In de IT-branche steekt een nieuw soort cao de kop op: het ‘Cafetaria-model’. Deze overeenkomst biedt werknemers de mogelijkheid zelf een deel van hun arbeidsvoorwaarden vast te stellen.
Dit sluit aan op de wensen van de individualistische IT’er. De vakbonden geven het model het voordeel van de twijfel. De automatiseringsbranche bestudeert de mogelijkheden die dit type cao biedt.
Het Automatiseringscentrum van de Belastingdienst (BAC) is inmiddels begonnen aan een experiment met het Cafetaria-model. "We zijn de enige overheidsinstelling die hiermee experimenteert", zegt projectleider Albert de Hoop. De overheid zal de eerste resultaten van de twee-jarige pilot meenemen in het cao-overleg voor 1999.
Deze maand krijgen de werknemers van het BAC een overzicht van al hun arbeidsvoorwaarden. Bij de volgende stap, op 1 juni, krijgen de medewerkers een menu voorgeschoteld met de voorwaarden die ze kunnen kopen en verkopen.
De Hoop vindt het logisch dat juist het Automatiseringscentrum het experiment voor de gehele overheid is gestart. "We hebben natuurlijk te maken met de krapte op de arbeidsmarkt voor automatiseerders. Zo kunnen we ons imago opvijzelen." Om dezelfde redenen ligt het voor de hand dat de IT-branche voorop loopt met de flexibele arbeidsvoorwaarden. De Hoop meent dat de aard van de IT-branche goede voedingsbodem biedt voor individuele afspraken. Volgens bestuurder Wim Burggraaf van CNV Dienstenbond is deze individuelere constructie aantrekkelijk voor een heleboel mensen.
De CNV staat niet onwelwillend tegenover de Cafetaria-cao, maar stelt wel een aantal voorwaarden. De werknemers moeten altijd uit vrije wil meedoen. De werkgever geen druk uitoefenen op het personeel om vrije dagen te verkopen om zo het gebrek aan menskracht voor een deel weg te nemen. Bepaalde voorwaarden, zoals de pensioenregeling, mogen niet voor verkoop in aanmerking komen.
Burggraaf geeft toe dat deze ontwikkeling de weg plaveien voor individuele afspraken. "We moeten als vakbond uitkijken dat we onszelf niet buitenspel zetten. Dit voorkomen we door zelf de randvoorwaarden vast te stellen en regelmatig de ontwikkelingen evalueren." De vakbonden zijn niet van plan om het model overal te introduceren. "Als collectieve afspraken mogelijk zijn, heeft dat onze voorkeur. Maar willen wij een positie innemen binnen de IT-branche, dan moeten we wel meedoen. Dit biedt mogelijkheden de werkgevers ertoe te zetten een cao af te sluiten.
