Joris Zorg transformeert ouderenzorg met slimme sensoren, beveiligd door Cisco XDR en Meraki via partner HOB ICT Security. Na een ingrijpende hack in 2022 bouwde deze kleinschalige zorgorganisatie een holistische, schaalbare netwerkbeveiliging die de naleving van NIS2 en NEN 7510 ondersteunt.
Algemene beschrijving (incl. samenvatting van onderstaande vier punten)
Joris Zorg is een kleinschalige, regionale zorgorganisatie voor ouderen in de regio De Kempen (Noord-Brabant), met een geschiedenis die teruggaat tot 1333. De organisatie zet volop in op digitalisering om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen, onder meer met slimme sensoren bij ruim 450 cliënten. Na een ingrijpende ransomware-aanval op kerstavond 2022 – waarbij archiefdata op het dark web belandde – besloot Joris Zorg haar netwerkbeveiliging fundamenteel te versterken.
In samenwerking met managed security partner HOB ICT Security en Cisco werd een holistische beveiligingsaanpak geïmplementeerd op basis van het Cisco Meraki-platform, Cisco XDR, Cisco Secure Access en Cisco Talos threat intelligence. Deze oplossing biedt het kleine ICT-team van slechts vier medewerkers vergaande zichtbaarheid op het netwerk – inclusief honderden onbeheerde sensoren – met geautomatiseerde detectie en respons, 24/7 monitoring en ondersteunt de naleving van NIS2- en NEN 7510-regelgeving.
Het project is baanbrekend omdat het ernaar streeft een kleine, regionale non-profit zorgaanbieder in staat te stellen met dezelfde cyberprofessionaliteit te opereren als een ziekenhuis of grote onderneming. De oplossing is schaalbaar van vijf zorglocaties naar duizenden thuissituaties, zonder grote aanvullende investeringen. Het netwerk fungeert hierbij als sensor: relevante datastromen worden geanalyseerd om afwijkingen vroegtijdig te detecteren en direct in te grijpen. Dit project toont aan hoe digitale weerbaarheid helpt de ouderenzorg van de toekomst mogelijk te maken, waarbij technologie ten dienste staat van zowel de zorgprofessional als de cliënt.
Beschrijf de complexiteit en/of risico's in/van het ict-project
De complexiteit van dit project was aanzienlijk en manifesteerde zich op meerdere niveaus:
Omgeving na een cyberaanval: Het project startte in de nasleep van een ernstige ransomware-aanval (Lockbit) op kerstavond 2022. Archiefdata was gestolen en belandde op het dark web. De SSO-omgeving was gecompromitteerd. Dit betekende dat de beveiligingsoplossing niet alleen toekomstgericht moest zijn, maar ook urgent moest worden geïmplementeerd in een omgeving die al was geschaad.
Onbeheerde apparaten op grote schaal: Een kernuitdaging was de integratie en beveiliging van honderden slimme sensoren – onbeheerde endpoints zonder security-agent – die audio-, bewegings- en locatiedata verzamelen in zowel zorglocaties als privéwoningen. Deze apparaten vergroten het aanvalsoppervlak aanzienlijk, terwijl ze niet met traditionele endpoint-beveiliging beschermd kunnen worden.
24/7 beschikbaarheid in een zorgsetting: Het netwerk draagt gevoelige gezondheids-, financiële en persoonsgegevens. In de zorg is 24/7 beschikbaarheid letterlijk van levensbelang – denk aan het Elektronisch Cliëntendossier (ECD) en medicatie-toedienregistratie. Continuïteit is hierbij van het allerhoogste belang.
Beperkte interne IT-capaciteit: Joris Zorg beschikt over een ICT-team van slechts vier personen die verantwoordelijk zijn voor het volledige applicatie-, systeem- en werkplekbeheer. Er is geen interne security-specialisatie. De oplossing moest daarom eenvoudig beheersbaar zijn en grotendeels extern worden gemanaged.
Gefragmenteerd zorglandschap met legacy: De zorgsector kenmerkt zich door diversiteit, fragmentatie en legacy-apparatuur die niet eenvoudig naar de cloud te migreren is. De oplossing moest hiermee rekening houden en tegelijkertijd naleving van aan de strenge NIS2- en NEN 7510-regelgeving ondersteunen.
Schaalbaarheid: De oplossing moest schaalbaar zijn van een lokaal pilotproject (vijf zorglocaties) naar potentieel duizenden thuissituaties, zonder dat de kosten of complexiteit proportioneel meegroeien.
Beschrijf de gerealiseerde toegevoegde waarde voor de interne of externe klant
De toegevoegde waarde is zowel breed als diepgaand en raakt de kern van de zorgverlening:
Voor de cliënt en hun families: Slimme sensoren in de thuissituatie maken het mogelijk dat ouderen langer veilig en zelfstandig thuis wonen. AI verwerkt sensor-data in real time en stuurt alerts naar zorgteams bij afwijkingen, zoals een val of een hulpvraag. De beveiligingsoplossing ondersteunt het veilig functioneren van deze levenskritische dienstverlening.
Voor de zorgprofessional: Medewerkers kunnen veilig werken met cloud-applicaties en mobiele apparaten dankzij Cisco Secure Access. De beveiliging draait op de achtergrond zonder extra belasting. Daarnaast worden zorgprofessionals actief betrokken bij digitalisering via het nieuw ingerichte Change Advisory Board, waardoor nieuwe technologieën veilig én effectief worden ingezet.
Voor het ICT-team: Het team van vier ICT'ers kan zich richten op hun kerntaken, terwijl HOB ICT Security de 24/7 security-monitoring en -respons verzorgt. Cisco XDR automatiseert detectie en prioritering met behulp van AI, wat de werklast drastisch vermindert. Zoals Maik Berkelmans (ICT-architect) het verwoordt: "HOB ICT Security en Cisco XDR geven ons ogen in elke hoek van het netwerk."
Voor het bestuur: Het bestuur heeft sinds de hack volledig inzicht in en begrip van de digitale risico's. Er is een structureel governance-model ingericht voor zowel digitalisering als security-beleid. De organisatie heeft hiermee een sterke technologische basis gelegd ter ondersteuning van de NIS2 (EU) en NEN 7510 (Nederlandse zorg-IT) regelgeving.
Voor de sector: Joris Zorg deelt actief haar ervaringen met andere zorgorganisaties, waardoor de hele sector profiteert van de geleerde lessen. Het project bewijst dat een kleine, regionale non-profit dezelfde mate van cyberweerbaarheid kan bereiken als een groot ziekenhuis – een voorbeeld dat de gehele ouderenzorg inspireert.
Financieel: De managed security-dienstverlening is financieel haalbaar voor een regionale non-profit organisatie, terwijl het schaalniveau van beveiliging vergelijkbaar is met dat van grote enterprises.
Beschrijf de originaliteit en/of innovatieve kracht van/in het ict-project
Dit project onderscheidt zich op meerdere fronten door innovatie en originaliteit:
Het netwerk als sensor: De kern van de innovatie is het gebruik van het netwerk zelf als security-sensor. In plaats van uitsluitend te vertrouwen op endpoint-beveiliging – wat bij onbeheerde IoT-sensoren onmogelijk is – wordt alle netwerkdata geanalyseerd op afwijkingen. Ongebruikelijke uploads op ongewone tijdstippen en locaties worden bijvoorbeeld automatisch gedetecteerd als mogelijke voorbode van een aanval. Dit is een fundamenteel andere benadering dan traditionele security-oplossingen.
Holistische XDR-aanpak in de zorg: Joris Zorg behoort tot een kopgroep in de Nederlandse zorgsector die cybersecurity holistisch benadert met Extended Detection and Response. Waar veel organisaties security versnipperd aanpakken – afzonderlijke oplossingen voor endpoints, Microsoft 365 en cloud – integreert Cisco XDR alle databronnen in één platform. Zoals Arjan Benschop van HOB ICT Security stelt: "Wat je niet ziet, kun je niet beschermen."
IoT-beveiliging voor thuiszorg: Het combineren van slimme sensortechnologie (domotica) voor ouderenzorg met enterprise-grade security is uniek in de Nederlandse zorgsector. Het Cisco Meraki-platform is ontworpen om op een eenvoudige manier zowel beheerde als onbeheerde apparaten veilig op het netwerk aan te sluiten via segmentatie, met toekomstige mogelijkheden voor BLE-functionaliteiten in access points.
Enterprise-security voor non-profit: De architectuur is dusdanig ontworpen dat het mogelijk wordt gemaakt dat een kleine regionale zorgaanbieder dezelfde beveiligingskwaliteit realiseert als grote zorginstellingen, dankzij de combinatie van Cisco's wereldwijde Talos threat intelligence (een van de grootste commerciële threat intelligence-organisaties ter wereld, met zicht op een aanzienlijk deel van het wereldwijde internetverkeer) en HOB ICT Security's sectorspecifieke kennis en gepersonaliseerde dienstverlening (inclusief eigen dashboards en het mijnHOB-portaal).
Schaalbaar van lokaal naar regionaal: De oplossing is ontworpen om mee te groeien van vijf zorglocaties naar potentieel 2000 thuissituaties met minimale aanvullende investering. Dit beoogt de transformatie van ouderenzorg op regionale schaal technisch en financieel haalbaar te maken.
Van incident naar inspiratie: Het traject van hack-slachtoffer naar security-voorloper, inclusief het actief delen van ervaringen met de sector, is een innovatieve benadering van kennisdeling die de digitale weerbaarheid van de gehele zorgsector versterkt.
Beschrijf de kracht van de interne of externe leverancier
De kracht van dit project schuilt in de uitzonderlijke samenwerking tussen drie partijen: Joris Zorg, HOB ICT Security en Cisco.
HOB ICT Security – Sectorexpertise en persoonlijke managed services:
HOB ICT Security, onder leiding van mede-eigenaar en security consultant Arjan Benschop, combineert diepgaande kennis van de Nederlandse zorgsector met gespecialiseerde security-expertise. Als Cisco-partner levert HOB managed security services die specifiek zijn afgestemd op de behoeften en budgetten van zorgorganisaties. HOB ontwikkelt eigen dienstverlening, waaronder gepersonaliseerde dashboards en het mijnHOB-portaal, waarmee klanten zoals Joris Zorg continu inzicht hebben in hun beveiligingsstatus. De kracht van HOB zit in het vermogen om de wereldwijde technologie van Cisco te vertalen naar praktische, betaalbare oplossingen voor de Nederlandse zorg. Benschop verwoordt het kernachtig: "Wij geloven in de kracht van het netwerk. Wij kunnen alle netwerkdata – van de endpoints, de Microsoft-omgeving – in Cisco XDR inladen. Vervolgens hebben wij het dreigingsdetail om doortastend te handelen."
Cisco – Wereldwijde technologiekracht:
Cisco levert de technologische ruggengraat van de oplossing met een geïntegreerd portfolio:
Cisco Meraki als cloud-managed netwerkplatform voor access, LAN, WLAN, SD-WAN en IoT, met single-view operations en open API's.
Cisco XDR voor geautomatiseerde, AI-gestuurde detectie en respons over alle vectoren.
Cisco Secure Access voor zero trust-gebaseerde, veilige toegang voor medewerkers.
Cisco Talos als een van 's werelds grootste threat intelligence-organisaties, met zicht op een aanzienlijk deel van het wereldwijde internetverkeer.
Deze combinatie is ontworpen om een kleine zorgaanbieder toegang te bieden tot dezelfde beveiligingscapaciteiten als de grootste enterprises ter wereld. Z-CERT, het sectorale cybersecurity-expertisecentrum voor de zorg, maakt eveneens gebruik van de Cisco Talos threat intelligence feed, wat de aansluiting bij sectorstandaarden bevestigt.
Joris Zorg – Moedig opdrachtgeverschap:
De kracht van Joris Zorg als opdrachtgever mag niet onderschat worden. Na de hack van 2022 toonde de organisatie moed door het incident open te delen met de sector, een Change Advisory Board in te richten, en het bestuur structureel te betrekken bij digitalisering en security. De strategische inzet van ICT-architect Maik Berkelmans – die ook bij andere zorgaanbieders werkt en daardoor brede sectorkennis inbrengt – versterkt de brug tussen zorgpraktijk en technologie.
De kracht van het ecosysteem:
Het is de combinatie van deze drie partijen die het verschil maakt: Cisco's wereldwijde technologie en threat intelligence, HOB ICT Security's sectorkennis en managed services, en Joris Zorg's visie en openheid. Samen bewijzen zij dat digitale weerbaarheid geen privilege is van grote organisaties, maar binnen bereik ligt van iedere zorgaanbieder die de juiste partners kiest. Of zoals Paul Verlaek het samenvat: "Laat ik het zo zeggen: de komende kerstavond slaap ik een heel stuk beter."