Ontwikkelingen op het gebied van Internet, elektronische handel en de Europese eenwording noodzaakt bedrijven ertoe zich te bezinnen op hun kernactiviteiten. De vraag rijst bij bedrijven waar de grenzen van hun organisatie liggen. Als interne afdelingen als automatisering een struikelblok vormen in de groei van de organisatie, komt uitbesteding in beeld.
Dit zegt Hans van den Broek, directeur strategic outsourcing van IBM Global Services. Deze divisie heeft de firma Research International opdracht gegeven de trends op de markt voor uitbesteding te onderzoeken. Van den Broek destilleert twee conclusies uit het onderzoek: "Bedrijven willen globaliseren en dus groeien en begeven zich daarom op fusie- of acquisitiepad. Daarnaast neemt door de elektronische handel de concurrentie toe. Beide trends dwingen managers zich continu af te vragen wat hun kernactiviteit is." Alle ondersteunende processen komen dan in aanmerking voor uitbesteding, waardoor ook automatiseringsafdelingen vaak buiten de organisatie komen te staan.
Visitekaartje
Deze trend van ‘ontbundeling van organisaties’ houdt volgens Van den Broek de marktgroei op zijn huidige niveau. In de Nederlandse markt voor uitbesteding gaat dit jaar 1,8 miljard gulden om. De groei komt uit op ruim 15 procent per jaar.
Hoewel de groei stabiel is, constateert Van den Broek wel een verandering in de aard van outsourcing. "De groei in het uitbesteden van rekencentra neemt wat af. Het gaat tegenwoordig meer om het uitbesteden van complete bedrijfsprocessen, inclusief de doelstelling. Je besteedt als bedrijf dus niet alleen je callcenter uit, ook de doelstelling dat de loyaliteit van de klant tot een bepaald niveau moet stijgen." Klanten eisen dus een zeker prestatieniveau van hun dienstverlener.
Onafhankelijk
De markt voor uitbesteding is volgens Van den Broek nog lang niet verzadigd. "Veel bedrijven hebben van hun automatiseringsafdeling al een onafhankelijke organisatie gemaakt, zoals Akzo met AIS, Philips met Origin en Shell met SSI gedaan heeft." Al deze automatiseringsdochters zijn autonoom en opereren min of meer volgens marktconforme voorwaarden. AIS is eind juli verkocht aan Origin, waarmee uitbesteding van Akzo’s informatievoorziening voltooid werd. "De verkoop van AIS paste in een herbezinning van de kernactiviteiten van Akzo. Zo werd bijvoorbeeld de vezeldivisie afgestoten. Als bedrijven hun handen vrij willen hebben, kom je al snel bij strategische vormen van uitbesteding terecht", illustreert Van den Broek.
Hoewel ze voor de meeste omzet zorgen, zijn de genoemde voorbeelden van Akzo, Philips en Shell niet representatief voor de Nederlandse markt. "Onze markt wordt gedomineerd door middelgrote bedrijven, met minder dan duizend medewerkers. Het merendeel van onze contracten ligt in dit marktsegment, zoals matrassenfabriek Recticel en Keystone", aldus Van den Broek.
Beide type bedrijven vereisen een andere aanpak van IT-dienstverleners als IBM Global Services. "Om een deal van vijf miljard dollar bouw je een hele organisatie heen. Maar een uitbestedingscontract van tien miljoen dollar vergt als het ware een standaardaanpak. Methoden en technieken die bij grote klanten zijn beproefd, zoals het beheer van veranderingen en het op afstand beheren van systemen, worden gestandaardiseerd ingezet bij kleinere klanten."
Lokale aanbieders
Behalve door relatief veel middelgrote afnemers, kenmerkt de Nederlandse markt zich ook door een groot aantal lokale aanbieders. Internoc, Inter Access en Roccade zijn allemaal partijen die IBM in het buitenland niet tegenkomt. Getronics is hierop een uitzondering omdat het sinds de overname van Wang Global geen lokale speler meer is. "In Amerika en Engeland zijn voornamelijk IBM, EDS en CSC actief op deze markt. In Nederland is Origin de grootste en komt IBM op de vijfde plaats, dat is een plek die we niet gewend zijn", geeft Van den Broek toe.
