Rijk en gemeenten gaan in een bestuurlijke regiegroep samen richting geven aan het ict-beleid. Deze groep, die binnenkort start, moet ook zorgen voor afstemming van het rijksbeleid en de consequenties daarvan voor gemeenten. Verder komt er een gezamenlijk op te richten en te financieren organisatie om de e-gemeente vooruit te helpen.
Minister Van Boxtel en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten zijn een gezamenlijke verklaring overeengekomen, waarin deze plannen zijn vastgelegd. Zij volgen daarmee de aanbeveling uit het onderzoeksrapport van Het Expertise Centrum. De afgelopen weken zijn de HEC-bevindingen besproken met het werkveld. In korte tijd heeft HEC de opmerkingen verwerkt in een eindrapport onder de titel ‘Het heft in eigen handen’.
HEC adviseert zijn opdrachtgevers VNG en BZK de ‘Stichting E-Gem’ op te richten. Die moet de elektronische dienstverlening verder vormgeven en door actieve ondersteuning de invoering versnellen. De organisatie moet referentiemodellen ontwikkelen en uitdragen, en standaarden voor gegevensuitwisseling opstellen, beheren en implementeren. Verder krijgt zij als taak het gemeentelijk opdrachtgeverschap te versterken.
Scenario’s gecombineerd
De verklaring spreekt van een organisatie voor ‘het faciliteren van kennisvermeerdering en kennisdeling en het sturen van de ict-ontwikkelingen ten behoeve van gemeenten’. Dat is in feite een combinatie van twee scenario’s uit een reeks van zes die HEC had geschetst. De tekst van de verklaring had duidelijker gekund, erkennen woordvoerders van BZK en VNG, maar beiden verzekeren dat wel degelijk bedoeld is dat de nieuwe organisatie optreedt als opdrachtgever voor voorwaardenscheppende producten (informatiearchitectuur en standaarden), en die vervolgens ook beheert. In de verklaring constateren partijen dat het gebruik van open source (zoals Linux) kan bijdragen aan het realiseren van de elektronische overheid. Xml noemen ze als voorbeeld van een toe te passen standaard. Het Expertise Centrum heeft een organisatie van acht tot tien man voor ogen. Opmerkelijk in de verklaring van BZK en VNG is dat deze met geen woord rept over ict-implementatieorganisatie Stichting Ictu, die zij eerder hebben opgericht. HEC had Ictu wel als mogelijke uitvoerder genoemd.
De Gebruikersvereniging Roccade Civility is voorstander van dezelfde combinatie van scenario’s als waarvoor nu is gekozen. Ook de GV Centric spreekt zich daarvoor uit, maar dan als opstap naar een verdergaand scenario, dat voorziet in de oprichting van een landelijke uitvoeringsorganisatie die de informatievoorziening voor de e-gemeenten organiseert en voor hen als opdrachtgever naar ict-leveranciers optreedt. De te ontwikkelen informatiearchitectuur en standaarden worden dan wettelijk vastgelegd en voorgeschreven. HEC schat de omvang van deze organisatie op vijftig tot honderd man.
Behalve de GV Centric zien ook de Vereniging van coördinatoren Informatievoorziening en Automatisering in Nederlandse Gemeenten (Viag), de 100.000+ Informatie Management Groep (IMG) en de VNG zelf brood in dit centralisatiescenario. Viag en GV Centric sluiten zelfs de meest vergaande optie niet uit. Daarbij zou een organisatie van duizend man worden opgericht die de hele informatievoorziening van gemeenten regelt. Er is dan sprake van centraal eigendom van de gemeentelijke ict-systemen.
