Het agile toepassen van RUP

Computable Expert

Theo M Gerrits

Senior Business Consultant

Expert van Computable voor het topic Development

Meer

RUP (rational unified process) wordt door veel mensen niet als agile-methodiek gezien, maar kan wel degelijk zo worden toegepast. Sterker nog, in RUP zijn veel agile-principes terug te vinden! Aangezien RUP nog steeds een belangrijk en veelgebruikt ict-ontwikkelproces/raamwerk is, is het belangrijk om eens te belichten waarom een concrete RUP-implementatie vaak een laag agile-gehalte heeft en hoe voordeel te halen is uit het benadrukken van agile-principes in RUP.

Sinds anderhalf jaar ben ik bezig bij een klant om RUP in te voeren. Van mijn 'agile-minded' collega's krijg ik dan regelmatig te horen: "Hoeveel kilo templates heb je al gemaakt?" en "Zijn ze al gewend aan de stapels documentatie?". Helaas hebben veel daadwerkelijke RUP-implementaties nog steeds te kampen met grote hoeveelheden documentatie, een overdreven ruim opgezet proces en zwaar opgetuigde tooling.

Desondanks heeft RUP veel agile-aspecten, als het tenminste juist wordt ingevoerd en begrepen. Die aspecten zijn bijvoorbeeld het samenwerken in en tussen multidisciplinaire teams, het met regelmaat opleveren van werkende, waarde toevoegende software, het grote belang van sterke betrokkenheid van klant/belanghebbenden en het omgaan met wijzigingen.

Waarom wordt RUP dan toch vaak een log, bureaucratisch en bovendien watervalachtig proces? Een belangrijke oorzaak is dat de RUP-fasering een lineaire, watervalmanier van werken lijkt te suggereren. Daardoor blijft de essentie van RUP, namelijk iteratief werken, vaak de grote afwezige. Een andere oorzaak ligt in het toekennen van rollen aan specifieke personen, vaak één rol per persoon. Uit onderzoek blijkt dit vaak inefficiënt door bijvoorbeeld onnodige overdrachtsmomenten. Een aantal aspecten van RUP zijn inmiddels gemeengoed geworden. Vrijwel iedereen ziet het belang van architectuur ('use component architectures') en van visueel modelleren ('model visually'). Echter, te veel focus op modellen en plaatjes leidt af van het hoofddoel: het produceren van werkende software. Ten slotte worden (te) veel RUP-artefacten zonder meer bestempeld als verplicht op te leveren.

Hoe kunnen we de effecten van bovenstaande punten opheffen? Vaak wordt gedacht dat veel of alle procesonderdelen gevolgd moeten worden, maar ze moeten slechts worden gezien als richtlijn. Het is zeker niet de bedoeling om domweg het standaardproces te volgen, zonder te kijken naar het resultaat ervan. Dus pas toe wat effectief is en laat de rest weg.

Een beproefde manier om tot een effectief proces te komen, is nu juist door de agile-principes toe te passen. Met andere woorden, leg de nadruk op de agile-aspecten van RUP, in het bijzonder op iteratief werken, samenwerking en focus op werkende software. Bijvoorbeeld 'manage requirements' betekent niet zozeer veel tijd spenderen aan uitgebreide documenten maken met veel speciale tooling, maar veel meer serieus samen met de opdrachtgever(s) blijven nadenken over wat nu werkelijk gewenst is. RUP kan (en moet) dus agile ingezet worden!