Deze opinie is van een externe deskundige. De inhoud vertegenwoordigt dus niet het redactionele gedachtegoed van Computable.

Programma van Eisen is geen sinecure

04-02-2013 13:59 | Door Nicole de Swart | Er zijn 14 reacties op dit artikel | Dit artikel heeft nog geen cijfer (te weinig beoordelingen) | Permalink
Computable Expert
Nicole de Swart
Nicole de Swart

Requirements expert

Expert van Computable voor de topics: Development en Management

Meer

Als je de ontwikkeling van een systeem wilt uitbesteden aan een in- of externe softwareleverancier zul je duidelijk moeten maken wat voor systeem je wilt hebben. De meeste organisaties stellen hiervoor een Programma van Eisen op. Met een Programma van Eisen geef je als opdrachtgever aan, aan welke eisen en randvoorwaarden het te ontwikkelen systeem moet voldoen. Dit is gewoonlijk een opsomming van vele tientallen of zelfs honderden requirements.

Voor de meeste organisatie is het opstellen van een Programma van Eisen geen sinecure. Het is niet alleen veel werk om je eisen tot in detail uit te schrijven, maar ook lastig om geen eisen over het hoofd te zien. De meeste systemen hebben verschillende groepen stakeholders met allemaal andere eisen en belangen. Het is een hele klus om die stakeholders op één lijn te krijgen en zo een Programma van Eisen op te leveren waar iedereen achter kan staan.

Voor de opdrachtnemer is een Programma van Eisen lastig te doorgronden. Hij heeft doorgaans onvoldoende kennis van het businessdomein om de eisen in context te plaatsen. De ervaring leert verder dat een Programma van Eisen zelden consistent, ondubbelzinnig en specifiek genoeg is.

Het is niet verwonderlijk dat de bekende schommelkarikatuur nog steeds zo herkenbaar is. Deze karikatuur brengt de problemen treffend in beeld.

Drie fundamentele problemen

De afgelopen decennia zijn er veel best practices en methoden en technieken ontwikkeld om de resultaten te verbeteren. We moeten echter constateren dat dit slechts een marginaal effect heeft gehad. Volgens mij komt dat omdat we de echte problemen niet aanpakken. Ik zie de volgende fundamentele problemen:

  • De gebruikers weten vooraf nog niet precies wat voor systeem ze nodig hebben
    Het is vrijwel onmogelijk om op voorhand alle ins en outs van de nieuwe situatie te overzien. Tot in detail aangeven wat je eisen en wensen zijn voor een systeem dat de nieuwe situatie gaat ondersteunen, is onbegonnen werk. Mensen hebben daar een concreet beeld van de nieuwe situatie voor nodig. Het is een bekend verschijnsel dat zodra het nieuwe systeem is ingevoerd de gebruikers precies kunnen aangeven wat ze eigenlijk hadden willen hebben. De uitdrukking 'I know it when I see it' komt daar vandaan.
  • Een Programma van Eisen is moeilijk te doorgronden
    Voor de betrokkenen aan zowel de opdrachtgevers- als de opdrachtnemerszijde is een Programma van Eisen lastig te doorgronden. Dit komt omdat het een omvangrijk document is met veel details. Hierdoor zien mensen door de bomen het bos niet meer en krijgen ze geen concreet beeld van de gewenste werking van het systeem.
  • Interpretatieverschillen komen pas bij oplevering aan het licht
    Bij communicatie tussen mensen zijn misverstanden en interpretatieverschillen nauwelijks te voorkomen. Ook voor schriftelijke communicatie geldt immers dat er altijd ruis op de lijn zit tussen zender en ontvanger. Toch gaan we ervan uit dat de opdrachtnemer een systeem oplevert dat voldoet aan het Programma van Eisen. De onvermijdelijke verschillen tussen de behoeften van de opdrachtgevende organisatie en de interpretatie van de opdrachtnemer worden pas bij oplevering duidelijk.

Een echte oplossing

Zolang we deze problemen niet aanpakken blijft de schommelkarikatuur actueel. Zelfs met nieuwe best practices zijn er dan geen grote verbeteringen te verwachten. Voor een echte oplossing is een vernieuwende aanpak nodig. Een aanpak die het huidige patroon doorbreekt zodat we niet meer hoeven te vechten tegen de problemen uit de schommelkarikatuur.

Deel dit artikel via LinkedIn
Deel dit artikel via Facebook
Deel dit artikel via Twitter

De sleutel voor succesvolle software development: betrek eindgebruikers

De kwaliteit van software is een belangrijke asset voor iedere grote Nederlandse organisatie. Het ontwikkelen van......

82 vacatures
Ontwikkelaar hard- en software

Ministerie van Defensie, Commando Zeestrijdkrachten , Den Helder

Maatwerkontwikkelaar Oracle EBS

SSC-ICT Haaglanden van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties , Zoetermeer

Change- en testmanager

SSC-ICT Haaglanden van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties , Zoetermeer

PHP-developer

zuiderlicht , Maastricht

Software Engineer (f/m)

ASTRON , Dwingeloo

Top 10 reagerende bezoekers
      Aantal
reacties
Gemiddelde
waardering
Klik voor meer info 1 2086 6.82
Klik voor meer info 2 1535 6.74
Klik voor meer info 3 1243 6.69
Klik voor meer info 4 1145 6.65
Klik voor meer info 5 896 6.59
Klik voor meer info 6 628 6.36
Klik voor meer info 7 445 6.35
Klik voor meer info 8 1137 6.14
Klik voor meer info 9 746 6.08
Klik voor meer info 10 462 6.06