It-outsourcing blijft groeien; vraag naar insourcing ook

De Nederlandse sourcingindustrie staat er in 2026 goed voor. Dat blijkt uit de Dutch IT Sourcing Study 2026 van Eraneos en Whitelane Research. Het onderzoek laat een markt zien die volop in beweging is, met verschuivingen richting insourcing en vooral nearshoring, terwijl ai wel breed wordt toegepast maar nog weinig veranderingen teweegbrengt.

Hoewel 36 procent van de organisaties de komende twee jaar meer wil uitgeven aan externe it-leveranciers, kiest een groeiend deel voor de tegenovergestelde richting, blijkt uit de Dutch IT Sourcing Study 2026 van Eraneos en Whitelane Research, gebaseerd op bijna tweeduizend klant‑leveranciersrelaties bij ruim 350 grote organisaties (met een omzet boven de één miljoen). Ruim een kwart (26 procent) plant juist minder externe it-uitgaven (in 2025 was dit 20 procent). Deze organisaties nemen eerder uitbesteed werk weer in eigen beheer, waarmee de insourcingtrend die sinds 2023 zichtbaar is, verder doorzet.

Volgens Marcel Blommestijn, lead sourcing advisory bij Eraneos NL, heeft die groei een duidelijke oorzaak. ‘Vijf jaar geleden lag insourcing rond de twaalf à dertien procent. Nu zitten we op 26 procent. Organisaties willen kritieke kennis behouden en zien dat ze bepaalde activiteiten financieel aantrekkelijker zelf kunnen uitvoeren.’ Vooral key‑applicaties en ontwikkel‑ en beheeractiviteiten worden terug naar binnen gehaald, net als delen van cybersecurity. Blommestijn plaatst daarbij wel een kanttekening: ‘Voor offshore‑deliverymodellen kun je je afvragen of je dat intern veel goedkoper kunt doen. Maar sommige sectoren, zoals de overheid, de financiële dienstverlening en de nutssector, worden door regelgeving beperkt in wat ze extern mogen neerzetten.’

Nearshoring groeit door

Dat verklaart ook waarom nearshoring zo sterk groeit. Maar liefst 36 procent van de organisaties wil meer gebruikmaken van nearshore‑capaciteit, terwijl slechts negen procent dat wil afbouwen. Nearshoring biedt zowel culturele als regelgevende voordelen en wordt gezien als compromis tussen kostenbeheersing en soevereiniteitsbehoeften. De vraag is zo groot dat tarieven in nearshoremarkten aantoonbaar stijgen. ‘Je ziet die tarieven langzaam omhooggaan’, bevestigt Blommestijn. ‘Maar nearshoring blijft aantrekkelijk vanwege de balans tussen kosten, kwaliteit en compliance. Die trend zie je overigens ook op internationaal niveau; Nederland wijkt daarin niet af. Deze ontwikkeling past bij een volwassen markt waarin organisaties bewuste strategische keuzes maken.’

Outsourcing blijft ondertussen een stabiele pijler van de Nederlandse it‑sector. Organisaties geven aan dat vooral schaalbaarheid (53 procent), toegang tot nieuwe technologie (49 procent) en focus op kernactiviteiten (46 procent) bepalend zijn. In veel sectoren, waaronder overheid en financiële dienstverlening, staat kostenreductie bovendien hoger op de agenda dan in andere domeinen. Applicatie‑ en infrastructuurdiensten blijven veruit de grootste groeicategorieën onder outsourcingkopers.

Ai: wijdverspreid, maar nog niet transformerend

Ai en generatieve ai hebben inmiddels hun weg gevonden naar vrijwel alle grote organisaties in Nederland. Slechts twee procent gebruikt geen enkele ai‑toepassing. De meeste organisaties werken met generieke tools zoals ChatGPT en Microsoft Copilot, terwijl twintig procent experimenteert met eigen ai‑oplossingen.

Toch blijft de échte impact beperkt. Slechts vijftien procent ziet ‘aanzienlijke zakelijke impact’, en slechts één procent noemt de impact transformerend. De overgrote meerderheid gebruikt ai om processen efficiënter te maken. ‘AI wordt nog vooral als productiviteitsmiddel gezien,’ zegt Blommestijn. “Organisaties focussen vooralsnog op automatiseren, niet op vernieuwen.’

Soevereiniteit drukt zwaar op cloud- en sourcingsbeslissingen

Volgens het onderzoek krijgt it‑soevereiniteit een steeds grotere rol in de strategische besluitvorming. Gemiddeld zegt 37 procent dat het een ‘gemiddelde tot grote’ invloed heeft op de it‑strategie, maar in de publieke sector stijgt dat tot 62 procent, bij financiële dienstverleners tot 64 procent.

De zorgen richten zich op de afhankelijkheid van Amerikaanse hyperscalers, de schurende wetgeving tussen EU‑regels en Amerikaanse regelgeving, en de wens om gevoelige data volledig onder Europese jurisdictie te houden. ‘De publieke sector gelooft niet dat hyperscalers hun soevereiniteitsproblemen gaan oplossen’, zegt Blommestijn. ‘Veertig procent zegt letterlijk dat de oplossing níét bij hyperscalers vandaan gaat komen.’

Het gevolg is dat organisaties hun cloudstrategie aanpassen. Een kwart van de respondenten wil de afhankelijkheid van hyperscalers afbouwen. Bij de overheid gaat dat zelfs om 45 procent. De beweging richting private cloud of Europese alternatieven wordt steeds sterker, al blijft het gebruik van de publieke cloud als geheel wel verder groeien – alleen minder snel dan enkele jaren geleden werd voorspeld.

Ondertussen proberen leveranciers en beleidsmakers de discussie te structureren via Europese frameworks. Toch blijft er veel onzekerheid, zegt Blommestijn. ‘De definitie van soevereiniteit verschilt per organisatie. Die discussie is flink in beweging.’

Nederlandse providers

De studie van Eraneos en Whitelane laat zien dat Nederlandse it‑dienstverleners wederom sterk presteren, vooral op applicatiegebied. Schuberg Philis en Levi9 voeren zelfs de algemene tevredenheidslijst aan met een score van 89 procent. Ook Sogeti Nederland scoort bovengemiddeld op applicatieservices, net als Ilionx (op zowel applicatiediensten als cloud- en infrastructuur-services).

Nederlandse providers bedienen vaak een ander segment dan internationale spelers. Ze richten zich meer op business‑kritische systemen en complexe applicaties, en minder op grootschalige cloud‑ en infrastructuurdiensten. ‘Je kunt die segmenten eigenlijk niet op één hoop gooien’, zegt Blommestijn. ‘Applicatieservices scoren traditioneel hoger dan infrastructuur, dat ligt niet aan de aanbieders maar is een andere waarderingscultuur.’

Volwassen markt

Over het geheel genomen scoort geen enkele provider in het onderzoek onder de 6,7. Dat betekent dat de markt volwassen en stabiel is, met weinig uitval. ‘De markt neemt eigenlijk nauwelijks afscheid van partijen’, aldus Blommestijn. ‘Dat is tekenend voor een gezonde sector.’

Het Franse Atos bijvoorbeeld heeft internationaal moeilijke jaren achter de rug, maar is in Nederland niet weggezakt. De prestaties zijn stabiel en op sommige onderdelen is zelfs verbetering zichtbaar. ‘Gezien de turbulentie is dat echt knap’, zegt Blommestijn. ‘Atos heeft veel voor zijn kiezen gehad, maar blijft overeind.’

De Eraneos-adviseur wijst ook nog op de Amerikaanse dienstverleners Epam en DXC, die aan een opmars bezig zijn. Epam is succesvol met nearshore-diensten, terwijl DXC goed presteert met applicatieservices en netwerkdiensten. De integratie van het in 2019 gekochte Zwitserse (oorspronkelijk Russische) Luxoft blijkt een succes, aldus Blommestijn.

Indiase leveranciers veranderen hun model

Over de Indiase it‑dienstverleners stelt hij dat die hun strategie aanpassen. Door de groeiende vraag naar nearshoring investeren ze meer in Europese deliverycenters en (Nederlandse) lokale teams. Overnames doen ze zelden; ze bouwen liever zelf capaciteit op.

TCS is met afstand de grootste speler. Het bedrijf telt in Nederland ongeveer tweeduizend medewerkers en draait naar schatting één miljard euro omzet. Bovendien is TCS één van de weinige Indiase spelers die zich actief richt op de publieke sector. ‘Als je voor de overheid werkt, moet je in Nederland mensen hebben. Dat heeft TCS goed begrepen’, zegt Blommestijn.

De Dutch IT Sourcing Study 2026 laat een Nederlandse markt zien die vol beweging zit, stelt Blommestijn. De diversiteit in aanbieders – van Nederlandse spelers en nearshorebedrijven tot internationale dienstverleners en Indiase giganten – maakt de markt flexibel en concurrerend. ‘De it-boardroom heeft het drukker dan ooit. Maar het beeld is gezond: de Nederlandse sourcingmarkt is volwassen, divers en strategisch sterker dan veel mensen denken.’