COLUMN – Paniek vorige week op de Amerikaanse beurzen. Apple verhoogde de prijzen van iPads en MacBooks met honderden dollars. Het is één van de grootste verhogingen in de geschiedenis van het bedrijf. Het prijsverschil is hier in Nederland nog niet doorgedrongen, maar dat is een kwestie van tijd.
Reden voor de prijsstijging is het tekort aan geheugenchips. Hierdoor worden de chips duurder, maar nog belangrijker: hierdoor kan Apple er minder maken. En minder verkopen vindt Apple helemaal niet erg, als het maar wordt verkocht met een veel grotere marge.
Zelfs de Chinezen willen in hun eigen auto’s rijden
Aan de kostprijs kan het niet liggen. Of ze in China nu een Apple of een tablet maken waarvan we het merk niet eens kennen (in China maakt elke provincie zijn eigen tablet), in beide gevallen kosten ze slechts een paar tientjes.
Volste vertrouwen
Of de vraag naar Apple-producten kleiner gaat worden door de prijsstijging is afwachten. Apple heeft er dus zelf het volste vertrouwen in dat klanten ook hun producten blijven kopen als deze (nog) duurder worden zonder dat ze er iets extra’s voor terugkrijgen. Nu kun je natuurlijk lang op je imago blijven leunen, maar het houdt een keer op. De grote automerken zoals BMW en Volkswagen dachten dat ook. De Europese auto-industrie wordt inmiddels links en rechts voorbijgereden door de Chinese auto-industrie. Zelfs de Chinezen willen in hun eigen auto’s rijden. Dat zegt genoeg.
Misschien wordt het voor Apple weer eens tijd dat ze weer eens voorop gaan lopen en dat hun enige unique selling point niet is dat ze duurder zijn, maar veel beter dan die Chinese rommel. Of ze gokken erop dat hun unique selling point wordt dat in hun producten nog wel een geheugenchip zit. In dat geval koop ik ook weer een Apple. Dan maar wat duurder.
Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk hier voor meer informatie.
Beter duur dan niet te krijgen lijkt Jacob een markt gemist te hebben die vele organisaties in haar greep houdt. De haat tegen Apple vergeet even dat CPU’s, geheugen en opslag velen malen duurder zijn geworden door schaarste. Een schaarste-economie van een grotere vraag dan het marktaanbod gaat niet om een iPad of een notebook maar om supply chains die niet kunnen anticiperen op verandering. De clown van Computable heeft de klok horen luiden maar weet niet waar de klepel hangt want 30 jaar ervaring in logistiek leert dat deze prijsvolatiliteit afhankelijk is van componenten die iedereen wil hebben. De onzin over China vergeet een historie van grondstoffen die nodig zijn voor het eindproduct, je produceert namelijk niks als je toeleveringsketen verstopt raakt.
Een Chinese tablet van een paar tientjes lijkt hierdoor op een Russische drone met chips uit een koelkast, voor wat betreft het doel welke de middelen heiligt is er een levendige markt van herbruikbaarheid. Ik bedoel niet de oude grappen van Jacob want de Europese auto-industrie wordt links en rechts voorbijgereden door arrogantie. Het gokken op marketing is namelijk als Franse wijn, je koopt azijn met een mooi etiket. Grappig trouwens dat 90% van de etiketten niet zegt dat made in China de boventoon voert in de oplossing als ik kijk naar een energietransitie. Enige Europese tintje waren de Oost-Europeanen die Chinese zonnepanelen en Chinese omvormer installeerden tegen kostprijs omdat niemand meer wil investeren in een markt die onzekerheid kent door politieke besluiteloosheid.
Prijsvolatiliteit op de energiemarkt gaat niet om een haat tegen Apple welke ik deel vanwege de arrogantie maar om de alternatieven die van schaarste een deugd maken want het product is misschien top maar de service is gewoon k.u.t. Kwalitatief uitermate teleurstellend kun je nog beter de belastingtelefoon bellen dan de servicedesk van Apple als ik kijk naar het empathische vermogen. Beter duur dan niet te krijgen gaat het niet om voorop lopen maar om meelopen met wat de klant wil, goedkoop en goed zit tenslotte vooral in de beleving van kwaliteit. Leuke hiervan is dat FOMO om de schaarste-economie gaat waardoor wachten loont als je niet voorop wilt lopen maar in de pas van de markt, de geheugen-chip van een historische trend leert dat nieuw vaak duurder is maar niet beter.
Ik zie de Europese auto-industrie toch steeds meer inzetten op betaalbare EVs en dat geeft mij hoop.
De oorspronkelijke gedachte bij de Europese auto-industrie was dat EVs geen geluid maken, geen trillingen veroorzaken, snel optrekken en dus een “premium” product zijn waar een “premium” prijs voor betaald moet worden. Maar niemand zit te wachten op een VW Golf van 50.000 euro!! Daarom leek het de afgelopen jaren dat ze de slag verloren hadden en over niet al te lange tijd door de Chinezen weggevaagd zouden worden.
Gelukkig hebben ze hun fouten ingezien en schakelen ze nu om goedkope elektrische auto’s te maken.
Betaalbare EV’s maar een onbetaalbare energierekening lijkt me niet een winstgevende ruil Keuterboertje. Wat betreft het Jevons dilemma in de energietransitie gaat het niet om de eenmalige aanschaf (CapEx) van de koets maar om de terugkerende kosten (OpEx) van mobiliteit. De economische wetmatigheden in een schaarste-economie gaan om het licht aanhouden als we kijken naar het probleem van Jacob. De vraag naar Apple producten gaat namelijk niet afnemen als gebruikers als gelovigen zijn die maar één religie kennen.
Ik ben van God los en geloof vooral in wat mij voordeel oplevert. Een betaalbare EV is mooi, maar actieradius blijft heilig. Uiteindelijk koop je geen accu, maar de zekerheid dat je zonder zorgen op je bestemming komt. Niet de goedkoopste EV wint maar degene die de beste balans biedt tussen prijs, gebruikskosten en bereik. Meer actieradius betekent grotere accupakketten en daarmee een grotere vraag naar schaarse grondstoffen zoals lithium, nikkel en grafiet. Schaarste bepaalt uiteindelijk de economische werkelijkheid. China is tenslotte niet het Amerika uit de begindagen van Ford waar de goedkope massaproductie draaide om een overvloed aan grondstoffen.
Mobiliteit in de IT gaat niet alleen om prestaties maar net als bij EV’s om de onafhankelijkheid van een stopcontact. Een duurder apparaat dat aantoonbaar zuiniger met energie omgaat kan daardoor economisch aantrekkelijker zijn dan een goedkoper alternatief met een hoger stroomverbruik. De vraag is daarom niet alleen wat een apparaat kost bij aanschaf maar wat het kost om te blijven gebruiken. Want van prijs per kilometer naar prijs per Watt draait de energietransitie uiteindelijk om de balans tussen aanschafprijs, gebruikskosten en een strategische afhankelijkheid.
Voor wat betreft de economische Return-On-Investment (ROI) moet je ook de levensduur niet vergeten, een interessante KPI omdat veel organisaties door prijsontwikkelingen investeringen uitstellen. Beter duur dan niet te krijgen jaagt dit een andere economie aan als ik kijk naar de tweedehands markt, de EV vanuit een zakelijke lease wordt hierdoor interessant voor een particuliere markt. Hou hierbij wel rekening met een degeneratie van de accu’s want meten is weten als ik kijk naar opgegeven actieradius en werkelijke prestatie. Voor wat betreft de betaalbare mobiliteit door een overcapaciteit aan opwekking via Chinese zonnepanelen moet ik nog even kijken wat ik ga doen na 1 januari 2027.
De overheid is namelijk niet erg betrouwbaar in haar beleid omdat de schatkist van de staat leeg is, voordeel van wegenbelasting wordt een nadeel als ik straks weer per kilo aangeslagen wordt voor het bezit van de koets op batterijen. Voor wat betreft de verhogingen in prijs gaat het zoeken naar de belastingvoordelen in een betaalbare mobiliteit niet om de aanschaf maar om de wetmatigheden van een balans. Zo goed als nieuw maar 40% goedkoper in aanschaf is leuk maar uiteindelijk 20% duurder in gebruik en onderhoud betekent dat je binnen 2 jaar afscheid moet nemen voor je break-even. Ik heb mijn telefoon al meer dan 5 jaar omdat ik nog altijd updates krijg, de accu me 12 uur vrijheid geeft en omdat ik gewend ben aan het gebruik.
Eén van de redenen waarom ik zakelijk nog geen EV rijd is gebruik, geen enkel merk of model heeft een actieradius welke past bij mijn mobiliteit. Het verschil in tijd tussen laden en tanken is namelijk nog altijd te groot als ik kijk naar de efficiëntie, laadtijd is werktijd gaat tenslotte om een energievraagstuk want na 6 uur bij de klant is de accu van mijn laptop vrijwel leeg.