De pc was zonder twijfel het dominante product van de jaren negentig. Nu horen we dat de zaken niet zo goed gaan, hetgeen niet zo verrassend is. Vooruitgang is niet te vermijden, in alle facetten van het leven is van vorderingen sprake en raken gevestigde concepten verouderd. De pc vormt hierop geen uitzondering.
De onheilsvoorspellingen voor de pc-markt betekenen echter niet het einde van de pc. Verre van dat. De verkoop is nog enorm, maar wel is een duidelijk terugval zichtbaar. Het grote probleem voor de pc-industrie ligt in de toekomst, omdat de leveranciers bij een daling van de verkoop in de marges moeten snijden om marktaandeel te behouden. Verder is er weinig verschil tussen de ene pc en de andere, en weinig merktrouw, waardoor een dominante positie in het verleden geen garantie biedt voor de toekomst.
Leveranciers kunnen weinig doen aan merktrouw als het gaat om een standaard pc. Consumenten kopen op basis van prijs, en er zijn tekenen dat zakelijke gebruikers veel langer met de machines zullen doen dan in het verleden. Er zullen dan ook nieuwe markten moeten worden aangeboord. Niemand kan het zich permitteren te laat in beweging te komen. Er staan veel opties voor hen open, maar het overschakelen naar een nieuw bedrijfsmodel kan een groot probleem zijn.
In de hoogtijdagen van de pc zijn enorme winsten gemaakt. Een flinke reorganisatie zal nodig zijn om de lagere winsten te kunnen opvangen, die naar alle waarschijnlijkheid het resultaat zijn van de post-pc-producten.
Vermeldenswaard is het feit dat Nokia een winstdaling voorspelt, omdat de mobiele markt, waarop velen hun hoop hebben gevestigd, niet zo snel groeit als werd gehoopt.
De componentenbouwers zullen zich op de hoogte moeten houden van nieuwe eisen, in het bijzonder minder krachtige en kleinere apparaten, maar de totale markt zou moeten blijven groeien.
Misschien zullen ze zelfs leren hoe ze de productie kunnen controleren. De chip-markt is erom berucht dat zij wild heen en weer wordt geslingerd tussen overschot en tekort! Intel, dat samen met Microsoft het meest heeft geprofiteerd van de pc-boom,
lijdt sinds kort pijn. Het heeft de aanval van Motorola afgeslagen en heeft ruimschoots zijn voorsprong behouden op klonen als AMD. Maar het bedrijf is achteropgeraakt in technologie met een laag vermogen. Dat kan ernstige gevolgen hebben, omdat de andere grote componentenbouwer zich al een vaste plaats heeft verworven in de markt van telefoonbouwers. In alle stilte heeft IBM zijn aanzienlijke productiefaciliteiten uitgebreid, waardoor het een grootschalige leverancier van oem-componenten is geworden. Het zal geen verrassing zijn als IBM de positie van grootste chipproducent overneemt van Intel!
De pc zelf kan ook in meer gespecialiseerde gedaantes voortleven. De laptop is een specifiek geval. Ik denk dat in de toekomst – met de mogelijkheid van Star-Trek-communicatie – het concept van een ‘persoonlijke’ computer lachwekkend is. Maar zover is het nog niet. Intelligente telefoons zullen sommige laptop-applicaties overnemen, maar er zijn veel fanatieke gebruikers die niet de controle willen verliezen die ze denken te hebben met hun laptops. Aangezien er een blijvende markt is voor deze zwaardere producten, is er ruimte voor verdergaande ontwikkeling, met name in het reduceren van afmetingen, energieverbruik en gewicht. Het zullen geen goedkope artikelen worden, waarvan bovendien de marges ruim zullen moeten blijven om producenten te kunnen aantrekken die op hun beurt het bedrijfsleven bedienen.
Waarschijnlijk is de grootste markt in de nabije toekomst niet strikt genomen de pc-markt, maar de markt van server-producten. Deze zijn gebaseerd op dezelfde technologie als de pc, draaien dezelfde basis-software (met name Windows XP en Linux), maar hebben de speciale karakteristieken van een server, en niet van een persoonlijk systeem. Een server wordt door velen gebruikt, en moet dus betrouwbaar, schaalbaar en krachtig zijn. Servers zullen redundant zijn, en beschikken over multiprocessoren, clusteringfaciliteiten, grote opslagcapaciteit, en netwerkmogelijkheden. De op Intel gebaseerde servers zullen zonder twijfel krachtiger blijven worden en meer ‘waar’ voor hun geld bieden, zodat ze de markt van kleine tot middelgrote systemen zullen domineren. Een verontrustende gedachte voor de toegewijde Unix-leveranciers.
Compaq en Dell zien dit als een mogelijkheid om hun tegenvallende omzet van pc’s op te vangen, terwijl het IBM in de kaart speelt. Dat bedrijf heeft het immers nooit erg goed gedaan in de consumentenmarkt.
Martin Healey, pionier ontwikkeling van op Intel gebaseerde computers en c/s-architectuur. Directeur van een aantal it-bedrijven en professor aan de Universiteit van Wales.
