De convergentie van de telecommunicatie-, media- en IT-sector mag niet leiden tot extra regelgeving. Beter is te bezien of de huidige regels nog steeds relevant zijn in het licht van deze ontwikkeling waarbij de grenzen tussen deze sectoren vervagen.
Dit is de voornaamste conclusie uit een Groenboek, dat de Europese Commissie heeft samengesteld. Dit boek beschrijft de gevolgen van de convergentie van telecommunicatie-, media- en IT-sector. De Europese Unie heeft behoefte aan een raamwerk van regelgeving dat de voordelen van deze convergentie doet maximeren. Dit kan leiden tot meer banengroei, economische ontwikkeling, een ruimere keuze voor consumenten en culturele diversiteit.
Dankzij digitale technologie kunnen een veel groter aantal traditionele en nieuwe diensten van dezelfde transportnetwerken gebruikmaken. Internet-diensten kunnen via de televisie de huiskamer in komen. Digitale tv-decoders, de zogenaamde set-top boxen en mobiele telefoons krijgen mogelijkheden voor elektronische post en web-toegang. Bovendien komt er digitale consumentenelektronica aan, waarbij telefonie, televisie en PC-functionaliteit zijn samengesmolten.
Sprong voorwaarts
Convergentie behelst overigens niet alleen technologie. Ook de gevolgen van technologie maken er deel van uit – iets waarover een debat aan het ontstaan is. Er is sprake van een geweldige sprong voorwaarts naar een rijpe informatie-samenleving.
De Europese Commissie is ronduit enthousiast over dit fenomeen. De veranderingen bieden burgers nieuwe kansen hun leven te verrijken: niet vanuit economisch perspectief, maar ook sociaal en cultureel. Het internationale karakter en de interactiviteit van nieuwe communicatie-middelen als Internet openen allerlei nieuwe wegen. Deze reiken veel verder dan traditionele, nationale media.
Convergentie zal de markt voor informatie enorm doen vergroten en een aanzet zijn voor een verdere integratie van de wereldeconomie. Zelfs kleinere bedrijven krijgen dankzij de lage kosten van het web nu toegang tot de wereldmarkt.
Twee denkrichtingen
De Commissie vindt dat Europa positief dient te reageren en hiervoor het juiste klimaat moet scheppen. Op overheid en politie rust de taak met de juiste regelgeving te komen zodat een klimaat ontstaat waarin nieuwe media kunnen gedijen. Het Groenboek moet de aanzet vormen tot een brede discussie over regelgeving op gebied van communicatie.
De mate waarin convergentie de markten werkelijk zal doen veranderen en de snelheid waarmee dit gebeurt, zijn twee cruciale factoren die het debat over regulering beïnvloeden. De Europese Commissie onderscheidt twee denkrichtingen. Volgens de maximalisten zal convergentie steeds meer het onderscheid tussen diensten doen vervagen. Alle netwerken kunnen elk dienst op elk platform afleveren. Volgens deze denkrichting stamt de meeste regelgeving uit een tijdperk waarin de verschillen tussen sectoren helder zijn. Veel regels hebben een nationaal karakter dat naar de mening van deze groep steeds uit de tijd raakt. De markt voor diensten wordt in dit Internet-tijdperk globaal van karakter.
Hier tegenover staan de minimalisten. Zij denken dat convergentie een beperktere invloed zal hebben. De specifieke aard van verschillende soorten diensten zal niet veranderen, zo menen zij. Deze groep vindt dat mediabeleid de sociale, culturele en ethische waarden moet bevorderen, ongeacht de technologie die wordt gebruikt voor het afleveren van diensten. Ze zijn voorstander van twee sets van regels; een voor de economische aspecten en een voor de ‘inhoud’ van de dienst. Zo kunnen efficiency en kwaliteit worden gegarandeerd.
Vragen
Het Groenboek bevat tal van vragen waarvoor de komende tijd nog een antwoord moet worden gevonden. Zo valt te bezien of de definities en begrippen uit de wetgeving moeten worden aangepast aan het convergentie-proces. Een andere kwestie is wat er moet gebeuren met verschillende regelgevende autoriteiten. Met de telecommunicatie bemoeien zich weer andere instanties dan met de media. De Europese Commissie denkt tot april volgend jaar nodig te hebben voor een openbare consultatie. De rapportage hierover volgt in juni. Na de zomer zullen de Raad van Ministers en het Europees Parlement zich met de zaak gaan bemoeien. Eind 1998 moet de Europese Commissie een Convergentie Aktie Plan maken dat met hun standpunten rekening houdt. Ten slotte zal in 1999 de telecommunicatie-richtlijn moeten worden herzien.
