Volgens het Cybercrimebeeld Nederland 2026 rukken jonge, westerse cybercriminelen op die zich toeleggen op datadiefstal, cryptodiefstal en afpersing. Hun aanvallen worden bovendien sneller en overtuigender door de inzet van ai.
In het tweejaarlijkse onderzoek schetsten Politie en OM de opkomst van jonge criminelen die opereren in dynamische online netwerken zoals ‘Hacker Com’. Zij wisselen kennis, diensten en gestolen gegevens uit en richten zich op het stelen van data en cryptovaluta van grote organisaties. Met buitgemaakte gegevens kunnen slachtoffers worden afgeperst of opnieuw worden misleid. Deze groepen worden gedreven door financieel gewin en sociale status, en vormen een directe bedreiging voor bedrijven en organisaties.
Ai als versneller
Ai verandert cybercrime niet fundamenteel, maar kan de snelheid, schaal en effectiviteit ervan wel vergroten. Ai kan worden gebruikt bij phishing, het ontwikkelen van malware en het opsporen van kwetsbaarheden, staat in de rapportage.
Grote ontwikkelaars van ai-diensten als ChatGPT en Gemini bouwen beveiligingsmaatregelen in, maar criminelen zoeken voortdurend naar manieren om dergelijke beveiligingen te omzeilen. Daarnaast proberen criminelen de werking van ai-modellen te manipuleren. Daardoor ontstaan nieuwe risico’s waartegen organisaties zich moeten wapenen, waarschuwen politie en OM.
Grenzeloze daders, lokale impact
De handhavingsinstanties zien cybercriminelen steeds vaker wereldwijd opereren en waarschuwen dat aanvallen niet stoppen bij landsgrenzen. Aanvallen worden bovendien steeds vaker uitgevoerd door tijdelijke samenwerkingen van gespecialiseerde partijen. Daarbij valt op dat technische kennis steeds vaker te koop wordt aangeboden en kant-en-klare diensten beschikbaar zijn om aan te vallen. Gestolen gegevens circuleren in online handelsplaatsen. Ook is het voor bedrijven lastiger om aanvallen tijdig te detecteren en te stoppen, zien de wetshandhavers.
Christa de Pagter, landelijk officier van justitie cybercrime: ‘We zien dat gegevens uit eerdere hacks worden gecombineerd met nieuw gestolen data. Daarmee kunnen criminelen slachtoffers steeds gerichter benaderen. Ze doen zich bijvoorbeeld voor als een bank of cryptoplatform. Door gestolen gegevens te combineren met social engineering en een gevoel van urgentie kunnen zij slachtoffers onder grote druk zetten om direct te handelen. Op die manier worden Nederlandse burgers, bedrijven en organisaties getroffen.’
Cybercrime is daardoor niet alleen een probleem van politie en OM. Een effectieve aanpak vraagt om samenwerking tussen publieke en private partijen en internationale opsporingsdiensten, staat in het Cybercrimebeeld.
Advies: betaal geen losgeld
Politie en OM herhalen het advies om geen losgeld te betalen bij ransomware-aanvallen. Betalen biedt geen enkele garantie dat data wordt verwijderd en houdt het verdienmodel van criminelen in stand, waardoor nieuwe slachtoffers juist aantrekkelijker worden.
Over het onderzoek
Het Cybercrimebeeld Nederland is een tweejaarlijkse publicatie van politie en OM en brengt de belangrijkste ontwikkelingen binnen cybercrime in kaart vanuit het perspectief van opsporing en vervolging. Het volledige rapport is te vinden via de website van het OM: Cybercrimebeeld Nederland 2026.
