Coronatraceer-app: doen of niet?

Vraag is of pandemie-bestrijding moet prevaleren boven privacy

Dit artikel delen:
Smartphone gsm

Nederland reageert afwachtend op het plan om met een traceer-app de verspreiding van het coronavirus te beperken. De meeste terughoudendheid zit ’m in de bescherming van gebruikersgegevens. Zitten er zoveel haken en ogen aan dit plan dat zo'n app er toch niet moet komen?

Zowel landelijk als op EU-niveau zijn er plannen voor de ontwikkeling van een opensource-traceer-app voor smartphones. De app waarschuwt de gebruiker zodra deze in de buurt is geweest van een andere smartphone die behoort bij een persoon die heeft aangegeven besmet te zijn (geweest) met het Covid-19-virus. Dit zou bijvoorbeeld met behulp van bluetooth kunnen werken, indien de app massaal wordt gebruikt.

Wenselijk of niet?

Privacy-organisaties vragen zich af of zo’n app wenselijk is en zo ja, hoe je deze dan moet inzetten. Onder meer Bits of Freedom, de Consumentenbond en Platform Burgerrechten eisen dat contact-apps tijdelijk, transparant, volledig anoniem, vrijwillig en gebruiksvriendelijk moeten zijn. De app mag niet tot individuele burgers herleidbaar zijn. Identificatienummers van hardware en bijvoorbeeld het bluetooth device address zijn volgens hen dus taboe.

Ook wetenschappers en politici zijn er niet op gerust. Zo waarschuwt ai-hoogleraar Rob van den Hoven van Genderen dat er geen garantie is dat de overheid de verzamelde gegevens niet gaat gebruiken. Met kunstmatige intelligentie is immers alsnog te achterhalen waar gepseudonimiseerde data vandaan komen, zegt hij. Europarlementariër Sophie in 't Veld pleit voor gedecentraliseerde opslag en voor transparantie, zodat mensen ‘kunnen checken of de code inderdaad zo functioneert als de overheid stelt.’

Niet zeker

Ondanks goede bedoelingen en beloftes van de overheid, de alertheid bij de Autoriteit Persoonsgegevens en de controleerbaarheid van opensourcesoftware, zijn er veel twijfels. Het is dus nog niet zeker dat de overheid tot de inzet van zo’n traceer-app besluit, zelfs als dit de verspreiding van het coronavirus zou kunnen beperken.

Wat vindt u? Verdient de bestrijding van de pandemie voorrang op privacy? Is terugdringing van het virus zo belangrijk dat we onzekerheden over de privacy op de koop toe moeten nemen? Vertrouwt u erop dat de overheid de privacy en mensenrechten bij zo’n traceer-app kan waarborgen?

x

Om te kunnen beoordelen moet u ingelogd zijn:

Dit artikel delen:

Reacties

Het is een zeer goed bedoeld zeer slecht idee.

De overheid heeft al keer op keer laten zien dat ze geen benul van databeveiliging hebben. Zoals bij zoveel goed bedoelde tracking alternatieven zullen vooral criminelen en andere kwaadwillenden hier het meeste profijt van hebben.

Je voorkomt er ook geen besmetting mee, want als je een notificatie krijgt, ben je mogelijk al besmet en heb je het virus alweer tig keer doorgegeven. Wel kun je achteraf zien wie mogelijk wie besmet heeft, maar het lijkt me niet dat dat een zinvol doel is.

Mijn advies: stop meteen met deze onzin!

Los van de privacy issues, is de gebruikte technologie veel te onnauwkeurig om een zinvolle waarschuwing voor potententiele COVID-19-besmetting te geven. Ik heb me een tijd, voor een marketing project, verdiept in nauwkeurige locatiebepaling binnen en buiten gebouwen, gebruikmakend van bestaande technieken zoals inderdaad BT en GPS. De nauwkeurigheid varieert van redelijk tot enorm slecht (15 m afwijking). Dit soort apps kunnen zowel een vals gevoel van veiligheid geven maar ook juist enorme onrust veroorzaken door te veel "false positives". Ik ben er geen voorstander van.
Wat betreft de discussie of zo'n app verplicht kan worden gesteld. Los van de privacy issues, kan de overheid dit met de huidige wetgeving absoluut niet verplichten. En mocht men dit, tegen alle waarschijnlijkheid in, toch in een recordtijd door de Tweede én Eerste Kamer weten te drukken, dan wordt het tijd voor een telefoon zonder apps. Want ik neem niet aan dat de overheid mij ook verplicht om Android of iOS te gebruiken. En dumb/feature phones zijn er nog genoeg. Of een smartphone met een alternatief OS, zoals Sailfish, Tizen of Ubuntu. Of ik stof een van mijn oude Windows Phone toestellen weer af: nauwelijks apps, maar voor mailen en surfen werkt het prima.

Ik sluit mij aan bij hetgeen @Frank en @Robert schrijven.

Daarnaast denk ik dat een dergelijke App met BT of GPS een extra aanslag op ons immuunsysteem zou kunnen zijn. Zie ook de discussie over een mogelijke relatie tussen de kansen die Covid-19 krijgt en de 5G techniek.

Ik zet nu al zoveel mogelijk alle communicatie van mijn telefoon uit, omdat ik er lichamelijk geen hinder van wil ondervinden.
(Technical distancing naast social distancing).

Kortom: stoppen met de onderzoeken naar een dergelijke app. Besteedt het geld maar aan onderzoeken naar de oorzaak van de wijde verspreiding en de besmettelijkheid van Covid-19.

@Robert
Deze apps maken geen gebruik van GPS, maar van BT. Je BT staat dan continu te pollen of er andere BT devices in de buurt zijn. Elk BT device heeft een uniek (MAC) adres. Elk BT MAC adres welke zich in jouw omgeving heeft bevonden wordt opgeslagen, mogelijk eerst op je telefoon, daarna (thuis, wifi) wordt het naar een instantie zoals het RIVM gestuurd. BT doet het over een afstand van ongeveer 10 meter, en doet het ook door een plaat (plexi)glas of een gipswandje heen.

Als telefoon A telefoon B niet heeft gelogd, en v.v., is dat geen garantie dat telefoons A en B niet bij elkaar in de buurt zijn geweest. Als een wielrenner met corona niest, en een andere fietser fietst door die wolk met niesdruppeltjes heen, dan is deze besmet zonder dat daar iets van is vastgelegd.

@Paul
5G heeft veel tegenstanders. Deze zullen op bepaalde punten misschien wel gelijk hebben, want dit gaat over straling die deels op andere frequentiebanden zit dan bv wifi en 4G, op andere punten slaan de tegenstanders door. Zo is het verhaal dat corona door 5G komt een ongefundeerd broodje aap, een complottheorie die het goed doet in de media, en dan vooral op de media waar geen echte journalisten zitten, zoals Facebook.

Het enige meetbare effect op mensen is dat 2,4GHz straling je een fractie van een fractie van een graad op kan warmen. Verdere effecten zijn niet aangetoond. Dat wil overigens niet zeggen dat ze er niet zijn, maar wel dat je verhalen die anders beweren goed moet controleren. Het zekere voor het onzekere nemen mag natuurlijk altijd.

@Paul
de 5G straling is ongevaarlijk. Wie een beetje kennis van het menselijk lichaam heeft weet dat het nogal wat uithoudt.
Roken, drinken, fijnstof, microplastic enz. enz. zijn vele malen schadelijker.

Ik heb vroeger bij de arbeidsinspektie gewerkt, daar hebben ze onderzoek gedaan naar de "gevaarlijke" straling van beeldschermen omdat de bevolking bezorgd was, natuurlijk zonder meetbare gezondheidsgevolgen.

In tijden van onzekerheid hebben de liefhebbers van samenzweringstheorieen hoogtij.

@Jan
Koeien zouden zure melk gaan geven als er stoomtreinen met een hoge snelheid van 45 km/u langs gaan rijden.
Mensen zouden kanker krijgen van magnetrons.
Van GSM straling zouden nog ergere dingen gebeuren (wat vreemd is omdat het vermogen veel lager is).
Elke vernieuwing roept weerstand op.

De ziekenhuizen liggen niet vol met GSM slachtoffers (of het moet van het appen tijdens het rijden zijn), maar de complottheoristen hebben weer iets nieuws: 5G.

5G is net als 4G met alle voorgangers en wifi niet-ioniserende straling op een redelijk laag vermogen. Het enige nieuwe hier is de frequentie. Ik had liever gezien dat de telco's hun 4G netwerken landelijk dekkend zouden maken dan dat ze met 5G beginnen.

Hoe gaan we handhaven dat iedereen verplicht een persoonlijk mobieltje heeft, dat altijd zelf bij zich draagt, zorgt dat de batterij nooit leeg is (dus iedereen een powerbank mee) en altijd Bluetooth en die app aan heeft staan?

Doen!!! Alles wat helpt om zo veilig mogelijk weer naar een goed werkende samenleving te gaan lijkt mij een prima idee. Als technologie ons hierbij kan helpen is dit heel mooi meegenomen. Het werkt dat je met elkaar dit probleem kunt oplossen en weer grip krijgt wat je zelf kunt bijdragen.

Privacy is heel erg belangrijk en we moeten hier verstandig mee omgaan. Niemand hoeft meer te weten dan nodig is en niets moet gebeuren zonder toestemming. Lijkt makkelijk maar is het niet. Onze wereld is meer en meer verbonden en we hebben meer en meer sensoren om ons heen die vaak bijna uit zichzelf communiceren.

In dit geval kan het ons helpen en moeten we het slim proberen. We moeten ook onze privacy uit handen geven dit is niet anders als in het verleden. De dokter heeft medisch geheim, het journalistiek bronnengeheim, de advocatuur geheimhoudings plicht.

We kennen nog maar weinig electronisch verwerkings geheim al gebeurd dit impliciet al heel lang en best veilig. Je telecom provider weet waar je telefoon is, de bank weet welke transacties je doet, google weet of je hoest, rijkswaterstaat weet waar je rijdt, je nutsbedrijf en je termostaat weet of je thuis bent.

In dit geval denk ik ook dat we de overheid met haar kundige mensen maar moeten vertrouwen. Ik denk niet dat Mark Rutte zelf gevolgd wil worden via zijn Corona App en dat hij dat ook niet van een ander verwacht. Onze gegevens zijn meer en meer verbonden en daarmee toegankelijk. Dat is niet altijd fijn maar diezelfde openheid en snelheid van communiceren geeft ook de mogelijkheid om misstanden snel te melden en in te grijpen

Het doel moet wel de middelen in evenwicht houden maar gelukkig hebben we ook hier een heel veel deskudigen die daar een mening over kunnen geven.

Met zoveel dingen moet het een vrije keuze zijn om mee te doen. Privacy is belangrijk maar denk dat er een hele hoop mensen zijn die hier kritisch naar blijven kijken en of het doel wel de middelen heiligt. Het zou prettig zijn als we met het gevoel van iets meer grip en controle, samen weer snel in staat zijn naar een 'gewone' samenleving te gaan. Technologie kan hier in helpen mits goed gecontroleerd. Daar is volgens mij niets mis mee in dit land.

Ik zou niet te veel verwachten van zo'n tracker app. Achteraf horen dat je in de buurt ben geweest bij iemand die (mogelijk) COVID-19 gehad heeft (en dat je in de tussentijd mogelijk anderen besmet hebt) lijkt mij eigenlijk niet zo heel erg nuttig.

@Frank Voogel
voorstander van "social scoring" naar het chinese model?

@Jan, iedereen doet aan social scoring. Het gaat over wie je kunt vertrouwen in de beoordeling, de integriteit met als doel fraude en discriminatie te voorkomen. Denk dat we dit in Nederland beter voor elkaar hebben dan in China. Het gaat hier echter over besmetting en de inzet van technologie om dit te reguleren. Ik ben van mening dat je dit moet proberen omdat simpelweg in de ochtend wakker worden, een Corona test doen en bij een positieve uitslag je thuis niet uitgaan er niet in zit. Laat staan dat je weet wie je allemaal gezien hebt de afgelopen 5 dagen om ze een waarschuwing te geven. Ja dit kan falen, de kans is misschien wel groter dan succes, maar dan kunnen we ook leren om bij een volgende uitbraak een beter alternatief te maken. Stilstaan is geen optie. Corona kost ons welzijn en welvaart, zeker als we niets doen.

Wat vandaag een afdeling in een verzorgings- of verpleegtehuis zonder risico is kan morgen een besmette afdeling zijn omdat er nog altijd pas getest wordt als de ziekteverschijnselen zich voordoen. En op deze manier komen nog altijd duizenden - zonder afdoende bescherming - in aanraking met Corona waar ze achteraf pas over geïnformeerd worden. Een app gaat geen oplossing bieden, zoals een app uiteindelijk ook geen enkele indicatie zal geven over de kans tussen ziek worden en een mogelijke besmetting.

Eerlijk gezegd wou ik me niet in deze discussie mengen maar een oud-collega gaat even voorbij aan de feiten die niet alleen gebasseerd zijn op (eigen) waarnemingen maar ook op het Q-koorts dossier. Laatste leert dat het niet de eerste keer is dat de officiële cijfers er een factor 40 naast zitten, dat we al eerder een zoönose epidemie hebben gehad die we overleeft hebben. Het punt waar mijn oud-collega even aan voorbij gaat is aansprakelijkheid want het 'ziek door schuld' kan vervelende consequenties hebben, zeker als het tot blijvend letsel leidt.

@Frank
wellicht kun je je wat beter informeren. Het chinese social scoring is nieuw en gaat heel erg ver. Nederland is geen voorloper, eerder wat achter, in 30 jaar van 160 naar onder 100 ziekenhuizen is bepaald dom, corona bewijst dat.
Geen enkele app gaat aan de mortaliteit van dit virus iets veranderen, simpel afstand houden is nog het meest effektief.
Vroeger heb ik nog medicijnen gestudeerd, het is opvallend dat er vandaag de dag overal specialisten rondlopen die zonder achtergrond-kennis alles beter weten.

@EwoutDekkinga Je hebt helemaal gelijk over dat testen alleen het probleem is dat die testen niet massaal voorradig zijn. Het begint nu een heel klein beetje te komen. Moet meteen denken aan die man van het WHO: testen testen testen. Misschien zijn ruim voorradige en gemakkeljke toegankelijke testen de snelste weg naar normalisering en het vertrouwen weer krijgen. Kan geen app tegenop.

Over testen: Je kunt niet van tevoren specifieke testen op voorraad hebben. BIj een pandemie heb je dus per definitie tekort. In dit geval mogen we ons nog gelukkig prijzen dat er heel snel een specifieke test is ontwikkeld, want voor hetzelfde geld heb je die pas na een jaar en moet je het tot die tijd met een kweek doen die minstens een week duurt. Nu hangt het van de produktie en distributie af (bij wereldwijde schaarste), en die wordt in hoge mate bepaald door macht en geld. Nederland is daarbij een hele kleine speler, en wil bovendien eerlijk en fatsoenlijk zijn.
Al bij al, tegen de tijd dat de produktie voldoende is opgeschroefd, is de epidemie uitgewoed. Dat is dus eigenlijk het normale beeld.

@Jan
Zeker de wijze hoe men het nu in China doet is nieuw. Waar ik op doel is dat we als mens al heel lang aan profiling doen. De bepaling en technologie is wat in China het nu anders maakt. Volgens mij is de app bedoeld om te helpen om te bepalen wie wel of niet in quarantaine zit. Een app is geen medicijn of ziekenhuisbedden verhoger maar een mogelijk potentieel om social distancing te organiseren.

Louis,
Ik wees alleen maar op het beleid, een voortschrijdend beleid zoals je kunt zien:

https://lci.rivm.nl/lci.rivm.nl/covid-19/bijlage/zorgmedewerkersinzetentestbeleid

Natuurlijk speelt schaarste een rol in het beleid maar we kunnen niet ontkennen dat we de storm niet aan zagen komen. Het verschil tussen reageren en regeren is meer dan één letter, in van voortschrijdend naar vooruitziend kan de inzet van technologie een rol spelen maar deze speelt naar mijn mening nooit de hoofdrol. Idee om zonder toetsing van bijvoorbeeld een test mensen onder 'huisarrest' te plaatsen middels een app wringt m.i. niet alleen met de privacy.

Als (crisis)projectmanager, IT-/bestuursjurist en ITer constateer ik een volledig ontspoorde 'doel heiligt middelen' discussie.
Niet te zuinig aangejaagd door de nationale politiek die driftig aan window dressing doet.

Een paar simpele vragen :
1- is dit voorgestelde middel effectief om het gewenste doel te bereiken?
2- is dit voorgestelde middel efficiënt om het gewenste doel te bereiken?
3- is dit voorgestelde middel wenselijk om het gewenste doel te bereiken?

Het antwoord op vraag 1 is al 'NEE'.
Functioneel-technisch gaat dit middel niet werken. Dat wisten we al.
Bovendien adviseert de NCSC Bluetooth en Wifi in de openbare ruimte uit te schakelen.
Daarnaast is er nog een behoorlijk aantal burgers dat geen (geschikte) smartphone heeft.

Dan komen we aan de overige vragen dus in feite al niet toe.

Maar het antwoord op vraag 2 is eveneens 'NEE'.
De burger moet immers vrijwillig meewerken of gedwongen worden om de app te gebruiken. Daartoe bestaan geen middelen - bestuurlijk-juridisch of anderszins. In het buitenland is al gebleken dat dit niet werkt.
Bovendien is men Europees reeds doende een Europees gezekerde oplossing te ontwikkelen. Een groot aantal nationale oplossingen is onwenselijk. Overigens stoort het Corona-virus zich niet aan landsgrenzen.

Bij vraag 3 komen we ook al op 'NEE'.
Hierbij komen we op een feitelijk academische discussie of de voorgestelde oplossing staatsrechtelijk en privacy-technisch door de beugel kan.
Het antwoord op die vraag is eveneens 'NEE'.
Europees is men reeds doende een Europees gezekerde oplossing te ontwikkelen.


*Conclusie:*
De hele discussie over 'wel/niet Corona-app' gaat 3x nergens over. De relevante vragen worden in de verkeerde volgorde afgewerkt.
Intussen duiken er allerlei opportunisten en 'deskundigen' op die gaan mee-discussiëren of een waarschuwend vingertje opsteken. Het laatste bijv. de recente brief van wetenschappers aan het kabinet.

Het leidt allemaal af van de fundamentele discussie over oorzaken en gevolgen van deze crisis.
Hierover heeft de NRC een interessante introductie-reeks van artikelen over het falende nationale crisismanagement zorg.
Niet alleen versluiert de politiek dit essentiële punt, ook roept men om het hardst om onderzoeken en parlementaire enquêtes. Waarvan de uitkomsten bij voorbaat vast staan.

Ja Westerhof dit is een tijd waarin statistiek continu verkracht wordt.

Het einde van de "corona-app".

Beveiligingsonderzoekers Daniele Antonioli, Nils Ole Tippenhauer en Kasper Rasmussen beschrijven hiaten in het authenticatieproces van het klassieke Bluetooth-protocol, waardoor een onbekend apparaat verbinding kan maken met een nabijgelegen Bluetooth-apparaat.

https://www.heise.de/news/Bluetooth-Sicherheitsluecke-ermoeglicht-unerkannte-Angriffe-4726211.html

Uw reactie

LET OP: U bent niet ingelogd. U kunt als gast reageren maar dan wordt uw reactie pas zichtbaar na goedkeuring door de redactie. Om uw reactie direct geplaatst te krijgen moet u eerst rechtsboven inloggen of u registreren

Vul uw naam in
Vult u een geldig e-mailadres in
Vult u een reactie in
Jaarbeurs b.v. gaat zorgvuldig en veilig om met uw persoonsgegevens. Meer informatie over hoe we omgaan met je data lees je in het privacybeleid
Als u een reactie wilt plaatsen moet u akkoord gaan met de voorwaarden

Stuur dit artikel door

Uw naam ontbreekt
Uw e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
article 2020-04-10T09:20:00.000Z Diederik Toet
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.