De Nederlandse consensuscultuur vormt een groot struikelblok bij het nemen van spoedeisende beslissingen over millennium-problemen. Teveel lijnmanagers hebben inspraak, waardoor de besluitvorming ernstige vertraging oploopt. Daarbij stuit het formeren van crisisteams en het opstellen van noodscenario’s velen tegen de borst.
Dit is een van de uitkomsten die naar voren komen uit het onderzoek ‘De transformerende onderneming’, dat onder auspiciën van Giarte Publishing is uitgevoerd. Het onderzoeksbureau voelde bijna honderd topmanagers van grote ondernemingen en overheden aan de tand over innovatie, informatietechnologie en de transformerende onderneming.
Consensus
Volgens Marco Gianotten, directeur van het onderzoeksbureau, zal rond de eeuwwisseling blijken dat niet alle analyse- en emulatiesoftwareoplossingen waterdicht zijn. "Daardoor ontstaan er bij tal van organisaties noodsituaties die direct ingrijpen vereisen. In Nederland is informatietechnologie bij overheid en bedrijfsleven echter vaak decentraal ingericht. Daardoor hebben diverse lijnmanagers inspraak, waardoor er nooit op tijd gereageerd kan worden."
Daarnaast blijkt uit het onderzoek van Giarte dat het in Nederland onwenselijk is om over onderwerpen als ‘noodaanpak’ en ‘crisisteam’ te praten. "Het past niet binnen onze consensuscultuur", zegt Gianotten. "Het impliceert dat de verantwoordelijken het fout hebben gedaan. Vooral bij overheden wordt het opstellen van noodplannen als niet correct beschouwd." In andere landen is van hogerhand de oprichting van crisisteams met een ruim mandaat aan bevoegdheden allang in gang gezet. In Nederland zou dit ook zo snel mogelijk moeten gebeuren, maar Gianotten betwijfelt of dit bij veel grote organisaties nog op tijd lukt.
Investeringsinhaalslag
De grote inspanningen die de millennium- en euro-problematiek vergen, gaan momenteel ten koste van de aandacht voor nieuwe IT-ontwikkelingen als Internet en datamining. De ondervraagde topmanagers verwachten echter dat er na het jaar 2000 een investeringsinhaalslag plaatsvindt. De automatiseringsuitgaven zullen dus ook in de jaren na de eeuwwende op een hoog peil blijven staan.
Het rapport toont verder aan dat ondernemingen zowel organisatorisch als beleidsmatig nog de nodige veranderingen moeten doorvoeren, willen de IT-investeringen zich daadwerkelijk uitbetalen. Zo erkent men het belang van het investeren in Internet maar ontbreekt doorgaans een strategie, waardoor toepassingen blijven steken op het niveau van een publicatiemedium. Topmanagers roepen wel dat zij de afstemming van IT op de ondernemingsstrategie zien als een sleutel tot succes, maar in de praktijk komt er weinig van terecht. Diverse ondernemingen overwegen daarom naar Amerikaans voorbeeld een chief information officer aan te stellen die meer lijn in het IT-beleid moet aanbrengen. Ook streven zij naar een verregaande vorm van standaardisatie.
Niet van harte
Voorts zoeken grote ondernemingen de komende jaren steeds vaker hulp bij IT-dienstverleners en externe adviseurs. De complexiteit van IT en de capaciteitsproblemen nopen hen hiertoe. Dat gaat niet altijd van harte. Topmanagers klagen regelmatig over het gebrek aan branchekennis en visie op technologische ontwikkelingen van commerciële managers van IT-aanbieders. Zij vinden dat automatiseerders vraagstukken teveel als problemen benaderen om vervolgens met ad-hoc-oplossingen op de proppen te komen.
Het onderzoek van Giarte wordt op 12 mei besproken tijdens het seminar ‘De transformerende onderneming. Topmanagers over innovatie en informatietechnologie’ in Huis ter Duin, Noordwijk aan Zee.
