Volgens mij is het nog niet definitief, maar EMC neemt Data General over. Nu Digital worstelt onder de vlag van Compaq, betekent dit het einde van de minicomputer, de ster van de jaren tachtig.
Alle minicomputers waren leveranciersspecifiek; ze gebruikten hun eigen instructieset. Ze waren daardoor niet alleen duurder, maar waren ook aangewezen op hun eigen software – van het besturingssysteem via de programmeertools en de databases tot de applicaties.
In de begindagen was het ondenkbaar dat de microprocessor ooit de minicomputer zou vervangen. Micro’s waren slechts 8-bits, terwijl mini’s al op 32-bits architecturen afstevenden. Twee ontwikkelingen brachten hier verandering in. In de eerste plaats kwamen er 16-bits en later ook 32-bits microprocessoren op de markt. In de tweede plaats liet een overdraagbaar besturingssysteem zich gelden, Unix. Unix nam niet alleen de noodzaak weg om zelf een besturingssysteem als VMS te ontwikkelen, het betekende ook dat tools en applicaties op een groot aantal verschillende platformen beschikbaar konden worden gesteld.
Intrigerend genoeg was het niet een fabrikant van minicomputers, maar een leverancier van kleine zakelijke systemen, NCR, die het voortouw nam en systemen bouwde op basis van de Motorola 68000 met Unix. Geheel probleemloos verliep dit niet; van de Unix-broncode bleek alleen System V.4 stabiel te zijn. Daarnaast was de overdraagbaarheid van Unix een mythe, en mede hierdoor ook de compatibiliteit.
De Unix-gemeenschap was sterk beïnvloed door de academische wereld, waarop grote schaal BSD werd gebruikt. Mede hierdoor omarmde de Unix-gemeenschap de internet-communicatieprotocollen, TCP/IP. Hierdoor konden verschillende Unix-varianten op elkaar aangesloten worden. Weer een nagel aan de doodskist van de minicomputer, waar leveranciers droomden van netwerken van hun eigen systemen die het opnamen tegen het mainframe.
In 1976 schreef ik een boek over minicomputers en het is droevig om te constateren dat zoveel bedrijven sinds die tijd verdwenen zijn: Computer Automation, Prima, Honeywell, Interdata, noem maar op. IBM trok zich terug uit de minicomputers, HP liet zijn lijn langzaam uitdoven, en Digital hoort nu bij Compaq. Digitals laatste activiteiten op minigebied, VMS, VAX en de Alpha, doen het helaas steeds minder goed. En nu is Data General ook al weg, net als de leveranciers van specifieke kantoorproducten zoals Wang. In feite is DG al een tijd weg uit de mini-industrie; ze worden vooral overgenomen vanwege hun activiteiten op het gebied van opslagtechnologie. Ik heb geen idee wat EMC gaat doen met de resten van de computerdivisie van Data General.
Als eerbetoon aan de pioniers is het passend een aantal woorden te wijden aan de geschiedenis van Data General. Het begon met de eerste en zeer succesvolle minicomputer, de Digital (toen nog DEC) PDP-8. Ondanks zijn naam was het een 12-bits machine en in wezen was het een van de meesterstukken van de hele computerindustrie. De PDP-8 had slechts zes hoofdinstructies en kon 4K geheugenwoorden adresseren. Toch werden er zeer veel verkocht en tot grote tevredenheid gebruikt, onder meer voor procesbesturing. De techniek schreed voort totdat er een punt werd bereikt waar een 16-bits architectuur commercieel haalbaar was. Op dat moment stelde DEC twee ontwerpteams aan. Eén team opereerde onder leiding van Gordon Bell en produceerde een revolutionaire nieuwe architectuur, die de basis zou vormen voor de huidige Intel-processoren. Het andere team, dat onder leiding stond van Ed DeCastro, produceerde een 16-bits uitbreiding van de bestaande PDP-8 architectuur, die goedkoper te produceren was.
DEC koos terecht, zo bleek later, voor de revolutionaire PDP-11. DeCastro verliet DEC en richtte Data General op om een minicomputer te bouwen die leek op de 16-bits PDP-8. Hij was goedkoper dan de PDP-11, zoals voorspeld, maar DEC won omdat ze verder waren en de beste architectuur hadden. Daarnaast bouwden ze een hele serie sterke besturingssystemen (RT-11 voor procesbesturing, opgevolgd door RSX-11M, en RSTS/E voor timesharing). Hier konden Data General en de andere concurrenten niet aan tippen.
Toen de technologie zich verder ontwikkelde tot 32-bits machines, wonnen DEC en Gordon Bell weer, maar nu met een compleet andere architectuur, de VAX (de huidige PC-architectuur). Data General en de anderen probeerden in plaats daarvan een 32-bits versie van hun 16-bits machines te bouwen.
En toen kwamen de microprocessor en Unix. Data General overleefde door zich daarbij aan te sluiten. Nog maar kort geleden implementeerden zij een andere moderne architectuur, de Non-Uniform Memory Architecture (Numa), maar die wordt overheerst door Sequent (binnenkort onderdeel van IBM). Daarna kwam het slotakkoord in de vorm van storage-subsystemen, waarna EMC zijn slag sloeg. Vaarwel Data General, het was prettig u gekend te hebben.
