Kan de overheid telecomoperators sancties opleggen voor het niet nakomen van hun verplichting umts uit te rollen, als diezelfde overheid de operators tegenwerkt?
Toen de vijf telecomoperators in 2000 veel geld neertelden voor umts-vergunningen, verplichtte de centrale overheid hen alle gemeenten met meer dan 25.000 inwoners umts-dekking te garanderen op 1 januari 2007. Nu is de voor de hand liggende vraag: is het gelukt? De vier operators zeggen: “Ja, we voldoen aan de voorwaarden.” Maar veertig grote gemeenten liggen dwars: zij verstrekken geen vergunningen voor de bouw van umts-masten. Economische Zaken start een onderzoek en zal per geval bekijken of ze sancties oplegt. Heeft EZ dat recht, als de lokale overheid de operators belemmert hun wettelijke verplichting na te komen?
Overheid heeft ook leveringsplicht
Joop Astma, Kamerlid voor het CDA, vindt dat het primair de verantwoordelijkheid van de overheid is om ervoor te zorgen dat alle grote gemeenten voorzien worden van umts. Volgens Astma is het onterecht als de rijksoverheid sancties op zou leggen aan telecomoperators. Astma kan zich zelfs voorstellen dat het omgekeerde gebeurt, dat operators de zaak aanhangig gaan maken bij de rechter.
Martijn van Dam, Kamerlid voor de PvdA vindt dat de overheid wel degelijk sancties kan opleggen aan de operators. “De operators wisten waar ze aan begonnen toen de vergunningen werden verstrekt. Ze kennen de bevoegdheden van gemeenten met betrekking tot het verstrekken van vergunningen. Er waren ook al issues met gezondheidsrisico’s bij de gsm-uitrol.” Toch vindt Van Dam dat Economische Zaken met dit recht flexibel om moet gaan. “Als blijkt dat de operators alles in het werk hebben gesteld om umts-dekking te garanderen, dan lijkt het mij verstandig om ze te ontzien. Als bepaalde leveranciers niet aan hun verplichting voldoen, dan is het aan Economische Zaken om te beoordelen of het onwil of onmacht is en op basis daarvan eventueel sancties opleggen.”
Weinig kans
Jan Reinier van Angeren is advocaat bij Stibbe. Hij geeft de telecomoperators weinig kans als ze de zaak aanhangig gaan maken bij de rechter. “Juridisch gezien zijn er weinig middelen. De gemeente mag haar eigen huishouding voeren.”
De aanpak van EZ (per geval bekijken wat er gedaan is om een vergunning te bemachtigen) lijkt hem verstandig. Later kunnen eventueel extra maatregelen volgen. Van Angeren: “EZ kan altijd nog met wetgeving of een Algemene Maatregel van Bestuur boven de lokale overheid gaan staan om de vergunningverstrekking af te dwingen.”
