'Stop datahonger AIVD en MIVD'

Utrechtse hoogleraar luidt noodklok

Dit artikel delen:
Rood stoplicht

Het wordt hoog tijd grenzen te stellen aan de datahonger van de AIVD en de MIVD. Daartoe moet de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv) worden gewijzigd. Dit zei prof. Jan-Jaap Oerlemans in zijn oratie aan de Universiteit Utrecht afgelopen maandag.

De bijzonder hoogleraar op het gebied van Inlichtingen en Recht hekelt de bestaande praktijk bij beide diensten waarbij enorme hoeveelheden gegevens worden verzameld en verwerkt uit zogenoemde 'bulkdatasets'. Daaronder worden sets gegevens verstaan van burgers die merendeels niet onder de aandacht van de overheidsdiensten staan en dat ook nooit zullen staan. Volgens Oerlemans is dit een inbreuk op de privacy.

Onlangs bleek ook dat de AIVD en de MIVD gretig hun hackbevoegdheid inzetten. Hiervoor gelden strenge waarborgen. Maar voor de inzet van de informantenbevoegdheid gelden deze extra waarborgen niet.  

Een rapport van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (Ctivd) wijst uit dat met die bevoegdheid een bulkdataset met passagiersgegevens van luchtvaartmaatschappijen van miljoenen personen is vergaard. Een EU-richtlijn verplicht vliegtuigmaatschappijen bepaalde informatie bij alle vluchten van buiten de EU naar een Nederlandse luchthaven aan de marechaussee door te geven. Maar deze gegevens worden tegen de bedoeling in ook onderhands verstrekt aan de AIVD, waarbij de gegevens in bulk worden verzameld, opgeslagen en worden gecombineerd met andere gegevens om targets te identificeren. 

Gedrocht van artikel

Oerlemans noemt de informantenbevoegdheid in artikel 39 van de Wiv 2017 ‘een gedrocht van een artikel'. De hoogleraar vindt dat voor deze massale opslag van gegevens van personen die niet onder de aandacht van de diensten staan, strikte regels moeten gelden. Hij denkt aan een bijzondere bevoegdheid, met een apart autorisatieregime bij de verwerking van de gegevens en een uiterste bewaartermijn.  

De wet moet volgens hem worden aangepast omdat de huidige regelingen op basis waarvan bulkdatasets mogen worden verzameld, onvoldoende voorzienbaar zijn. Bovendien bevatten de regelingen zelf onvoldoende waarborgen. ‘Als er geen grenzen worden gesteld gaan dienstmedewerkers in hun datahonger welhaast onbeperkte middelen inzetten,’ vreest Oerlemans. Hij hoopt dat de commissie Jones-Bos die momenteel deze wet evalueert, tot dezelfde conclusies komt.  

x

Om te kunnen beoordelen moet u ingelogd zijn:

Dit artikel delen:

Uw reactie

LET OP: U bent niet ingelogd. U kunt als gast reageren maar dan wordt uw reactie pas zichtbaar na goedkeuring door de redactie. Om uw reactie direct geplaatst te krijgen moet u eerst rechtsboven inloggen of u registreren

Vul uw naam in
Vult u een geldig e-mailadres in
Vult u een reactie in
Jaarbeurs b.v. gaat zorgvuldig en veilig om met uw persoonsgegevens. Meer informatie over hoe we omgaan met je data lees je in het privacybeleid
Als u een reactie wilt plaatsen moet u akkoord gaan met de voorwaarden

Stuur dit artikel door

Uw naam ontbreekt
Uw e-mailadres ontbreekt
De naam van de ontvanger ontbreekt
Het e-mailadres van de ontvanger ontbreekt

×
×
article 2020-11-17T09:00:00.000Z Alfred Monterie
Wilt u dagelijks op de hoogte worden gehouden van het laatste ict-nieuws, achtergronden en opinie?
Abonneer uzelf op onze gratis nieuwsbrief.