'We maken geen product, maar capaciteit'

ASML’s cleanroom: gele lampen en hoofdkapjes

Chips voor digitale camera's, spelcomputers of mobiele telefoons worden steeds kleiner en bevatten ook meer geheugen. De machines die nodig zijn om de bijbehorende chips te produceren, worden dan ook steeds gecompliceerder.

Eén van de vele machines die voor de productie van een chip nodig is, de scanner, wordt bij ASML in Veldhoven gemaakt. Bjorn Brouwers is it senior demand manager. Hij is verantwoordelijk voor het verbeteren van de automatisering van iedereen die zich met de ontwikkeling van deze machines bezighoudt.

Brouwers is al sinds 1985 bij ASML in dienst. "Ik ben als negentienjarige jongen begonnen in het elektronisch archief. Ze vroegen of ik kon typen. Eigenlijk kon ik dat helemaal niet, maar dat liet ik niet merken. Het vinden van praktische oplossingen is toen begonnen: ik kon niet typen en besloot ik met de hand te schrijven. Automatiseren had op dat moment ook helemaal geen nut. Nu snap ik ook echt niet alles van de technische zaken die hier binnen het bedrijf worden besproken, maar door er met anderen over te praten, leer ik veel. Het blijft belangrijk om overal simpel tegen aan te kijken zodat ook iedereen snapt waarom we iets wel of niet zouden moeten doen.

Van de scanner, een van de machines die nodig is voor het maken van een chip, staan er over de hele wereld ruim 2500. Om inzicht te krijgen in de capaciteiten van de machines is het PMA-systeem (Performance Monitoring Analyses) in gebruik genomen. Alle machines zijn daarbij aangesloten en zo kan een ASML-medewerker in Veldhoven voorspellen wanneer er onderhoud nodig zal zijn. "Zo leveren wij geen product, maar eigenlijk productiecapaciteit", verklaart Brouwers. "Het is mijn taak om behoeftes van dit soort procesverbeteringen te vertalen naar it-oplossingen."

Beschermende kleding

Een bezoekje aan de cleanroom, waar de scanner wordt gebouwd, leert al snel dat het hier heel anders is dan in een gewoon kantoor. Alleen al de beschermende kleding is anders dan normale werkkleding. Iedereen heeft hetzelfde aan: een wit mutsje, lichtblauwe hoofdkap, blauwe overall, blauwe sokken en steriel witte schoenen en handschoenen. "Veel in deze fabriek wordt met machines gemaakt. Dat moet wel, want het is onmogelijk met handschoenen aan minuscule schroefjes vast te draaien", vertelt Jos Vreeker, medewerker Corporate Communications.

Wat meteen opvalt is het gele licht in de hal. Het heeft wel wat weg van de gele lampenkap uit de jaren zeventig. "Dat is nodig omdat wit licht UV straling bevat. De wafers, waar de chips op gemaakt worden, hebben een fotogevoelige laag die ook met UV belicht wordt. Dus als het omgevingslicht wit is worden de wafers al iets belicht, wat fouten veroorzaakt", verklaart Vreeker. De bouwers letten zo min mogelijk op Vreeker als hij ze passeert. Ze hebben het druk en moeten geconcentreerd blijven. Tijd voor een praatje is er niet.

It-manager Brouwers begrijpt dat wel. Volgens hem is het ‘een hele uitdaging' om voor ASML te werken. "Ik zit hier al 23 jaar en het blijft fascinerend", zegt hij. Zolang Brouwers ervoor zorgt dat het systeem mee blijft gaan met zijn tijd en consumenten steeds kleinere chips blijven vragen, zullen er ook nog lang mannen en vrouwen in blauwe pakken rondlopen in Veldhoven.