Iedere burger moet jaarlijks een overzicht krijgen van alle informatie die de overheid over hem bezit. Een daaraan gekoppeld correctierecht draagt bij aan een schone informatiehuishouding.
Daarnaast komt het tegemoet aan de vraag naar transparant gebruik van persoonsgegevens door de overheid. Dit schrijft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) in het advies ‘ICT en het recht om anoniem te zijn’ aan minister Van Boxtel. Deze wilde weten hoe de overheid met privacy moet omgaan in relatie tot de mogelijkheden van het digitale tijdperk.
Die vraag speelt bijvoorbeeld bij versleuteling van elektronische berichten. Hoe zwaarder de encryptie, des te moeilijker voor opsporingsinstanties het onderscheppen van informatie. Daarom verbiedt de overheid versleuteling met meer dan 512 bits. De ROB kiest voor optimale beveiliging van digitaal verkeer en wil van die bovengrens af.
Ook proactieve dienstverlening door de overheid kan conflicteren met de privacy. Door koppeling van bestanden kan de overheid achterhalen wie bepaalde voorzieningen niet gebruikt, zoals huursubsidie, terwijl hij daar wel recht op heeft. De overheid kan dan ongevraagd een aanvraagformulier sturen. De een vindt dit geweldig, de ander paternalistisch. De ROB vindt dat burgers moeten kunnen afzien van hun rechten, zonder dat de overheid ze daarbij stoort. De raad wil burgers de mogelijkheid bieden aan te geven of ze proactieve dienstverlening willen.
Deze aanpak wordt ook bij ‘direct marketing’ gehanteerd. Daarvoor wil de ROB een jaarlijkse mailing van organisaties die adresbestanden verhandelen. Men moet dan kunnen aangeven dat men geen schriftelijke of telefonische colportage wil.
Verder pleit de ROB voor ‘ontkoppeld koppelen’ van bestanden. De ene administratie levert niet de gegevens zelf aan een andere administratie, maar geeft alleen door wie aan de gevraagde criteria voldoet. De ROB adviseert hard optreden tegen privacyschendingen. Dat kan door boetes voor ‘ongerechtvaardigd gebruik van persoonsgegevens en het verwerken van vervuilde bestanden’, strafbaarstelling en invoering van schadevergoedingen.
