Ziekenhuizen zien EPD niet zitten

Bestuurders van een vijfde van de Nederlandse ziekenhuizen zien de huidige opzet van het epd niet zitten. Volgens hen staat de patiënt buitenspel bij de uitwisseling van medische gegevens.

Het elektronisch patiëntendossier (epd) zoals de overheid dat voorstelt, is achterhaald. Dat stellen de directeuren van een tiental Nederlandse ziekenhuizen die samen goed zijn voor een marktaandeel van twintig procent. Volgens de bestuurders staat de patiënt te veel aan de zijlijn bij de opzet van het huidige epd.

In een open brief schrijven de ziekenhuisbestuurders: ‘De opzet van het epd is gebaseerd op een arts- en patiëntsituatie uit begin 2000, toen de patiënt geen actieve rol had in de informatievoorziening over zijn of haar ziekte.' Volgens de bestuurders van de ziekenhuizen is er in het ontwerp van het epd onvoldoende rekening gehouden met de opkomst van adsl en de mogelijkheden die dat biedt voor de inzage door patiënten van hun medische gegevens.

In een wetsvoorstel voor de uitvoering van het epd, dat deze week in de Tweede Kamer wordt behandeld, is nog weinig vastgelegd over de rol van de patiënt. Er is nog niet vastgelegd of en hoe de inzage door de patiënt wordt geregeld en hoe de patiënt bepaalde zorgverleners de toegang tot bepaalde gegevens kan ontzeggen. Over de rol van de patiënt moeten nog beslissingen worden genomen.

Landelijk schakelpunt

In de huidige opzet van het epd is vastgelegd dat uitwisseling van patiëntgegevens plaatsvindt tussen zorgverleners. Zij wisselen de informatie uit via een zwaarbeveiligde verbinding die loopt via het landelijk schakelpunt (lsp). Dat lsp zorgt voor de verbindingen tussen zorgaanbieders en koppelt de informatie die lokaal bij de zorgverleners is opgeslagen aan een verwijsindex die een overzicht geeft van alle medische informatie en de plaats waar die is opgeslagen. 

Uit veiligheidsoverwegingen is het voor patiënten tot nu toe nog niet mogelijk om zijn medische gegevens in te zien.  De ziekenhuisbestuurders: ‘De patiënt wordt hiermee buitenspel gezet, want hij of zij heeft op deze manier geen of slechts zeer moeizaam directe elektronische toegang tot zijn of haar medisch dossier.'

Dokter Google

Volgens de voorzitter van de raad van bestuur van het Medisch Centrum Alkmaar, Hans Kedzierski zouden ziekenhuizen de verantwoordelijkheid voor het dossier bij de eigenaar moeten leggen. Hij ziet daarbij meer in elektronische medische systemen zoals Google en Microsoft die hebben ontwikkeld dan in de huidige opzet van het  EPD. Kedzierski baseert die mening mede op een reis naar de Verenigde Staten waar hij met een aantal collega's is gaan kijken hoe het systeem van Google werkt. Ze zagen hoe in Californië en Arizona in een paar maanden tijd acht miljoen patiëntendossiers beschikbaar werden gemaakt.

De ziekenhuisdirecteur zegt zich ervan bewust te zijn dat het belangrijk is om voldoende waarborgen in te bouwen voor de bescherming van de privacy en de afscherming van de gegevens die de patiënt wel mag inzien maar niet mag wijzigen en de informatie die de patiënt wel mag toevoegen. De bestuurders van de ziekenhuizen zullen in december hun bevindingen presenteren.

Het epd wordt gefaseerd ingevoerd, eerst worden de medische gegevens van huisartsen aan elkaar gekoppeld. Op termijn moeten ook de patiëntgegevens tussen ziekenhuizen uitwisselbaar zijn.

Nictiz (nationaal ict-instituut in de zorg) dat betrokken is bij de realisatie van het epd heeft inmiddels op de kritiek van de bestuurders van de ziekenhuzen gereageerd. Volgens Nictiz-directeur Gert-Jan van Boven is het pleidooi van ziekenhuisdirecteuren voor vervanging van het huidige EPD door systemen van Google en Microsoft een fundamentele denkfout.