Vanaf 2022 worden ook de kosten voor beheer en onderhoud van bestaande ict-systemen toegevoegd aan het Rijks ICT-dashboard. Het kabinet voldoet hiermee aan een wens van de Tweede Kamer. De vaste commissie Digitale Zaken had gevraagd om meer inzicht en transparantie in de ict-kosten.
Het Rijks ICT-dashboard bevat informatie over grote- en hoogrisicoprojecten bij ministeries. Onder meer de geraamde kosten en de doorlooptijd worden daarin vermeld.
Niet dat de Tweede Kamer mag verwachten dat alles ineens glashelder is. Zo zijn veranderingen nodig in de financiële administratiesystemen. De uitbreiding van het dashboard gaat dan ook stapsgewijs. Begonnen wordt met het geven van inzicht in de kosten van beheer en onderhoud op departementaal niveau. Na 2022 zijn meer details mogelijk. Het kabinet doet daarover geen concrete toezeggingen.
Dit alles blijkt uit de kabinetsreactie op de notitie ‘ICT-investeringen door de overheid’, die op verzoek van de vaste commissie Digitale Zaken is gemaakt.
Betere keuzes
De Kamer had ook gevraagd om de informatie uit het dashboard op te nemen in de begroting. Dat zou inzicht geven in de kosten voor beheer en onderhoud enerzijds en uitgaven voor nieuwe en lopende ict-projecten anderzijds. Bovendien ziet de Kamer graag dat hierin informatie wordt opgenomen over de status (kwaliteit, fase in levenscyclus, risico’s) van de ict-systemen. Dan kan de Kamer beter keuzes maken, bijvoorbeeld in de afweging tussen uitgaven voor beheer/onderhoud en nieuwe ict-projecten.
Het kabinet wijst in dit verband ook op de noodzaak de financiële systemen aan te passen. En dat gaat niet zomaar. Wel streeft het kabinet ernaar om vanaf 2022 de meerjarige departementale IV-plannen (voor de informatievoorziening) samen met de begroting aan te bieden. Deze IV-plannen geven al wat meer inzicht.
Overschrijdingen
Gemiddeld zijn de kostenoverschrijdingen van ict-projecten 33 procent. Als de overschrijdingen bij het omvangrijke project European Rail Traffic Management System (ERTMS) buiten beschouwing worden gelaten, bedraagt dit percentage 21. De Kamercommissie verbaast zich er wel over dat de kostenoverschrijding van ict-projecten van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) liefst 51 procent bedraagt. Volgens de minister evenwel zijn in 2016 de geschatte initiële kosten van het project BasisRegistratie Ondergrond (BRO) verkeerd geregistreerd. Zonder deze registratiefout bedraagt het gemiddelde verschil 32 procent.
Veel overheidsinstellingen worstelen nog met het rijksbreed algoritme-register. Ze vragen wat nu de beste vorm is, wat er precies in moet komen te staan en hoe het register kan aansluiten bij de behoeften van burgers en toezichthouders.
