Van Vliet: Herontwerp de overheid

Robert van Vliet is adviseur e-overheid

Robert van Vliet is adviseur e-overheid

Het zijn altijd al taaie onderwerpen geweest: de afslanking van het overheidsapparaat en de vernieuwing van het Huis van Thorbecke. Nu we echter midden in een economische crisis zitten, hebben de politieke partijen dit onderwerp herontdekt en lijkt een afslanking van de overheid dichterbij dan ooit.

Lange tijd was alleen D66 voor vernieuwing van bestuurlijk Nederland. Die partij kreeg dit onvoldoende op de agenda en struikelde met haar minister De Graaf zelfs over de gekozen burgemeester. Nu, met de economische crisis, hebben de politieke partijen dit onderwerp herontdekt. Zo pleitte de Socialistische Partij deze zomer er al voor om de waterschapsbesturen op te heffen en onder te brengen bij de provincies. De waterschappen lieten de belastingbetalers de meest zinloze verkiezingen van Nederland betalen. Ondertussen lijkt het erop dat we de komende jaren van 26 naar tien waterschappen gaan. Zij hebben blijkbaar toch geluisterd en het afslankprincipe begrepen.

De VVD had al eerder aangegeven van dertien naar acht ministeries te willen. En als klap op de vuurpijl roept het wetenschappelijk instituut van het CDA afgelopen week dat door de overheid kleiner te maken en effectiever te laten werken twaalf miljard euro valt te bezuinigen. Deze sanering lijkt overzichtelijk, zeker omdat minister Bos aast op de miljarden die de provincies op hun bankrekening hebben staan.

Wat steeds minder overzichtelijk wordt zijn de regio's. We hebben politieregio's, provincieregio's, veiligheidsregio's, handhavingsregio's brandweerregio's etc. U raadt het al, iedere regio heeft zijn eigen bestuur en apparaat én is geografisch net niet hetzelfde als de andere regio, dat kost dus heel veel overlegtijd en dus geld...

Doordat de overheidsorganisatie één grote onlogische spaghetti is, lopen de ict-kosten torenhoog op. Alleen de Belastingdienst heeft in de jaren 1990 standaardisatie succesvol doorgevoerd, met als regie het toenmalige Automatiseringscentrum. Dit succes is echter de laatste jaren weer teniet gedaan door de vele fouten in nieuwe systemen.

Toch ligt in het succesvol toepassen van ict en een centrale regie daarop, juist de oplossing in het compacter en efficiënter maken van de overheid. Ziet u het al voor u: bpr (business proces redesign) toegepast op het Huis van Thorbecke? En wat levert dát dan op?