De EU heeft LobbyLeaks gelanceerd, een meldpunt waar anoniem misstanden van lobbyende Big Tech-bedrijven zijn te melden. Volgen de initiatiefnemers is dat nodig omdat techbedrijven bij het beïnvloeden van parlementariërs vaak de gedragscode van het EU-transparantieregister schenden.
Eén van de politici die het initiatief toejuicht, is Europarlementariër voor de PvdA Paul Tang. ‘Big Tech-bedrijven worden al langer bekritiseerd door de enorme lobbybudgetten waarmee ze politici bestoken, maar niet eerder was er aandacht voor nieuwe schimmige lobbymethoden.’ Tang ziet lobbygroepen die zich voordoen als een belangenvertegenwoordiger voor het mkb, terwijl blijkt dat die groepen zijn opgericht door Big Tech-bedrijven en andere belangen dienen. Tang en collega’s dienden daar in oktober 2022 al klachten over in.
Politici, het maatschappelijk middenveld en medewerkers van de Europese instellingen worden actief opgeroepen om meldingen te doen. LobbyLeaks is ondergebracht bij lobbywaakhond Corporate Europe Observatory (CEO) en zal proberen patronen bloot te leggen in het handelen van Big Tech-lobbyisten die over de schreef gaan.
Schaapskleren
Tang: ‘Manipulatie door ondoorzichtige lobby is niet alleen een bedreiging voor goede wetgeving, maar voor onze gehele democratie. Daarom moeten we al deze wolven in schaapskleren voor het voetlicht brengen.’ Bram Vranken, onderzoeker bij Corporate Europe Observatory, stelt dat het bedrijfsmodel van Big Tech ‘is vergiftigd’. ‘Het is gebaseerd op agressieve gegevensvergaring en massale verkoop van advertenties, waardoor de algoritmes desinformatie en haatdragende inhoud stimuleren en werknemers hun rechten ontzegt.’
Neelie Kroes en Uber-smsjes met Rutte
Belangenverstrengeling tussen techbedrijven en de politiek liggen op de loer. De scheidslijn is vaak dun. Voormalig Eurocommissaris voor mededinging, Neelie Kroes, ging na die functie aan de slag als adviseur en lobbyist voor onder meer Salesforce en Uber.
Voor taxi-dienst Uber probeerde ze een ontmoeting op te zetten tussen diens ceo en premier Rutte. Uit sms- en mailverkeer uit 2015, waarover gisteren door kamerlid Pieter Omzigt werd getweet, blijkt dat een ambtenaar van Rutte het gezien de beeldvorming niet verstandig vond om de Uber-ceo te ontvangen in het torentje. Uber lag op dat moment onder vuur omdat het Nederlandse taxi- en arbeidswetten overtrad. Er werd voor een ontmoeting uitgeweken naar het World Economic Forum in Davos, blijkt uit de stukken.
De documenten over verschillende ontmoetingen tussen Nederlandse politici, topambtenaren en Uber-vertegenwoordigers zijn hier te vinden.
