Regionale databeschikbaarheid voor betere zorg (KPN Health, Gedeelde Zorg Midden-Holland en aangesloten zorg- en welzijnsorganisaties en CACAO)

De Nederlandse zorg staat voor grote uitdagingen. Een toenemende zorgvraag met een steeds krappere arbeidsmarkt. Patiënten, cliënten en inwoners bewegen zich steeds vaker tussen verschillende zorgorganisaties en hulpverleners, terwijl medische informatie vaak nog versnipperd is over afzonderlijke systemen. Dit bemoeilijkt de samenwerking en leidt tot inefficiënte processen, hoge administratieve lasten en risico’s voor patiënt- en cliëntveiligheid.
Binnen het regionale samenwerkingsverband Gedeelde Zorg Midden-Holland werken zorg- en welzijnsorganisaties samen aan een digitale infrastructuur voor databeschikbaarheid. In samenwerking met KPN Health is een regionale data infrastructuur gerealiseerd dat (medische) informatie veilig en gestandaardiseerd beschikbaar maakt voor zorg- en hulpverleners in de regio.
Het platform maakt gebruik van moderne interoperabiliteitsstandaarden, ingebouwde veiligheidschecks en vormt een technische laag tussen bestaande zorginformatiesystemen en professionals. Hierdoor kunnen verschillende zorg- en welzijnsorganisaties gegevens uitwisselen zonder hun eigen systemen te vervangen. De data infrastructuur zorgt voor veilige gegevensuitwisseling, duidelijke autorisatie en authenticatie en volledige logging.
De oplossing sluit aan op landelijke ontwikkelingen en wet- en regelgeving zoals het Integraal Zorgakkoord (IZA), Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), de Nationale visie en strategie Gezondheidsinformatiestelsel (NVS) en de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) en European Health Data Space (EHDS). Hierdoor ontstaat niet alleen een regionale oplossing, maar ook een schaalbaar model dat door andere zorgregio’s kan worden toegepast. En bovenregionale en landelijke samenwerking.
Door databeschikbaarheid centraal te stellen, kunnen zorgverleners sneller beschikken over actuele patiëntinformatie, voorkomt het onnodig dubbel invoeren van informatie en beschikt de cliënt, patiënt of inwoner over al zijn/haar medische informatie. Dat ondersteunt betere samenwerking tussen zorg- en welzijnsorganisaties en het sociaal domein en draagt bij aan efficiëntere en veiligere zorg.

• Veilige en gestandaardiseerde beschikbaarheid van medische gegevens realiseren
• Regionale samenwerking tussen zorg- en welzijnsorganisaties versterken door inzicht in welke formele en informele zorg rondom een inwoner bestaat
• Administratieve lasten voor zorgprofessionals verminderen doordat informatie al bekend is waar mogelijk wordt hergebruikt en professionals elkaar beter weten te vinden over organisatiemuren heen
• Eigen regie bij patiënt, cliënt en inwoner verhogen door inzicht in eigen medische informatie in zowel formele als informele zorg
• Aansluiten op landelijke en Europese initiatieven rondom databeschikbaarheid en gegevensuitwisseling

• Realisatie van een regionale infrastructuur voor zorgdata-uitwisseling
• Livegang van digitale zorgprocessen: use cases die zorg verbeteren (een voorbeeld: mentaal gezondheidsnetwerk met het verkennend gesprek).
o Impact op de zorg en samenleving: de druk op de zorg ontlasten door in vroegtijdig stadium met de inwoner in gesprek over de achtergrond van in dit geval GGZ hulpvraag. Door vroegtijdige triage kan sneller de juiste ondersteuning worden geboden, die misschien niet altijd in de GGZ thuishoort, maar ook in het sociale domein kan worden opgevangen.
o Betere en veilige beschikbaarheid van patiënt- en cliëntinformatie voor zorgverleners. Data blijft in de bronsystemen, maar wordt beschikbaar gemaakt. Professionals in zorg en welzijn kunnen elkaar makkelijker vinden via het adresboek en vanuit daar eenvoudig elkaar weten te vinden, (online) overleg voeren en inzage in elkaars agenda. Dit voorkomt het onnodig hoeven rondsturen van gevoelige informatie.
• Schaalbaar model voor andere zorgregio’s in Nederland (Noordoost-Brabant, Noord-Midden-Limburg Oost)
• Fundament voor toekomstige digitale zorgtoepassingen en use cases

Dit project is origineel en innovatief omdat het databeschikbaarheid niet benadert als een technische koppeling, maar als een regionale basisvoorziening voor samenwerking tussen zorg, welzijn en sociaal domein — veilig, schaalbaar en direct toepasbaar in de praktijk

1. Eerste regio in Nederland met een integraal regionaal databeschikbaarheidsplatform
Midden‑Holland is de eerste zorgregio in Nederland die databeschikbaarheid zo breed en integraal aanpakt: zorg, sociaal domein én welzijnsorganisaties werken samen in één digitale netwerkomgeving. Waar databeschikbaarheid vaak beperkt blijft tot losse zorgketens of specifieke uitwisselingen, wordt hier bewust gekozen voor één regionale basisvoorziening die samenwerking over domeinen heen mogelijk maakt.
Innovatief, omdat:
* de scope verder gaat dan traditionele zorguitwisseling;
* formele én informele zorg wordt verbonden;
* databeschikbaarheid wordt benaderd als regionale infrastructuur, niet als losse oplossing.

2. Van puntoplossingen naar een holistische ‘datalaag’
Het platform van KPN Health Exchange fungeert als een neutrale technische laag tussen bestaande bronsystemen en professionals. Data blijft in de bronsystemen, maar wordt gestandaardiseerd en veilig beschikbaar gemaakt. Zorgorganisaties hoeven hun eigen systemen niet te vervangen of te uniformeren.
Innovatief, omdat:
* data en functionaliteit expliciet van elkaar worden gescheiden;
* leveranciers‑ en systeemafhankelijkheid wordt doorbroken;
* databeschikbaarheid wordt ingericht als een generieke basisvoorziening (“stekkerdoos‑model”).

3. Databeschikbaarheid als randvoorwaarde voor samenwerking, niet als doel op zich
Het project is niet gestart vanuit techniek, maar vanuit concrete zorg‑ en samenwerkingsvraagstukken. De regionale infrastructuur maakt digitale zorgprocessen mogelijk, zoals het mentaal gezondheidsnetwerk met het verkennend gesprek, waarbij zorg en sociaal domein vroegtijdig samenwerken rond een hulpvraag.
Innovatief, omdat:
* databeschikbaarheid direct wordt gekoppeld aan werkende use cases;
* het platform aantoonbaar bijdraagt aan vroegsignalering, triage en passende ondersteuning;
* administratieve lasten en foutgevoelige overdrachten worden verminderd.

4. Ingebouwd vertrouwen: privacy, regie en veiligheid by design
Veiligheid, autorisatie en logging zijn integraal onderdeel van het platform. De inwoner houdt zelf regie over gegevensdeling via landelijke voorzieningen zoals Mitz. Dit maakt het mogelijk om gegevens breed beschikbaar te stellen, zonder concessies te doen aan privacy en wetgeving.
Innovatief, omdat:
* privacy en databeschikbaarheid niet tegenover elkaar worden gezet;
* toestemming en inzage zijn georganiseerd op regionaal niveau;
* het platform voldoet aan landelijke en Europese kaders.

5. Regionaal ontwikkeld, landelijk schaalbaar
De oplossing sluit aantoonbaar aan op nationale en Europese ontwikkelingen (zoals Wegiz, IZA en EHDS) en wordt inmiddels toegepast of voorbereid in andere regio’s. Daarmee fungeert Midden‑Holland als proeftuin voor landelijke databeschikbaarheid.
Innovatief, omdat:
* regionale samenwerking wordt gebruikt als versneller voor landelijke ambities;
* het model herhaalbaar is zonder opnieuw te ontwerpen;
* het project bijdraagt aan een toekomstig landelijk dekkend netwerk.

.

KPN onderscheidt zich door databeschikbaarheid te realiseren als een neutrale, veilige en schaalbare basisvoorziening voor regionale samenwerking. Met Health Exchange ontzorgt KPN Health zorg‑ en welzijnsorganisaties technisch en juridisch, terwijl het platform direct aansluit op landelijke en Europese ontwikkelingen en toekomstbestendig is ingericht.

Betrokken partijen
• Gedeelde Zorg Midden-Holland en aangesloten zorg- en welzijnsorganisaties
• KPN Health
• CACAO