Shell overweegt zijn automatiseringsdiensten te verzelfstandigen. Voordat een definitieve beslissing gevallen is, brengt het olieconcern alvast zijn interne SAP-diensten en datawarehousing-software naar de markt. Shell sluit hiermee aan op een Europese trend.
Zo’n anderhalf jaar geleden clusterde Shell zijn facilitaire diensten in de Shell Services International Group of Companies (SSI). Automatisering maakt hiervan deel uit, net als bijvoorbeeld personeelszaken, de financiële administratie en consultancy. Wereldwijd werken er vierduizend mensen, SSI draait een omzet van circa een miljard dollar. De IT-arm houdt zich bezig met erp-dienstverlening rond SAP en JD Edwards en biedt netwerk- en desktop-services aan.
Agressief
Shell is continu bezig met reorganiseren om de organisatiekosten zo laag mogelijk te houden en winstprognoses veilig te stellen. In de meest recente reorganisatieronde doen geruchten de ronde over de verzelfstandiging van de automatiseringstak binnen SSI. Het facilitaire conglomeraat hult zich echter in stilzwijgen. Volgens een woordvoerder van Shell is het onderdeel zo terughoudend omdat het druk doende is met het uitstippelen van een beleidslijn om agressief de markt op te gaan. Ondertussen werft SSI volop SAP-specialisten die niet alleen intern worden ingezet maar ook een bredere klantenkring zullen bedienen. Om sterker voor de dag te komen heeft SSI bij SAP een aanvraag ingediend om als partner erkend te worden.
Daarnaast brengt SSI zijn datawarehousing-systeem Kalido op de markt, waarbij Andersen Consulting als implementator zal optreden. Oorspronkelijk was deze software bedoeld voor de eigen Shell-organisatie, maar SSI ziet kansen liggen in de detailhandel, nutsbedrijven en financiële wereld.
Europa
Gartner-analist Peter Dück zegt dat in veel Europese landen soortgelijke bewegingen te zien zijn. "Maar", zegt hij, "het verschilt van geval tot geval. Bij de grote ondernemingen gaat het vaak om het in de markt zetten van de totale IT-afdeling; bij kleinere alleen om SAP-diensten. In Duitsland bestaan industrieparken waarbij één firma gastheer speelt voor buren die ook SAP-diensten willen afnemen."
Voor Duitsland wijst hij op het staalconcern Thyssen dat vergevorderd was in het op eigen benen zetten van Thyss Informatics. De plannen zijn echter stilgevallen door de fusie met Krupp, een andere Duitse staalgigant. De IT-afdeling Krupp Informatics is nog niet zover, waardoor het project opnieuw ingericht zal worden. Verder noemt Dück Hiserv (Hightech International Services), de IT-dochteronderneming van Hoechst die onder meer sterk is in SAP-dienstverlening. Ook elektronicaconcerns als Bosch en het Zweedse ABB zouden plannen ontwikkelen voor het vermarkten van IT-diensten.
Ondernemerschap
Shell heeft net een grote SAP/R3-implementatie achter de rug voor drie wereldwijd opererende divisies (met in totaal zestig bedrijfsonderdelen, 30.000 gebruikers en 160 R/3-systemen). Volgens Gartner-analist Derek Prior is het niet ondenkbaar dat, gezien de schat aan overgehouden ervaring en kennis, dit geleid heeft tot het besluit om de eigen SAP-diensten commercieel in te zetten. "Het is tevens een manier om te voorkomen dat de eigen SAP-specialisten de wijk nemen. Shell biedt ze zo nieuwe carrière-uitdagingen."
De Nederlandse SAP-specialist Inter Access verleent al jarenlang diensten aan Shell. Han Dieperink, lid van de groepsdirectie van Inter Access, erkent dat de marktverhoudingen complexer raken nu ‘klant’ SSI voelbaar een concurrent geworden is. "Maar", tekent hij aan, "dit soort partijen nemen vaak alleen een sterke positie in de eigen branche in. Ze missen doorgaans het ondernemerschap om breder te groeien. Ook kampen ze met een beperkt portfolio en een hoge kostenstructuur. Wanneer de moedermaatschappij geen financiële steun meer geeft ontstaat er een ongelijke strijd met de ‘echte’ automatiseringsbedrijven."
Volwaardig
Dück verwacht dat nog geen 10 procent van dergelijke initiatieven uiteindelijk zal uitgroeien tot volwaardige automatiseringsbedrijven. Hij somt vier kritische succesfactoren op: het opbouwen van een verkoop- en marketingapparaat, het opzetten van een nieuw financieel systeem dat winstgedreven moet zijn in plaats van budget- en kostgedreven, een uitgebreid product- en servicesportfolio en een andere operationele aanpak. Met dit laatste bedoelt hij dat zo’n losgelaten IT-afdeling niet meer als één geheel dient te worden bestuurd, maar op verschillende markten moet worden bekeken. "Hier zijn externe managers met commercieel gevoel voor nodig", concludeert de Gartner-analist.
