Deze opinie is van een externe deskundige. De inhoud vertegenwoordigt dus niet noodzakelijk het gedachtegoed van de redactie.

Wat is dat eigenlijk, een it-project?

Stel deze vraag aan je collega’s en je krijgt naast meewarige blikken ook verrassend verschillende antwoorden. Dat maakt het lastig om er met elkaar over van gedachte te wisselen. Want wat de een onder een it-project verstaat, kan sterk afwijken van de ideeën van een ander. Die verwarring heeft zonder twijfel een negatief effect op de beheersbaarheid van it-projecten.

Want hoe moet je met elkaar van gedachte wisselen over bijvoorbeeld de besturing of de risico’s van een it-project als de inhoud van het object op zichzelf al niet helder is? In deze artikel probeer ik aan dit communicatieprobleem een nuttige bijdrage te leveren door voor te stellen om slechts van een it-project te spreken als er volgens een formele projectmanagementmethode (welke is mij om het even) aan informatietechnologie en dús in meer of mindere mate aan vier thema’s gewerkt wordt.

Flauw maar waar

"Een project is pas een project als het ook echt als een project georganiseerd wordt"

Een beetje flauw maar waar: een project is pas een project als het ook echt als een project georganiseerd wordt. Projectmatig werken is een specifieke werkvorm die afhankelijk van de projectmanagementmethode inhoud krijgt. Wat hierbij niet helpt, is dat we er in Nederland al vijf verschillende projectmanagementmethoden op na houden: PMI (PMBOK), IPMA, Project Matig Werken, Prince2 en natuurlijk ook ISO-21500. Tel daar alle (agile) methoden bij op die de bekende it-dienstverleners en grote organisaties zelf onderhouden en je komt met gemak tot tientallen (soms zeer) verschillende projectmanagementmethoden.

Prince2 hanteert een nogal strenge projectdefinitie: ‘Een project is een tijdelijke managementomgeving, die wordt gevormd met als doel om één of meer businessproducten voor een specifieke business case te leveren.’ Veel mensen zegt zo’n formele definitie niet zoveel. Maar met tijdelijke managementomgeving wordt bedoeld dat het een tijdelijke samenwerkingsvorm is, met tijdelijke taken en rollen van mensen, die naast de gewone dagelijkse organisatiestructuren in het leven wordt geroepen. Projecten hebben een specifiek doel: het maken van één of meer businessproducten. Zo’n businessproduct kan van alles zijn: een nieuwe manier van samenwerken of belonen, het maken van een it-systeem of een website, de aankoop van een speciale machine of een speciale vrachtauto, etc. Een project heeft zodoende te maken met stakeholders. Dat zijn zij die op de een of andere manier betrokken zijn en een zeker belang hebben bij de verandering die het project behelst.

Vier thema’s definiëren een it-project

Ik stel voor om tot een it-project alle projectwerkzaamheden te rekenen die leiden tot alle voor it benodigde businessproducten voor een specifieke business case. Onder deze definitie vallen dus ook niet-it-werkzaamheden, zoals het aanpassen van interne afspraken en samenwerkingsregels, het doorvoeren van wijzigingen in het werkproces, het trainen van medewerkers en ook eventuele organisatie-veranderkundige interventies. Dit betekent dat er vier verschillende thema’s in een it-project bij elkaar komen. Aan elk thema zijn specifieke projectwerkzaamheden te verbinden die in een it-project altijd, zij het in verschillende mate, aan de orde zijn. Een korte opsomming:

  • O-thema: organisatiestrategie en bedrijfsprocessen

De voornaamste werkzaamheden zijn het afstemmen van de bedrijfsprocessen op de strategie van de organisatie en het inregelen ervan (het bekendmaken, trainen, uitleggen, meten, corrigeren, lean maken, et cetera).

  • B-thema: business/it-architectuur
Tot het B-thema behoren de werkzaamheden aan de vier typen architectuur die gangbaar zijn in de it. Dit zijn de businessarchitectuur, de data-architectuur, de applicatie-architectuur en de technologie-architectuur. De werkzaamheden voor de businessarchitectuur zijn onder andere het afstemmen van de bedrijfsbesturing op de mogelijkheden van de software. En omgekeerd het afstemmen van de software op de gewenste bedrijfsbesturing. Ook de eventuele herinrichting van de bedrijfsbesturing en de bedrijfsregels behoort hiertoe. De voornaamste it-architectuurwerkzaamheden zijn: het auditen van de geschiktheid van de software en het aangeven van richtlijnen voor de integratie van de software, evenals de controle daarop.
  • S-thema: systeemontwikkeling

De voornaamste werkzaamheden binnen de systeemontwikkeling zijn: prioriteiten stellen aan de werkproducten, de specificatie-analyse, het ontwerp van het systeem, de bouw van het systeem, en het testen ervan.

  • P-thema: project- en organisatie-verandermanagement
Tot de voornaamste projectmanagementwerkzaamheden rekenen we plannen, faseren, beheersen en monitoren (zoals risicomanagement) en beslissen. Bij organisatie-verandermanagement gaat het om werkzaamheden die tot doel hebben, problemen in de relatie tussen mens en machine op te sporen. Praktisch betekent dit het vinden van de balans tussen ‘automatiseren’ en ‘het aan mensen overlaten’. Maar ook het opsporen van blokkades in de interactie van het project en de organisatie is een aangelegenheid voor het verandermanagement. Het bewustzijn dat organisaties zowel sociale als economische systemen zijn, is daarbij cruciaal. Voor al deze onderwerpen bedenkt het projectteam interventies en voert ze uit.

Waarom is de definitie van een it-project belangrijk? Omdat alle projectwerkzaamheden aan de OBSP-thema’s doorlopend op elkaar moeten zijn afgestemd. De verschillende businessproducten van het project moeten samen één geheel worden. Met een bruikbaar resultaat voor de organisatie en haar stakeholders als uitkomst, daarom is het nuttig om it-projecten langs deze thema’s te definiëren. Want er valt zo niks buiten boord.

Boek

'Perfecte Driehoeksverhoudingen; De beste remedie tegen scheve informatietechnologie' van drs. Nico Beenker wordt verwacht in mei.

ISBN 9789081531030
Prijs: € 39,95

x

Om te kunnen beoordelen moet u ingelogd zijn:

Dit artikel delen:

Reacties

Dus heel veel projectmanagementmethoden en de auteur stelt voor om er nog eentje aan toe te voegen. 39.95 euro voor wie er zin an heeft.

Volgens de regels is verwijzen naar je eigen handel niet toegestaan, straks gaat e-book Bertje ons ook nog vervelen. Anderszijds is het wel lekker zeiken over een stoeterij aan stokpaardjes want een methodiek geeft nog geen zekerheid. Tenslotte moet je deze binnen een organisatie implementeren want het is niet een product wat je koopt. En als je niet met een paar woorden een definitie kunt geven van een project dan wordt de communicatie lastig:

"Een project is een TIJDELIJKE manier van samenwerken, gericht op het opleveren van een uniek resultaat, dat bijdraagt aan het behalen van doelen en waarbij de belangrijkste werkzaamheden te inventariseren zijn."

Het kernwoord - hoewel het er niet staat - lijkt me verandering, voor Dino een vloek maar uiteindelijk een constante alleen veranderd niet alles even snel. En de eerste tegenstrijdigheid in het verhaal is de O van organisatie want buigen of barsten kun je relatief eenvoudig een seperate rechtspersoon oprichten, een olifant leer je nu eenmaal niet zo snel dansen. Zo kun je bijvoorbeeld een stichting (Schluss?) oprichten waarin uiteindelijk meerdere organisaties samenwerken in het behalen van een gemeenschappelijk doel. Of zijn de vele open source projecten geen IT-project?

"Projecten zijn vaak een gesloten (silo?) systeem, waarbij er te maken is met een beweeglijke, onvoorspelbare omgeving, waarin processen zich afspelen. Voor het begrijpen van de context en het besturen van de omgeving is een procesmatige benadering meer geschikt."

Het klinkt alsof Nico B. meer bezig is met het ecosysteem waarin een project moet landen, de neven- en randvoorwaarden gaan meer om het procesmanagement en als we het dan over het implementeren van methodiek hebben dan blijken er vaak flinke opleidingskosten aan te zitten. Want eventjes 'PRINCE2' doen was een cursus van een paar weken en hetzelfde geldt voor IPMA level C. Ook ITIL koop je niet zomaar als product maar gaat om processen en mensen die opgeleid moeten worden, vroeger werd dat intern gedaan maar tegenwoordig is dat uitbesteed en moet je een certificaat halen. Kwaliteit van deze opleidingen is trouwens nogal verschillend want sommigen richten zich alleen maar op behalen van het examen, het doel;-)

Uw reactie

LET OP: U bent niet ingelogd. U kunt als gast reageren maar dan wordt uw reactie pas zichtbaar na goedkeuring door de redactie. Om uw reactie direct geplaatst te krijgen moet u eerst rechtsboven inloggen of u registreren

Vul uw naam in
Vult u een geldig e-mailadres in
Vult u een reactie in
Jaarbeurs b.v. gaat zorgvuldig en veilig om met uw persoonsgegevens. Meer informatie over hoe we omgaan met je data lees je in het privacybeleid
Als u een reactie wilt plaatsen moet u akkoord gaan met de voorwaarden
Nieuwsbrief

Wil je dagelijks op de hoogte gehouden worden van het laatste ict-nieuws, trends en ontwikkelingen? Abonneer je dan op onze gratis nieuwsbrief.

Vul een geldig e-mailadres in

Stuur dit artikel door

Uw naam ontbreekt
Uw e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
article 2022-04-12T16:29:00.000Z Nico Beenker
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.