Interview | Jessica Jacobs, directeur Incubeta Noord-Europa & Dach
Het succes van e-commercebedrijven wordt sterk bepaald door hun search engine optimization (seo). Nu ai‑agents een grote rol gaan spelen in het aankoopproces, moeten bedrijven hun seo uitbreiden met een zogeheten aeo-strategie: agent engine optimization. Dat vraagt wat van it. ‘It-managers moeten daarom nu al nadenken over aeo, nog voordat marketing daarom vraagt’, stelt Jessica Jacobs van Incubeta.

Jarenlang draaide e-commerce vooral om zoekmachineoptimalisatie. Organisaties investeerden in seo, advertenties en content om beter zichtbaar te worden voor consumenten. De rol van it bleef daarbij relatief overzichtelijk: zorgen dat systemen beschikbaar, snel en stabiel waren. Volgens Jessica Jacobs, regionaal directeur van digitaal-marketingbureau Incubeta, verandert dat fundamenteel door de opkomst van agentic commerce. ‘Steeds vaker worden consumenten vertegenwoordigd door ai-assistenten die producten zoeken, vergelijken en uiteindelijk zelfs bestellen.’
Daarmee verschuift volgens haar ook de relatie tussen marketing en it. Waar websites, campagnes en productpagina’s voorheen centraal stonden, kijken ai-agents vooral naar data. Ze bezoeken geen websites uit interesse, klikken niet op banners en laten zich niet overtuigen door slimme marketingteksten. ‘Zij nemen beslissingen op basis van beschikbare, actuele en relevante data.’
It moet basis leggen
Juist daarom ziet Jacobs aeo niet als een zuiver marketingvraagstuk, maar als een ontwikkeling waarvoor it de basis moet leggen. It-afdelingen die wachten totdat de directie of marketingafdeling concrete vragen stelt, dreigen achter de feiten aan te lopen. ‘It-managers dragen meestal geen marketingbril, maar wie die opzet, kan de nieuwe vereisten en aanvullende wensen al grotendeels voorspellen’, zegt Jacobs.
Volgens haar zijn er vier terreinen waarop it zich nu al kan voorbereiden: productdata, api’s, architectuur en governance.
1) Productdata als concurrentiefactor
De eerste prioriteit ligt volgens haar bij de kwaliteit van productinformatie. Waar consumenten soms nog fouten of onvolledigheden kunnen interpreteren, geldt dat niet voor ai-agents. ‘Een ai-agent bekijkt de webwereld door een datalens.’
Onvolledige productspecificaties, afwijkende voorraadinformatie of verouderde prijzen kunnen ertoe leiden dat een product simpelweg niet wordt geselecteerd. Daarmee verschuift datakwaliteit van een operationeel aandachtspunt naar een commerciële noodzaak.
‘Fouten veroorzaken dat een product niet wordt geselecteerd en dus geen onderdeel is van het antwoord op de prompt van een mogelijke klant.’ Volgens Jacobs moeten organisaties daarom kritisch kijken naar het eigenaarschap van data, masterdatamanagement en de beschikbaarheid van realtime-informatie. Ook wordt het steeds belangrijker om één centrale waarheidsbron voor productinformatie te creëren.
De centrale vraag verandert daarbij. Vroeger moesten organisaties zich afvragen of informatie beschikbaar en aantrekkelijk was voor klanten. Nu komt daar een nieuwe vraag bij: zal een ai-agent deze informatie herkennen als betrouwbaar en waardevol?
2) Api’s worden een strategisch kanaal
Een tweede aandachtspunt is in de ogen van Jacobs de manier waarop organisaties hun systemen ontsluiten. Veel bedrijven beschikken al over api’s, maar die zijn vaak ontwikkeld voor specifieke koppelingen tussen applicaties. Met de opkomst van agentic commerce verandert dat. ‘Wanneer agents namens gebruikers informatie opvragen of transacties uitvoeren, communiceren zij rechtstreeks met de onderliggende it-systemen.’
Volgens Jacobs moeten it-managers daarom nu al nadenken over een api-firstbenadering. Daarbij gaat het onder meer om de vraag welke informatie extern beschikbaar moet zijn, welke systemen realtime toegankelijk moeten worden en hoe authenticatie en autorisatie worden geregeld.
Waar websites jarenlang het primaire digitale kanaal waren, kunnen api’s een vergelijkbare rol krijgen voor machine-naar-machinecommunicatie, verwacht de regio-directeur van Incubeta. ‘Dat vraagt om keuzes over prestaties, beschikbaarheid en beveiliging. Omdat dergelijke beslissingen invloed hebben op de bedrijfsvoering, moeten ze bovendien op directieniveau worden besproken.’
3) Architectuurschuld remt aeo
Naast data en api’s waarschuwt Jacobs voor de gevolgen van architectuurschuld. Veel organisaties hebben in de loop der jaren snelle technische oplossingen geïmplementeerd die op korte termijn effectief waren, maar op langere termijn tot complexiteit hebben geleid. Zij meent dat juist die historische keuzes de invoering van aeo bemoeilijken. ‘Architectuurschuld ontstaat wanneer organisaties kiezen voor snelle oplossingen die op korte termijn effectief lijken, maar op langere termijn leiden tot extra complexiteit, lagere ontwikkelsnelheid en beperkte flexibiliteit.’
Veel e-commerceorganisaties werken met verschillende systemen voor bijvoorbeeld erp, crm, pim en het eigen e-commerceplatform. Daardoor ontstaat een versnipperd beeld van informatie. Menselijke gebruikers kunnen daar vaak nog mee omgaan. Een ai-agent verwacht echter één consistente werkelijkheid.
‘Bestaande architectuurproblemen worden door de opkomst van agentic commerce zichtbaar’, voorziet zij. Daarom adviseert Jacobs organisaties om te investeren in harmonisatie van gegevensmodellen, integraties en architectuur. Dat kan volgens haar direct concurrentievoordeel opleveren. Waar traditionele zoekmachines meerdere resultaten tonen, presenteert een ai-agent vaak slechts één samengesteld antwoord, waar het merk onderdeel van moet zijn.
4) Governance vooraf regelen
Het vierde onderdeel betreft governance. Volgens Jacobs is juist dit een onderwerp dat organisaties niet moeten uitstellen totdat de eerste concrete toepassingen zich aandienen. De governance-vragen zijn volgens haar fundamenteel. Wie krijgt toegang tot systemen? Wie mag namens wie handelen? Hoe wordt misbruik voorkomen? En wie is verantwoordelijk wanneer een agent fouten maakt? ‘Daarmee raken organisaties aan onderwerpen als autorisatie, dataveiligheid, privacy en wetgeving. Dit zijn vraagstukken die uiteindelijk neerslaan bij it, security en governance.’
Wanneer de discussie pas begint zodra een businesscase op tafel ligt, ontstaat het risico dat technologische implementaties en bestuurlijke besluitvorming door elkaar gaan lopen. Dat vertraagt projecten en vergroot de kans op onzorgvuldige keuzes, aldus Jacobs.
UCP: nieuwe standaarden dienen zich aan
Agentic commerce is geen toekomstmuziek meer, blijkt ook uit de eerste initiatieven die machine-naar-machinehandel moeten mogelijk maken. Relatief nieuw en belangrijk is het Universal Commerce Protocol (UCP), bedoeld om ai-platformen, retailers en andere aanbieders op een gestandaardiseerde manier productinformatie, beschikbaarheid en transacties te laten uitwisselen.
Of UCP uiteindelijk de dominante standaard wordt, valt nog te bezien. Belangrijk is wat dergelijke initiatieven duidelijk maken: de markt beweegt zich van een situatie waarin mensen met websites communiceren, naar een toestand waarin software-agents ook rechtstreeks met bedrijfsapplicaties communiceren. Organisaties die hun data, api-interfaces, architectuur en governance daarop voorbereiden, maken zichzelf beter vindbaar én beter klaar voor transacties in een ai-gedreven economie.
Incubeta 2027 Marketing Outlook
De marketingwetten zijn niet veranderd. Het speelveld wel. Dat is het uitgangspunt van ’Tomorrow’s World – The 2027 Marketing Outlook – a strategic guide by Incubeta’. Het van oorsprong Zuid-Afrikaanse ai-marketingbedrijf wil met het rapport marketeers helpen onderscheid te maken tussen ai-hypes en de ontwikkelingen die daadwerkelijk invloed hebben op hun marketingdoelen.Marketing- en it-afdelingen moeten de komende jaren nauwer samenwerken om in te spelen op de opmars van ai in zoek- en koopprocessen, aldus het bedrijf.
