ILiad belooft ‘papierbeleving’

IRex Technologies wil elektronisch lezen ‘lekker’ maken

Bijna vijf miljoen euro hebben investeerders ABN AMRO, Main Capital en de oprichters zelf gestoken in iRex Technologies. Nu is het wachten op klanten. iRex levert een display dat zich gedraagt als papier, bestemd voor het lezen van kranten, tijdschriften, boeken en documenten.

iRex Technologies is een spin-off van Philips. In het verleden draaide het bedrijf mee in het incubatorprogramma, zeg maar de kraamkamer, van het concern. Inmiddels is de navelstreng doorgeknipt, maar het bedrijf is nog wel steeds gevestigd op de High Tech Campus van Philips in Eindhoven. Ook is er nog steeds een samenwerkingsverband met Philips Research.

Het product van iRex Technologies heet iLiad. De iLiad is op zich eenvoudig. Je kunt er geen video of foto’s mee maken, daarvoor is het apparaatje te langzaam. De iLiad is echt gericht op lezen. Om een krant te kunnen lezen, zoekt het apparaatje via een vaste of mobiele (WiFi) internetverbinding verbinding met de server van iRex Technologies. Vervolgens haalt het bijvoorbeeld een krantendocument op. Ook andere documenten kunnen erop worden gezet, onder andere door die van een computer te downloaden. Documenten zijn te lezen in pdf-, txt- en XML-formaat. In de loop van de tijd worden steeds meer formaten toegevoegd.

Papieren plaatje

Wat maakt de iLiad bijzonder? Wat maakt hem meer dan bijvoorbeeld een laptop of een pda (personal digital assistent)? “Het bijzondere zit in de technologie van het beeldscherm en in de bladertechniek en navigatiestructuur”, zegt Willem Endhoven, vice-president Marketing & Business Development. “Elektronisch papier heeft een bijzondere eigenschap. Het beeld staat stil waardoor het lijkt of er een papieren plaatje op het beeldscherm geplakt is. Het gedraagt zich ook als papier. In het licht wordt het beeld mooier en in het donker zie je niks.’ De papierbeleving wordt verder versterkt doordat gebruikers met een pennetje op het scherm kunnen schrijven om digitaal aantekeningen te maken.

Bijzonder is dat het plaatje geen energie meer verbruikt als het eenmaal op het scherm staat. Ter vergelijking, bij een laptop kijk je voortdurend op het icoontje om te zien hoeveel de batterij nog is opgeladen. Bij de iLiad is dat verleden tijd. Over tien jaar staat het beeld bij wijze van spreken nog steeds op het scherm.

Bladeren

De technologie van het beeldscherm is geleverd door het Amerikaanse bedrijf eInk. Anders dan bij een laptop is dat een reflectieve technologie. Bij een laptop is voor het beeld doorlopend energie nodig. De technologie van eInk maakt gebruik van een laag kleine doorzichtige bolletjes waar zwarte en witte deeltjes in zitten. Door een spanningsverschil aan te brengen tussen de onder- en bovenlaag, kun je de zwarte of de witte deeltjes naar boven brengen. Door dat principe op elk punt van de matrix uit te voeren, krijg je zwarte en witte puntjes.

Naast de technologie van eInk, het toplaagje met de bolletjes, moest iRex Technologies zelf een bordmatrix aanbrengen; de displaytechnologie. Het tweede aspect wat het heeft ingebracht is de bladertechniek en de navigatiestructuur. Verder zorgt het voor de leveringservice, de manier waarop content naar het apparaatje wordt gedistribueerd.

Lezen doe je niet door te scrollen, maar door te bladeren, via een soort spatiebalk aan de zijkant van het apparaat. Endhoven: “Voor kranten lezen is het belangrijk om allereerst de headlines te kunnen zien. Vervolgens selecteer je een artikel dat je wilt lezen. Anders dan bij een krant kan je meerdere foto’s bij een artikel plaatsen. Die kan je erbij oproepen. Ook kan je van bepaalde zaken een hyperlink maken, dingen die je nu misschien in een kader moet plaatsen om uitleg te geven.” Lezers zullen volgens de makers niet de weg kwijtraken als de contentproducent niet te diep gaat.

Concurrentie

De echte concurrent van de iLiad is volgens Endhoven het traditionele papier. Sony komt echter ook in aanmerking als concurrent. Deze heeft namelijk een vergelijkbaar product op de markt: de eReader. Endhoven: “Ik zie Sony niet als concurrent, meer als ambassadeur. Als er maar één merk in de winkel staat, dan is het een bèta-markt en daar zitten gebruikers vaak niet op te wachten. De markt is groot genoeg. Sony brengt samen met ons het besef dat je elektronisch lekker kunt lezen. Sony heeft bovendien een heel andere aanpak. Het richt zich rechtstreeks op de consument, terwijl wij indirect werken. Het bijt elkaar niet.’

iRex Technologies kijkt voor het indirecte distributiekanaal met name naar organisaties die content bieden. Dat kunnen krantenuitgevers zijn, scholen, uitgevers van tijdschriften of bijvoorbeeld educatieve boeken. Het kunnen echter ook bedrijven zijn die bijvoorbeeld periodiek handleidingen aan gebruikers moeten distribueren en weer vernieuwen. Waarom via zulke organisaties en niet direct? “Het zijn partijen die zowel content hebben als klanten”, zegt Endhoven. “Sony kan zo’n apparaatje in de winkels gaan zetten. Wij kunnen dat niet. Daar zijn we te klein voor.”

De markt kan de iLiad negeren. Is Endhoven daar bang voor? “Bang niet, maar als je realist bent, dan weet je dat het kan gebeuren. Het is een kwestie van timing. Er zijn eerder bedrijven geweest, die dit soort producten (bijvoorbeeld eBook) op de markt hebben gebracht, maar de technologie was toen nog niet ver genoeg. In Japan is ook eens een initiatief geweest, waarbij men vanuit één punt content verstrekte aan de gebruikers. Ik hoop dat we er genoeg van hebben geleerd.”