In 2010 zal circa een kwart van de traditionele ict-arbeidsplaatsen zich bevinden in offshore-landen als India, Rusland en China. Dat voorspelde Gartner-analist Roger Cox tijdens het Gartner Symposium/ITxpo dat medio maart in Barcelona werd gehouden. Als zijn voorspelling uitkomt, betekent dit dat de komende jaren van de circa 200.000 Nederlandse ict-arbeidsplaatsen er ongeveer 50.000 naar het buitenland gaan verdwijnen
Roger Cox is een managing vice president van analistenbureau Gartner. Hij rekende tijdens het Gartner Symposium/ITxpo in Barcelona zijn toehoorders voor dat in de westerse wereld circa 20 miljoen mensen zich professioneel met ict bezig houden. Het gaat dan met name om relatief hoog opgeleide mensen in de Europese Unie en de Verenigde Staten die hun brood met ict verdienen. Een kwart van deze banen – met andere woorden: circa 5 miljoen arbeidsplaatsen – verdwijnt de komende zes jaar richting offshore-landen als India, China en Rusland. Maar ook Europese landen als Polen of Roemenië kunnen van deze trend gebruik maken.
Verschuiving
In de visie van Cox is het echter niet zo dat deze verschuiving het ontslag van 25 procent van alle ict-professionals in het Westen betekent. “Het is een herpositionering van economische activiteiten, zoals we al vaker hebben gezien. Ik verwacht dat er in het Westen nog wel degelijk ict-banen bij zullen komen, maar dat zullen dan wel functies zijn die meer toegevoegde waarde bieden dan de banen die de komende jaren zullen verdwijnen.” Voor hem staat echter als een paal boven water dat per saldo de werkgelegenheid in de ict-sector in het Westen zal teruglopen.
De oorzaak voor deze verschuiving is puur economisch van aard. Ict’ers in landen als India of China zijn vaak even goed opgeleid als hun westerse collega’s, maar kosten aanzienlijk minder. “Het is dan ook niet verwonderlijk dat volgend jaar circa 30 procent van de grote Europese bedrijven taken op het gebied van ict naar andere landen zal hebben overgebracht. Daarbij gaat het om allerlei activiteiten, van programmeerwerk tot complete business processen.”
Protesten
In steeds meer landen gaan echter protesten op over deze massale export van hoogwaardige werkgelegenheid. Hoewel in de Europese Unie nog relatief weinig over dit fenomeen wordt vernomen, en vakbonden zich nog niet erg van de situatie bewust lijken te zijn, is het opmerkelijk dat in de op economisch gebied zo liberale Verenigde Staten momenteel de protesten het luidst klinken. Hier wordt de export van banen gezien als de belangrijkste oorzaak van een tot nu toe onbekend fenomeen: economische groei zonder dat het aantal arbeidsplaatsen toeneemt. Of beter gezegd: economische bloei die een toename van de arbeidsplaatsen tot gevolg heeft in een ander deel van de wereld.
De protesten in de VS zijn inmiddels zo hevig dat presidentskandidaat John Kelly heeft aangekondigd speciale wetgeving te overwegen om deze banenexport alsnog een halt toe te roepen. Cox is echter van mening dat wetgeving weinig zal afdoen aan een economische beweging die we in de geschiedenis wel vaker hebben gezien.
Hij denkt dat bedrijven er goed aan doen om met hun eigen overheid te gaan praten om een discussie aan te zwengelen over de vraag waarom deze trend nu plaats vindt.
“Waarom zijn ict-professionals in die landen zo in trek? Is dat alleen een kwestie van salariskosten? Is men daar bereid harder en langer te werken? Of is er sprake van een ‘kenniskloof’ tussen sommige westerse en offshore-landen?” Cox vraagt zich af of er voorlopig iets aan deze ontwikkeling te doen valt. De financiële voordelen zijn vaak zo aantrekkelijk dat maar weinig bedrijven dit soort kansen om de kosten omlaag te brengen links zullen laten liggen. “Wanneer hun concurrent wel een aanzienlijk deel van de ict-afdeling verplaatst naar een lage-lonenland, dan kan men simpelweg niet achterblijven.”
It-toeleveringsketen
Tegelijkertijd denkt Cox dat deze ontwikkeling ook voor westerse landen én werknemers uiteindelijk voordelen kan opleveren. Hij wijst op de onderliggende trends. Het millenniumprobleem maakte uitbesteding naar firma’s in offshore-landen in feite tot een geaccepteerd fenomeen. Deze overzeese firma’s kenden tot voor kort eigenlijk alleen maar verkoopkantoren in de Europese Unie en de Verenigde Staten. Inmiddels zijn de eerste offshore-bedrijven – en dan met name uit India – echter zover dat zij bedrijven in de Verenigde Staten overnemen. Daardoor beschikken zij ook lokaal over eigen capaciteit, en kunnen zij tevens complexere projecten aanpakken.
Cox noemt dit fenomeen: ‘moving up the it supply chain’.
Nog dit jaar verwacht Cox dat een vergelijkbaar fenomeen in de Europese Unie zichtbaar zal worden. “In feite integreren dergelijke bedrijven daarmee in de westerse economie. Net zo als Amerikaanse en Europese bedrijven in de loop der jaren forse investeringen in dat soort landen hebben gedaan en daar grote verschaffers van werkgelegenheid zijn geworden.”< BR>
