Concurrentie prijst veroordeling

Microsoft vreest vertraging innovatie

Concurrenten van Microsoft zijn blij met de veroordeling van het softwarebedrijf. Het kreeg echter ook steunbetuigingen. Tegenstanders van de boete en de twee strafeisen vrezen dat het besluit van de EU innovatie zal tegenhouden.

Marion Mont: "De moeilijkste beslissing van mijn leven."

Lee Patch, jurist bij Sun Microsystems, het bedrijf dat Microsoft vijf jaar geleden aanklaagde, noemde de uitspraak "enorm belangrijk. De EU maakt de kansen op de netwerkservermarkt gelijk." Topman Bob Kimball van Realnetworks, de andere klager bij de EU: "Wij hebben terecht de illegale praktijken van Microsoft aangevochten."
Microsoft kreeg vorige week woensdag, een dag na de verjaardag van topman Steve Ballmer, een recordboete van 497 miljoen euro opgelegd van de Europese Commissie. De softwaremaker heeft misbruik gemaakt van zijn bijna-monopoliepositie, vindt de commissie. Het bedrijf voert volgens de Commissie een strategie die erop gericht is concurrenten uit de markt te drukken.
Eurocommissaris Marion Monti maakte het oordeel van de commissie bekend: "De moeilijkste beslissing van mijn leven." Hij wil dat het bedrijf binnen vier maanden informatie over de technische specificaties openbaart die concurrenten in staat stelt beter in een netwerk met Windows-computers samen te werken. Daarnaast moet het bedrijf binnen drie maanden een versie van het besturingssysteem Windows leveren zonder Media Player, het ingebakken programma voor het afspelen van video en muziek.
Incorporatie verbetert de prestaties, en dat zet concurrerende video- en muzieksoftwareproducenten de voet dwars. "De consument moet de keuze hebben, niet Microsoft", aldus Monti. De boete en de strafmaatregelen hadden nog zwaarder gekund. De boete komt overeen met 1,72 procent van de totale omzet van het bedrijf. De Commissie kon maximaal tien procent van de jaaromzet eisen. Het miljoenenbedrag is toch de hoogste boete ooit aan een bedrijf opgelegd. Ook beperkt de Commissie de straf tot de Europese Unie. Volgens Monti kan de Commissie Microsoft ook dwingen wereldwijd een ander gedrag te vertonen. Uit 'respect' voor de Amerikaanse autoriteiten is dat niet gedaan.
Het onderzoek begon vijf jaar geleden, na klachten van Sun Microsystems dat Microsoft niet de netwerkspecificaties wilde prijsgeven. Nadien begon de Commissie nog twee andere onderzoeken naar kartelpraktijken van Microsoft. Die uitspraken moeten nog komen.

'EU bevriest onze technologie'

Het oordeel van de Europese kartelcommissie bevriest volgens Microsoft-topman Steve Ballmer de verdere ontwikkeling van de technologie van het bedrijf. "Dat is niet goed voor consumenten en ook niet voor ontwikkelaars". Ballmer stelde daarnaast dat het bedrijf met goed vertrouwen blijft proberen de bezorgdheid van de Commissie weg te nemen. Het bedrijf stelt daarnaast dat het verwijderen van Media Player de juiste werking verhindert van twintig andere applicaties en websites. "Die zullen het simpelweg niet doen", aldus Microsofts senior vice president Brad Smith. "Een grote meerderheid van onze Europese consumenten wil Media Player gebruiken", voegde Ballmer daaraan toe.
Het bedrijf kondigde al eerder aan dat het in hoger beroep zal gaan tegen de veroordeling. Brad Smith, advocaat voor Microsoft, deelde de verzamelde pers in Brussel vorige week mee dat hij inderdaad binnen zeventig dagen bezwaar gaat aantekenen. Microsoft zal ook vragen om uitstel van de strafmaatregelen tot de uitspraak in hoger beroep. Smith denkt dat deze nieuwe rechtszaak eveneens vijf jaar in beslag kan nemen.

Ongewenste gevolgen

Het Amerikaanse ministerie van Justitie is het niet eens met de Europese veroordeling van Microsoft. Het waarschuwde dat de strafmaatregelen ongewenste gevolgen kunnen hebben. "Verstandig antikartelbeleid voorkomt het afremmen van innovatie en concurrentie, zelfs door dominante bedrijven."
Hewitt Pate, verantwoordelijk voor het antikartelbeleid van het DoJ, het Amerikaanse ministerie van Justitie, vindt het "onfortuinlijk dat de grootste kartelboete ooit nu wordt opgelegd in een zaak van eenzijdig concurrerend gedrag, het meest ambigue en controversiële onderdeel van de kartelbestrijding".
De leider van de Republikeinen in de Senaat, Bill Frist, vindt de veroordeling 'absurd'. "Ik vrees dat de EU en de VS afstevenen op een nieuwe handelsoorlog en dat het oordeel van de Commissie het eerste schot is." Ook Microsoft reageerde met de stelling dat de veroordeling de transatlantische relaties zal verzuren.
Mario Monti kreeg ook een brief van tien Senaatsleden, waarin ze stelden dat de recordboete in strijd is met een overeenkomst tussen de EU en de VS. De Amerikanen hadden dezelfde zaak al eerder onderzocht, aldus de vijf Democraten en vijf Republikeinen. "Deze zaak betreft een Amerikaans bedrijf, de klachten zijn ingediend door Amerikaanse bedrijven en alle relevante ontwerpbeslissingen zijn in de VS genomen."

Juridische doorbraak

De juristen van Microsofts concurrenten vinden de uitspraak van de Europese Commissie een doorbraak, zo meldt The Financial Times. "Het is voor het eerst dat een belangrijke markttoezichthouder Microsoft echt heeft uitgedaagd", citeert de krant Antoine Winckler, advocate voor Realnetworks. Veel vaker komt het tot een schikking tussen Commissie en kartel.
Het lijkt erop dat Monti met de uitspraak ook een voorbeeld wil scheppen, waar andere bedrijven of gebruikers toekomstige beschuldigingen van machtsmisbruik op kunnen baseren. "Men voorvoelde dat gelijksoortige zaken zich gaan voordoen", zegt Michael Reynold, advocaat voor Sun Microsystems. "Je wilt niet iedere keer als zich zoiets voordoet een procedure van vijf jaar afwachten."
De veroordeling wordt daarom ook gezien als een signaal voor Microsoft om met de nieuwe versies van het besturingssysteem niet nog meer concurrenten de voet dwars te zetten. Chris Thomas, advocaat voor netwerksoftwarefabrikant en Linux-distribiteur Novell: "De uitspraak geeft ons de mogelijkheid om te zien of nieuwe versies van Windows de wet overtreden."
De Commissie heeft de volgende aanklachten al in behandeling. Zo stelt de Computer & Communications Industry Association, dat Microsoft besturingssysteem XP bundelt met chat-software Instant Messenger, mail-programma Outlook Express en opnieuw Movie Player. Advocaat Thomas Vinje: "De veroordeling sterkt ons. Het betekent niet dat we zullen winnen, maar het geeft ons wel een raamwerk."

Volgende rechter: Bo Vesterdorf

Microsoft vraagt uitstel van de strafeisen van de Commissie aan bij de op één na hoogste rechtbank in Europa, het 'Gerecht van Eerste Aanleg' in Luxemburg. Rechtbankpresident is de 58-jarige Deense rechter Bo Vesterdorf. Wijst hij deze zomer het verzoek om uitstel van de twee strafeisen van de Commissie af, dan moet Microsoft ogenblikkelijk zijn besturingssysteem aanpassen en de netwerkspecificaties vrijgeven. Hij kan er ook voor kiezen een van de twee eisen te laten staan. Vesterdorf maakte in een eerdere zaak een eis ongedaan van de Commissie aan het Duitse farmaceutische bedrijf IMS Health om de database open te stellen voor concurrenten. Dat zou het bedrijf onherstelbare schade hebben opgeleverd, aldus de rechtbankpresident. Vesterdorf heeft zich nog niet uitgelaten over Microsoft. The Financial Times vroeg hem een jaar geleden naar een hypothetische maar vergelijkbare zaak. "Ze moeten mij kunnen overtuigen dat het een basaal en ernstig probleem is. Dat zal niet gemakkelijk zijn."
Na een voorlopig oordeel over de strafeisen, begint het gerecht aan de behandeling van het hoger beroep. Mocht de uitspraak van Vesterdorf Microsoft of de Commissie niet welgevallig zijn, dan kan het daarna nog in hoger beroep bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, ook in Luxemburg.< BR>