Pieter van Oordt, de belangrijkste privacy-adviseur van Logius, moet weg bij deze it-dienstverlener van het Rijk vanwege zijn rol in de ‘kruistocht’ tegen de overname van Solvinity door het Amerikaanse Kyndryl. Hij was al geschorst. Voor de ontslagaanvraag heeft het ministerie van BZK een totale productie van 770 pagina’s naar de rechter gestuurd.
Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), waar Logius onder valt, vraagt het ontslag aan van de ambtenaar die intern en extern maandenlang waarschuwde voor de risico’s in geval DigiD en MijnOverheid onder de Amerikaanse invloedssfeer komen. Logius beheert namelijk de platformen waarop deze diensten draaien, terwijl het Amsterdamse Solvinity ze technisch ondersteunt.
Van Oordt dacht met zijn acties de publieke zaak te dienen. Maar zijn werkgever vindt het storend dat hij daarbij buiten zijn ambtelijke rol trad. Maatregelen werden genomen om hem te isoleren. Logius-directeur Bert Voorbraak verbood hem om met de ambtelijke en politieke top van BZK over deze risico’s te communiceren.
Uitputtingsslag
BZK en Logius hebben nu gekozen voor een uitputtingsslag tegen Van Oordt die gelet op de vele reacties op sociale media wel veel morele steun krijgt, maar financieel een veer moet laten. Juridisch kiest zijn werkgever er namelijk voor om alle registers open te trekken. Om de ontslagaanvraag rond te breien laat het ministerie de ambtelijke molens volop draaien. Het resultaat is een 98 pagina’s tellend verzoekschrift met liefst 186 bijlagen; een totale productie van 770 pagina’s.
Een legertje hoge ambtenaren en zo’n beetje de hele top van het ministerie zijn daarbij ingezet alsmede de advocaten van Pels Rijcken. Hoewel de uitkomst van de DigiD-affaire Van Oordt grotendeels gelijk gaf en de overname van Solvinity werd verboden, moet de klokkenluider hangen. Hij moet het nu min of meer als eenling opnemen tegen een ministerie dat geld noch moeite spaart om zich van een kritische functionaris te ontdoen. In een eerste reactie zegt Van Oordt: ‘De strijd is totaal uit verhouding. Met een overmacht aan advocaten en ambtenaren tegen mij proberen ze mij in papier te begraven. 770 pagina’s en zonder advocaat.’ Hij heeft de minister in een brief gevraagd om een gelijk proces. ‘Dit kan ik niet zonder advocaten voorbereiden.’
Publieke aandacht
Het wordt de klokkenluider vooral kwalijk genomen dat hij publiekelijk aandacht vroeg voor de veiligheidsrisico’s na de overname. De Amerikaanse overheid zou niet alleen toegang tot de data van Nederlandse burgers kunnen krijgen, maar ook de stekker eruit kunnen trekken; een doemscenario dat in de Tweede Kamer veel weerklank vindt.
Vooral het feit dat de chief privacy officer (cpo) naar buiten trad met interne zorgen en documenten wordt hem kwalijk genomen. Hij sprak hier openlijk over ondanks de opdracht van het ministerie om zich stil te houden en de kwestie intern te behandelen. Vanwege het grote maatschappelijk belang van deze affaire hield hij onlangs ook een keynote tijdens Cybersec Netherlands in Jaarbeurs Utrecht. Ook die actie krijgt een juridisch staartje.
Maar het meest stoorde de Logius-leiding zich aan zijn kritiek op de eigen organisatie. Van Oordt beschuldigde de top van Logius – onder wie vertrekkend directeur Bert Voorbraak – en het ministerie ervan dat risico’s onvoldoende of zelfs bewust niet werden meegenomen in officiële Kamerbrieven. Cruciale informatie werd achtergehouden. Van Oordt vond ook dat tijdig naar alternatieven had moeten worden gekeken.
Overname doordrukken
Voorbraak, die al heel lang wist van de voorgenomen deal met Kyndryl, voelde echter niets voor een migratie naar een andere hoster. Volgens Van Oordt werden alternatieven uitgeschakeld voordat de politiek erover kon beslissen. Zijn opponent Voorbraak zou alles in het werk hebben gesteld om de overname door te drukken. Van Oordt zei in NRC: ‘Alles wat van die lijn afwijkt, wordt niet doorgestuurd naar de bewindspersonen of de Tweede Kamer. Wie hier tegenin gaat, wordt daar op aangesproken.’
Slechts een deel van een impactanalyse voor security werd naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze analyse concludeerde dat mitigerende maatregelen onvoldoende zijn om de beschikbaarheid van DigiD en privacy te waarborgen. Het meest relevante technische onderdeel van het advies ontbrak, toen bleek dat die de overname zou kunnen bemoeilijken. Ook de staatssecretaris en de minister werd informatie onthouden, aldus Van Oordt. De klokkenluider vindt het ook raar dat vanaf het begin de risico’s samen met Solvinity en Kyndryl zijn bepaald. Normaal gebeurt dat intern, met de eigen security- en privacy-deskundigen van het ministerie en Logius als uitvoerende dienst.
Hand boven het hoofd houden
De privacy-ambtenaar meldde de risico’s eerst intern bij de directie, de secretaris-generaal en diens plaatsvervanger. Daarna meldde hij de gevaren bij het Huis voor Klokkenluiders en ten slotte openbaar, onder meer in Computable en interviews met De Volkskrant, The New York Times, NRC en BNR.
Van Oordt voelde daarbij grote druk van zijn superieuren. Van overleg werd hij uitgesloten. Op 24 april 2026 kwam het tot een schorsing, daarna kreeg hij ontslag aangezegd. Terwijl Van Oordt zich inzette voor het publieke belang en dat van zijn organisatie, werd hij zelf bestempeld tot een risico voor het ‘systeem’. Volgens hem is rond het ‘ambtelijke BZK’ en Logius een klimaat ontstaan waarin de top elkaar de hand boven het hoofd houdt en fouten worden toegedekt.
