Ook de marktleider op applicatieservergebied ondervindt tegenwind in de huidige marktomstandigheden. BEA Systems ging over tot een reorganisatie. Toch verwacht de net teruggetreden ceo Bill Coleman dat zijn bedrijf over vijf jaar tot de top drie software-ondernemingen behoort, ook al blijft het geld vragen voor zijn applicatieserver.
"Het bedrijf is uitermate snel gegroeid: van nul naar 3500 personeelsleden in zeven jaar tijd. Dit jaar is de groei afgezwakt. Daardoor hadden wij overcapaciteit. Daarnaast hebben we onze strategie aangepast. We werken nu meer met partners. Daardoor ontstond overschot bij de dienstverleningstak. Ook zijn er een aantal investeringen bijgesteld. Er is geld weggehaald bij het onderdeel voor de productie van business-componenten en geld bij de portaalactiviteiten gedaan. Verder hebben we de ontwikkelomgeving voor het BEA-platform uitgebreid. Zelf ben ik opgestapt als ceo en ben nu ‘chief strategy officer’ binnen de onderneming. Daarnaast treed ik op als bestuursvoorzitter. Mijn positie is vergelijkbaar met de positie van David Packard in HP."
Hoe ziet de markt voor applicatieserver-software er momenteel uit?
"We bevinden ons nog in een zeer vroeg stadium van de applicatieserver. Je kunt het vergelijken met het Windows-besturingssysteem van Microsoft. Toepassingen zijn speciaal geschreven om op dit platform te draaien. Hetzelfde is het geval met een applicatieserver, alleen draait zo’n besturingssysteem op het netwerk. Ongeveer de helft van alle bedrijven die een applicatieserver kunnen gebruiken, werken er nu mee. Maar ze staan aan het begin van het gebruik ervan. Er moeten nog heel wat applicaties voor dit platform ontwikkeld worden."
Wat zijn de uitdagingen in de applicatieservermarkt?
Volgens mij zijn er twee punten van aandacht. Het moet eenvoudiger worden om applicaties te ontwikkelen en in gebruik te nemen. Nu moet je minstens een Java-systeemprogrammeur zijn om deze technologie te kunnen gebruiken. Het is erg belangrijk dat de applicatieserveromgeving ook geschikt gemaakt wordt voor applicatieprogrammeurs, omdat hun aantal eenvoudigweg groter is. BEA is het eerste bedrijf dat een grafische Java-programmeeromgeving aankondigt, een belangrijk punt voor de applicatieservermarkt. Een tweede punt is dat het beheer van applicaties aangepakt moet worden. Er zijn een hoop hulpmiddelen voor systeem en netwerkbeheer, maar voor applicaties die op een netwerk draaien, kan het beheer veel beter. De kosten voor dit beheer zijn nu niet efficiënt en moeten in de toekomst naar beneden. Wij investeren veel op dit gebied."
Wat voor positie neemt BEA Systems in op de applicatieservermarkt?
"Het goede nieuws is dat elke analist BEA als marktleider beschouwt. In september kwam de Metagroup met een onderzoek naar buiten dat BEA een marktaandeel van 37 procent toebedeelde, IBM 27 procent en alle andere spelers een aandeel van minder dan 10 procent. Gartner ondersteunde in oktober dit beeld. Metagroup deed een onderzoek naar applicatieserversystemen die daadwerkelijk gebruikt worden. Op dit punt is 55 procent van de systemen geleverd door BEA en 17 procent door IBM. Ik neem onderzoeken met een korrel zout. De Giga Information Group kwam met cijfers dat IBM terrein wint op BEA. Dit onderzoek is gefinancierd door IBM en gebaseerd op uitspraken van dat bedrijf over hoeveel systemen ze verkocht hebben. Hetzelfde onderzoeksbureau keek in een andere studie naar de groeicijfers van beide bedrijven. BEA is het afgelopen jaar in elk kwartaal sneller gegroeid dan IBM op applicatieservergebied. Hoe kunnen ze dan marktaandeel winnen van ons? Ik denk dat deze onderzoeken onderuit gehaald zijn door de feiten."
Geeft dit soort praktijken ook aan hoe concurrerend deze markt is?
"In het afgelopen jaar heeft IBM vijf nieuwe klanten aangekondigd. Wij vijfhonderd. Bij de meeste van die klanten zijn wij verkozen boven IBM. We hebben IBM verslagen bij Financial Times.com, bij Virgin Atlantic, bij Astrazeneca, bij de Europese Commissie."
Sommige spelers, waaronder Sun en HP, geven hun applicatieserver gratis weg. Gaat BEA Systems dit ook doen?
"Mijn antwoord hierop is dat je zeker weet dat een product niet werkt als je het gratis weggeeft. Je weet ook dat het niet te verkopen is. Iedere keer als een bedrijf aankondigt zijn applicatieserver gratis weg te geven, capituleert het in mijn ogen. Feit blijft dat BEA geld vraagt en toch zijn positie als marktleider versterkt, ook al concurreert het niet op prijs. Bedrijven kopen een applicatieserver om er de toekomst van hun bedrijf op te grondvesten. Er is nog een ander cijfer dat we klanten voorhouden. Bij een doorsnee implementatie zijn de beheerkosten van concurrerende applicatieservers vijf keer zo duur. De reden waarom ze het gratis weggeven, is dat ze het niet kunnen verkopen. Ze hebben verloren. Daarom noem ik het ook capitulatie. Ik vind het fijn als een concurrent aankondigt zijn product gratis weg te geven. Leuk detail is dat HP in hetzelfde persbericht waarin het aankondigde zijn applicatieserver Bluestone gratis weg te geven, aangaf dat BEA dé partner is waarmee het samenwerkt."
Geeft het ook niet aan dat applicatieservers gemeengoed geworden zijn?
"Iedereen zegt dat, en dat klopt ook wel. Maar je moet in het oog houden hoe dit proces verloopt. Iemand heeft me dat wel eens gevraagd en erbij opgemerkt dat het voor niets weggeven een gevolg was van het gemeengoed worden. Mijn antwoord was: wanneer heeft General Motors voor het laatst een auto gratis weggegeven? Het antwoord is dat dat niet gebeurt. Je krijgt hooguit een radio, klimaatbeheersing en andere extra’s voor niets. Een platform wordt gemeengoed doordat het alle mogelijke onderdelen en functionaliteiten absorbeert en ze vervolgens gratis meelevert. Applicatieservers nemen allerlei infrastructuuronderdelen op. Integratie, werkstroombeheer, portal en personalisatie worden nu allemaal bij een applicatieserver geleverd, zonder invloed te hebben op de prijs. Dát is de manier waarop deze markt gemeengoed wordt."
Belangrijke bedrijfsonderdelen waaronder Tuxedo en Weblogic zijn via acquisities binnengehaald. Is BEA Systems nog steeds op overnamepad?
"BEA gebruikt overnames om veranderingen aan te brengen of door te dringen op gebieden waarvoor ons bedrijf nog geen goede oplossing heeft. Ik denk dat men over twee jaar wijst naar de overname die wij in juli dit jaar gedaan hebben, namelijk Crossgain, een bedrijf dat twee jaar terug voortgekomen is uit Microsoft. Deze overname is bedoeld om het raamwerk voor ontwikkeling rond het BEA-platform meer cachet te geven. Crossgain heeft een programmeeromgeving voor de ontwikkeling van webdiensten op poten gezet. BEA acquireert niet om groter te worden of om een concurrent monddood te maken."
Waar is BEA over vijf jaar?
"Ik denk dat het bedrijf tot de twee of drie grootste softwareondernemingen behoort. Ik geloof namelijk dat de applicatieservermarkt een de facto standaard nodig heeft, een zelfde rol als Windows voor de pc vervulde. Het platform wordt gedicteerd door de applicatieontwikkelaars. Voor elke omgeving, of het nu voor bedrijfstoepassingen is of voor de computer, geldt dat bijna elke applicatieontwikkelaar zich maar één omgeving kan veroorloven. Daarom heeft Microsoft tienduizend bedrijven achter zich die applicaties ontwikkelen en Apple maar een paar honderd. De meeste ontwikkelaars kiezen voor de marktleider. De positie van BEA wordt alleen maar sterker door dit netwerkeffect."
"BEA breidt zijn platform uit en neemt alle generieke functies op die het nodig heeft om applicaties te draaien. BEA wordt geen applicatiebouwer. Ik wil niet met hen concurreren. Als we dat zouden doen, zoals Oracle nu, zouden we hen niet alleen van ons vervreemden, maar ook zouden wij met geen mogelijkheid op elk applicatiegebied nummer één kunnen zijn. Het zou dom zijn om dat te doen. Wij zullen wel hulpmiddelen bieden om de netwerkomgeving waarin applicaties draaien, beter te beheren."
