Nog geruime tijd zal onduidelijkheid blijven bestaan over de langetermijngevolgen van de beperkingen die aan ASML worden opgelegd voor de export naar China. Vaststaat dat bepaalde versies van duv-chipmachines met de restricties te maken krijgen.
De South China Morning Post uit Hongkong citeert een directeur van de Chinese Naura Technology Group die spreekt van een aanzienlijke escalatie, vooral als ook 28-nanometer-lithografieapparatuur onder de controlemaatregelen gaat vallen. Deze 28-nanometerchips worden al sinds 2011 gemaakt. Ze ondersteunen een veelheid aan applicaties zoals cpu’s, grafische processors en chips voor netwerken.
De Verenigde Staten, Japan en Nederland laten begrijpelijkerwijs niet het achterste van hun tong zien over de afspraken die ze onlangs in Washington hebben gemaakt. Te veel openheid verhoogt de kans op vergeldingsacties vanuit Beijing.
Bovendien gaat het niet om een absolute boycot voor een handjevol type machines maar om ‘export controls’ over een breed front van technologie. De maatregelen moeten de komende maanden worden uitgewerkt en in wetgeving worden gegoten.
Chinese bedrijven en instellingen die een bepaald type geavanceerde apparatuur willen hebben, moeten een vergunning hebben. Pas bij concrete aanvragen kan duidelijk worden wat de effecten zijn. Maar ook dan zal veel buiten de openbaarheid blijven. De techwar heeft ook Nederland bereikt. Dagelijkse berichten van het front zijn echter niet te voorzien.
De grote hamvraag is welke chipmachines niet meer naar China mogen. ASML bevestigde afgelopen zondag dat de ‘export controls’ verder gaan dan geavanceerde technologie. Dat blijkt ook uit het feit dat ook de Japanse duv-machinebouwers Nikon en Canon die minder geavanceerde machines maken, ook door de beperkingen worden getroffen. Er bestaan verschillende soorten duv-systemen (deep ultraviolet).
De meer geavanceerde heten ArF Immersion DUV. Met deze machines zijn chips van tussen de 45-nanometer en 7-nanometer te maken. Volgens Edison Lee, tech-analist van beursmakelaar Jefferies uit Hongkong, wordt het voor China straks een behoorlijke kluif om de productie van ‘normale’ chips zoals die van 28-nanometer uit te breiden als ArF Immersion DUV’s het land niet meer binnenkomen. Meerdere chip-analisten waaronder Lee wijzen op problemen rond de handhaving van sancties.
Als het verbod alleen van toepassing is op 14-nanomeeter of minder dan valt dat wellicht moeilijk te handhaven is. Het is namelijk een uitdaging om na te gaan waarvoor de machine in de loop van de tijd wordt gebruikt. Het is lastig aan te tonen of apparatuur binnen de reikwijdte van beperkingen valt.
