De Amsterdamse beurs AEX heeft het afgelopen jaar een deel van zijn systemen gemoderniseerd. Het gaat daarbij om systemen die de afwikkeling van handelstransacties ondersteunen. De oude mainframesystemen zijn niet aan de kant gezet, maar opgetuigd met een grafische gebruikersinterface. Hiervoor gebruikt de beurs de platformonafhankelijk ontwikkelomgeving Uniface van Compuware. Naast de elegantere uitstraling kan de AEX in Uniface sneller dan voorheen ontwikkelprojecten uitvoeren.
Ruim tien jaar geleden was een transactievolume van enkele honderden miljoenen guldens per dag nog veel. Als we tegenwoordig vijf miljard euro omzetten is het een rustige dag geweest. We draaien dan zo’n honderdduizend transacties per dag." Peter van Driel, adjunct directeur AEX-IT, het automatiseringsbedrijf van de beurs, benadrukt dat in de kritische bedrijfsomgeving van de Amsterdamse beurs flexibiliteit en beschikbaarheid van systemen tot de belangrijkste doelstellingen behoren.
Onaanvaardbaar
Met flexibiliteit van systemen doelt Van Driel er vooral op dat toepassingen makkelijk uitbreidbaar en snel te ontwikkelen moeten zijn. "Langdurige projecten van een jaar of langer zijn onaanvaardbaar. Op de beurs betekent korte termijn ‘vandaag’ en lange termijn ‘morgen’." De AEX staat zichzelf toe twintig minuten per maand uit de lucht te zijn, wat neerkomt op een zogenoemde uptime van 99,7 procent. "Hoewel we vorig jaar vaak uit de lucht zijn geweest, halen we dat streven in de praktijk", aldus Van Driel.
De beslissing om met Uniface een deel van de IT-infrastructuur te moderniseren past in het beleid om in relatief korte tijd systemen te ontwikkelen met een hoge beschikbaarheid. Na afloop van een handelsdag worden alle transacties afgewikkeld door AEX Clearing & Depository (ACD). Deze organisatie gebruikt drie systemen: Effecten Clearing (EC) voor de afwikkeling van Nederlandse fondsen, Asas/Nominee voor buitenlandse fondsen en Necigef voor de stukkenadministratie (na betaling moeten de verhandelde aandelen op naam van de koper geschreven worden). Alle systemen draaien op IBM mainframes.
Gemoderniseerd
Zowel het EC- als het Asas-systeem zijn gemoderniseerd met Uniface. Voor de batchverwerking van handelstransacties, die na sluiting van de beurs start, wordt een Cobol-applicatie en een Vsam-database gebruikt. Het online onderhoud op het systeem (opvragen saldi, wijzigen van instellingen en aanmaken van nieuwe rekeningnummers dat overdag plaatsheeft) vindt plaats met een Idms/ADS database en een Cics/Cobol-applicatie. Volgens Anton van den Hoeven, hoofd systeemontwikkeling van de afwikkelsystemen, heeft de AEX geen reden om de achterliggende systemen te vervangen: "Wij schrijven net zo snel Cobol-applicaties als PL/SQL van Oracle."
De mainframe-databases zijn nu uitgerust met een zogenoemde polyserver, waarmee Uniface zichzelf toegang verschaft tot de gegevens. De Uniface client/server-applicatie maakt naast PC’s voor de eindgebruikers, gebruik van een Windows NT-server. "In de nieuwe situatie kunnen we makkelijker nieuwe functionaliteit toevoegen. We gaan bijvoorbeeld een geïntegreerde help-functie ontwikkelen. In 3GL Cobol valt dat niet mee. In een grafische interface is dat veel beter te realiseren. Het afgeronde project was eigenlijk een conversietraject. Met het aanbouwen van het help-systeem breiden we de functionaliteit eigenlijk pas echt uit."
Minder tools
Behalve de hedendaagse interface en de snelheid van ontwikkelen is het verminderen van het aantal ontwikkelgereedschappen een reden voor Uniface te kiezen. "We streven naar meer uniformiteit. Voorheen hadden we net zoveel hulpprogramma’s als platformen." Uniface wordt op de afdeling afwikkelsystemen voor alle nieuwe functionaliteit gebruikt. Van Driel beschouwt het Uniface-project bij de afdeling afwikkelsystemen dan ook als een proefproject voor de AEX als geheel.
