"Waarom zouden wij nog naar Lotus Notes moeten kijken als we met z’n allen al besloten hebben om voor onze werkplekautomatisering op Microsoft Office over te gaan? Dan ligt het toch meer voor de hand om van Microsoft Exchange gebruik te maken?"
Wanneer je aan je relaties vraagt of zij wel eens serieus gekeken hebben naar de nieuwe mogelijkheden van Lotus Notes, hoef je niet verbaasd te zijn als je zo nu en dan dit soort reacties tegenkomt. Je weet dan meteen hoe laat het is: deze persoon zal zich vast niet gemakkelijk laten overtuigen zolang hij de houding vertoont van iemand die net een nieuwe auto heeft gekocht en om begrijpelijke redenen in het geheel niet geïnteresseerd is in een andere nieuwe auto, hoeveel beter die ook moge zijn. Zo’n houding zal natuurlijk eerder veranderen als blijkt dat de nieuwe auto voortdurend mankementen vertoont; pas dan staat de koper weer open voor goede argumenten.
De betreffende opstelling is ook van toepassing op een voorlopig nog ontbrekend complementair produkt, zoals bijvoorbeeld een caravan. Dat komt misschien wel omdat er ten aanzien van zo’n produkt geen knelpunten ervaren worden.
Het simpele feit dat men voor MS-Office gekozen heeft, biedt immers een zekere garantie dat – als er sterkere communicatie-eisen gesteld worden – daarin wel te voorzien is met Exchange, dat immers direct in het verlengde van MS-Office ligt. De vraag of Notes zich daar niet veel beter toe leent, komt pas aan de orde als er gerede twijfels bestaan dat niet geheel in de behoefte van de organisatie wordt voorzien. Pas dan is het moment aangebroken waarop men voldoende open zal staan voor overtuigende argumenten die ontleend worden aan de kwaliteit van het produkt. Notes is overigens geen soortgelijk produkt als Exchange (een andere caravan), maar een ander soort produkt (bijvoorbeeld een camper) waardoor men aan Exchange geen behoefte meer zou kunnen hebben. Een van de redenen om onder de hierboven genoemde omstandigheden toch naar Notes te gaan kijken is dat het in een andere behoefte voorziet dan Exchange.
Ook mijn speciale belangstelling voor Notes werd pas gewekt toen ik het vermoeden kreeg dat het meer dan enig ander produkt geschikt zou kunnen zijn voor het demonstreren en realiseren van een nieuwe manier van automatiseren, waarin maximaal gebruik kan worden gemaakt van de ongekende mogelijkheden van een gedistribueerde open client/server-omgeving. Dat moment deed zich voor toen ik kennis nam van de intentie om Notes te transformeren naar een produkt voor Internet- en intranet-toepassingen. Daarbij vernam ik tevens welke strategische rol IBM aan Notes toekende binnen hun nieuwe, op een gedistribueerde open client/server-architectuur gerichte softwarebeleid. Daardoor zou Notes in één klap het instrument bij uitstek kunnen worden om in de behoefte te voorzien van een gemeenschappelijk communicatiesysteem voor de interne communicatie (intranet) en voor de externe communicatie (Internet). Notes zou ook geschikt gemaakt kunnen worden om met de andere applicatiesystemen te communiceren. Een nieuwe prijsstelling kan zorgen voor toepassing in het midden- en kleinbedrijf. Verder kan het bruikbaar zijn als front-end voor de uitwisseling van gegevens met transactie-verwerkende pakketten. Het zou daarmee direct een leemte op softwaregebied opvullen in de eigen installed base (onder andere de AS/400 omgeving), maar ook op de meest gangbare platforms kunnen worden toegepast. IBM lijkt met Notes een substantiële voorsprong te hebben op de concurrentie, als het gaat om bedrijven die toe zijn aan een geheel nieuwe ontwikkelomgeving. Daarbij gaat het om het creëren van een gemeenschappelijk communicatiesysteem ten behoeve van het uitwisselen van gegevens tussen personen onderling, tussen personen en applicaties en tussen applicaties onderling. Notes zou zich nog geruime tijd van vergelijkbare produkten kunnen onderscheiden door de unieke organisatorische opzet en de speciale voorzieningen voor het beheer, die het gevolg zijn van een reeds jarenlange ervaring in grote bedrijven. In alternatieve produkten moeten die voorzieningen nog worden ingebouwd of door de gebruikers zelf worden bedacht.
Het behoeft geen betoog dat de argumenten om naar Notes te kijken uit een geheel andere invalshoek komen dan die genoemd is in de aanhef. Het kan op zichzelf geen kwaad om overtuigende argumenten aan te dragen voor de oorspronkelijke vraagstelling. Het risico is echter groot dat er dan een oeverloze discussie op technische details gaat ontstaan, zonder dat men zal toekomen aan de innovatieve argumenten waar het eigenlijk om gaat.
