin technologie, onderwijs en digitale burgerschap samenkomen.
Innovatieve elementen zijn:
1. AI-geletterdheid als vast onderdeel van het basisonderwijs
2. Een combinatie van leerlingen, leerkrachten en ouders in één programma
3. Vakdocenten die expertise direct naar de klas brengen
4. Een train-de-trainer model waardoor kennis duurzaam in scholen blijft
5. Aandacht voor zowel technische als maatschappelijke aspecten van AI
Waar veel initiatieven zich richten op losse workshops of tools, richten wij ons op een structurele verandering binnen het onderwijs. Elke dag gaan onze vakdocenten op pad naar basisscholen door heel Nederland (en zelfs ver daarbuiten zoals naar Suriname en de BES-eilanden) om digitale en AI-geletterdheid binnen de scholen te brengen. Omdat we elke leerling digitaal en AI-geletterd willen maken. Zodat ze niet alleen digitaal vaardig zijn, maar ook, of vooral, digitaal wijs. Digitale geletterdheid is geen extraatje meer, maar een essentieel onderdeel van de lesstof.
Beschrijf de kracht van de interne of externe leverancier
Mediawegwijs werkt samen met experts uit het onderwijs en de academische wereld om digitale geletterdheid inhoudelijk sterk te onderbouwen.
De samenwerking met onder andere de Universiteit van Amsterdam draagt bij aan:
1. Wetenschappelijke inzichten over digitale vaardigheden
2. Onderzoek naar mediawijsheid en AI
3. Ontwikkeling van toekomstbestendig lesmateriaal
Door deze combinatie van praktijkervaring en academische kennis ontstaat een lesprogramma dat zowel didactisch sterk als technologisch relevant is.
Om de effectiviteit van het programma te meten werkt Mediawegwijs met verschillende evaluatiemomenten:
1. Nulmeting van digitale vaardigheden bij leerlingen en leerkrachten
2. Tussentijdse metingen
3. Eindmeting na afronding van het traject/complete leerlijn
4. Feedback van leerkrachten en schoolleiding
5. Evaluaties van leerlingen en ouders
Deze metingen geven scholen inzicht in de ontwikkeling van digitale vaardigheden en helpen het programma continu te verbeteren.