De Eerste Kamer is vanmiddag na lange aarzelingen en met veel twijfels akkoord gegaan met invoering van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) per 1 januari 2024. Een ruime meerderheid van 41 senatoren stemde uiteindelijk voor, terwijl 29 senatoren tegen waren. Dit betekent dat er geen weg terug meer is voor deze wet die het Adviescollege ICT ‘megalomaan’ noemt.
GroenLinks, SP, PvdA en een aantal kleinere fracties lieten duidelijk weten het volkomen onverantwoord te vinden om nu het groene licht te geven, vooral omdat de onderliggende ict nog allerminst naar behoren functioneert. D66 stemde uiteindelijk voor omdat gemeenten en waterschappen zekerheid over de invoeringsdatum wensten. Bestuurlijk zou het anders ondoenlijk worden. Ook VVD, CDA, CU en FvD vinden dat overheden zich nu beter kunnen richten op implementatie. Op de achtergrond speelt de angst dat verder uitstel tot afstel leidt.
De PvdA-senator Mary Fiers en SP-senator Rik Janssen uitten hun grote bezorgdheid. Kernprobleem is dat momenteel onduidelijk is of het DSO voldoet. Het is nog de vraag of de noodzakelijke aanpassing van het DSO voor 1 juli aanstaande klaar is zodat voldoende tijd overblijft om te testen. Als het DSO het straks niet doet, is er geen weg terug, stelt Fiers. Uitvoering, toegankelijkheid en participatie blijven problematisch.
De Raad van State waarschuwde begin deze maand dat de rechtsbescherming wordt uitgehold als burgers niet genoeg kunnen oefenen met het DSO. De Afdeling bestuursrechtspraak zei onlangs dat de voor deze wet essentiële ict (nog) niet op orde is. PvdD-senator Peter Nicolaï, zelf jurist, noemde de Omgevingswet onleesbaar. ‘Het stelsel deugt van geen kanten.’ Voor burgers is het DSO al helemaal niet toegankelijk.
De Omgevingswet is een van de grootste wetgevingsoperaties ooit. Deze wet vervangt 26 bestaande wetten. In 2016 hadden de Tweede en Eerste Kamer de wet al aangenomen. Aanvankelijk zou de wet op 1 juli 2019 in werking treden. Dat wordt nu 4,5 jaar later.
