Om personeelstekorten op te vangen, zetten Nederlandse bedrijven steeds vaker automatisering en ai in. Bijna twee derde van de ondernemingen kampt met een dergelijke schaarste, waarbij vervolgens automatisering de meest gekozen ‘oplossing’ is. Dat blijkt uit de nieuwste Conjunctuurenquête Nederland van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Van alle bedrijven geeft 64 procent aan te maken te hebben met een personeelstekort. Voor bijna de helft van deze groep is verdere automatisering de belangrijkste maatregel. Het gaat daarbij onder meer om robotisering, procesautomatisering en ai-ondersteuning.
De uitkomsten wijzen op een verschuiving ten opzichte van vorig jaar. Toen richtten bedrijven zich vooral op het aantrekkelijker maken van de werkomgeving om personeel aan te trekken en te behouden. In april 2026 staat automatisering voor het eerst bovenaan de lijst van maatregelen (zie tabel).
Grote bedrijven lopen voorop
Vooral grote organisaties kiezen voor automatisering. Het kleinbedrijf kiest vaker voor het beperken van de productie wanneer vacatures moeilijk zijn in te vullen.
Ook tussen sectoren zijn duidelijke verschillen zichtbaar. In vrijwel alle bedrijfstakken is het aandeel bedrijven dat meer inzet op automatisering gestegen. De sterkste groei doet zich voor in de sector informatie en communicatie. Daar is automatisering de populairste strategie om personeelstekorten op te vangen.
Tegelijkertijd neemt in de meeste sectoren het belang van werkgeverschap als oplossing af. Alleen in de bouwsector blijft het verbeteren van arbeidsvoorwaarden en werkomstandigheden relatief in trek. Bedrijven in de informatie- en communicatiesector noemen deze maatregel juist het minst vaak.
Productiviteit hoger op agenda
De aanhoudende arbeidsmarktkrapte leidt er ook toe dat organisaties nadrukkelijker kijken naar productiviteitsverbetering. Meer dan driekwart van de ondernemers zegt maatregelen te nemen om efficiënter te werken. Bij grote bedrijven ligt dat aandeel op 85 procent, tegenover 71 procent in het midden- en kleinbedrijf.
Investeringen in technologie en automatisering komen daarbij het vaakst voorbij. Daarnaast zetten organisaties in op het stroomlijnen van processen. Mkb-bedrijven richten zich relatief vaker op het verbeteren van de bestaande werkomgeving en faciliteiten.
Obstakels
Volgens het CBS vormen personeelstekorten en economische onzekerheid momenteel de grootste obstakels voor verdere productiviteitsgroei. Vooral de invloed van economische onzekerheid is het afgelopen jaar toegenomen, wat investeringsbeslissingen bij veel organisaties bemoeilijkt.
(Voor meer info, zie hier.)