Zo kiest ChatGPT welke bedrijven het aanraadt: 90 vragen gemeten

Wat ChatGPT, Perplexity en Google over een bedrijf zeggen, wordt steeds vaker het eerste beeld dat een klant krijgt. Over hoe die systemen hun antwoorden samenstellen, wordt veel beweerd en weinig gemeten.

Bij RankPilot hebben we het daarom gemeten: in september 2026 legden we 90 Nederlandse vragen voor aan ChatGPT, Perplexity en de AI-antwoorden van Google, telden elke bron en zochten elk aangeraden bedrijf op in Google Maps. De uitkomst is geen black box. Het is een herkenbaar datavraagstuk, en daarmee iets waar IT-afdelingen direct grip op kunnen krijgen.

ChatGPT neemt Google Maps vrijwel letterlijk over

In onze AI-aanbevelingstest stelden we ChatGPT en Perplexity dertig lokale adviesvragen, zoals “Welke boekhouder in Utrecht kun je aanraden?”: tien branches in drie steden. Op dezelfde ochtend haalden we voor elke vraag de Google-resultaten en de top 20 van Google Maps op.

ChatGPT noemde in 25 van de 30 antwoorden minstens één bedrijf uit het lokale kaartje van Google. In diezelfde 25 antwoorden toonde het een eigen blok met gemiddeld vijftien bedrijven, inclusief adres, score en aantal reviews. Van de 263 bedrijven in die blokken die ook in Google Maps stonden, hadden er 256 precies dezelfde score en precies hetzelfde aantal reviews. Het bedrijf met de meeste Google-reviews kwam in 20 van de 30 antwoorden terug.

Opvallend genoeg citeerde ChatGPT Google Maps in geen enkel antwoord als bron. Wie zich afvraagt waar ChatGPT zijn bedrijfsgegevens vandaan haalt: in deze test kwam het neer op het Google Bedrijfsprofiel. Een verouderd profiel is daarmee ook een verouderd antwoord in ChatGPT.

Perplexity leest juist alles behalve Google Maps

Perplexity werkt totaal anders. In dezelfde dertig antwoorden noemde het 415 bronnen, en Google Maps zat er geen enkele keer tussen. Trustoo stond in 18 van de 30 antwoorden, gevolgd door De Goudengids, Reddit, Trustpilot en Werkspot. Per branche kwamen er specialisten bij, zoals ZorgkaartNederland bij tandartsen en Funda bij makelaars.

Daarnaast las Perplexity in 26 van de 30 antwoorden de websites van bedrijven zelf en nam het adressen, openingstijden en specialisaties daaruit over. Waar ChatGPT dus vooral één bron volgt, stelt Perplexity zijn beeld samen uit vergelijkingssites, gidsen en je eigen site. Kloppen je gegevens op één van die plekken niet, dan komt die fout er gewoon in mee.

Een geruststellende uitkomst: verzonnen bedrijven vonden we niet. Van de 285 aangeraden bedrijven vonden we er 279 terug in de gevraagde stad.

Bij zakelijke vragen citeert ChatGPT zelden de aanbieder

In een tweede meting stelden we 40 algemene Nederlandse vragen aan ChatGPT en Perplexity, de helft informatief (“wat is een warmtepomp”) en de helft commercieel (“beste crm”), via de API met de zoekfunctie aan. ChatGPT koos bij 30 van de 40 vragen om helemaal niet te zoeken en antwoordde uit eigen kennis, zonder bron.

Bij de commerciële vragen citeerde het vaker, en dan zie je een duidelijk patroon. Bij “beste crm” en “beste e-mailmarketing tool” verwees ChatGPT naar G2 en Capterra. Bij energievragen naar Milieu Centraal, de Consumentenbond en de Rijksoverheid. De aanbieders zelf werden nauwelijks genoemd.

Voor softwareleveranciers en IT-dienstverleners is dat een belangrijke les. Wie in ChatGPT genoemd wil worden bij een vergelijkingsvraag, moet aanwezig zijn op de platforms die ChatGPT vertrouwt. Een volledig en actueel profiel op G2 of Capterra, met recente reviews, weegt daar zwaarder dan de eigen productpagina.

Google blijft dicht bij zijn eigen top 10

De AI-antwoorden van Google zijn het meest voorspelbaar. In onze meting van 60 zoekopdrachten, waaronder diezelfde 40 vragen, stond 78 procent van de 171 geciteerde bronnen ook in de gewone top 10. De plek binnen die top 10 maakte weinig uit: plek 9 werd bijna even vaak geciteerd als plek 3. Wie op de eerste pagina staat voor een vraag, doet mee.

Dat sluit aan op wat Google zelf schrijft: voor de AI-functies is geen aparte optimalisatie nodig, de bekende basis voor zoekmachines volstaat.

Een AI-antwoord is een momentopname

Wat alle drie de systemen gemeen hebben: de antwoorden schuiven. Stelden we ChatGPT dezelfde lokale vraag binnen vier minuten opnieuw, dan kwamen van de 38 genoemde bedrijven er maar 12 in beide antwoorden voor. Bij Perplexity waren het er 17 van de 24. In Google was negen dagen later nog maar de helft van de bronnen hetzelfde.

Eén keer ChatGPT raadplegen zegt dus weinig. Wie wil weten hoe zijn organisatie in AI-antwoorden verschijnt, moet een vaste set vragen herhaaldelijk stellen en de uitkomsten bijhouden, net zoals je uptime of beveiligingsmeldingen monitort.

Vier dingen die IT-teams nu kunnen doen

1. Behandel bedrijfsgegevens als stamdata. Naam, adres, omschrijving en diensten moeten overal hetzelfde zijn: op de website, in het Google Bedrijfsprofiel, bij de KvK, op LinkedIn en op de vergelijkingsplatforms in jouw branche. Leg vast wie de eigenaar is en controleer het periodiek.
2. Maak de website machineleesbaar. Zet in de eerste zinnen van elke dienstpagina wat je doet, voor wie en waar. Voeg Organization-schema toe met een sameAs-verwijzing naar je officiële profielen, zodat systemen de losse signalen aan één organisatie koppelen.
3. Controleer welke crawlers binnen mogen. Een strenge robots.txt, een WAF-regel of het botbeheer van je CDN kan AI-crawlers weren zonder dat iemand dat besloot. Cloudflare blokkeert AI-crawlers sinds juli 2025 standaard voor nieuwe domeinen. Maak onderscheid: OpenAI gebruikt GPTBot voor training en OAI-SearchBot voor de zoekfunctie in ChatGPT. Wie de eerste weert en de tweede toelaat, houdt zijn content buiten de trainingsdata en blijft toch vindbaar.
4. Meet het, structureel. Kies twintig vragen die jouw klanten stellen, stel ze maandelijks aan minstens twee systemen, minstens twee keer, en houd apart bij of je geciteerd, genoemd of aangeraden wordt.

AI-zoekmachines lijken grillig, maar onze metingen laten vooral zien dat ze voortbouwen op data die al bestaat: je Bedrijfsprofiel, je vermeldingen op vergelijkingssites, je positie in Google en de duidelijkheid van je eigen website. Dat maakt AI-zichtbaarheid minder een marketingvraag en meer een kwestie van datakwaliteit. En dat is terrein waar IT zich thuis voelt.

De volledige methode en alle cijfers van de lokale test staan in de AI-aanbevelingstest 2026.

Kevin Boon is directeur van RankPilot, een Gronings SEO-bureau dat bedrijven vindbaar maakt in Google en via AI SEO ook in ChatGPT en Perplexity. RankPilot onderzoekt doorlopend hoe AI-zoekmachines hun bronnen kiezen.